عصر جدید فضولی و اضطراب!/ درباره اینستاگرام پلاس و تأثیرات آن بر کاربران

باشگاه خبرنگاران جوان - «اینستاگرام پلاس» مدتی است راه افتاده و سروصدا هم به‌پا کرده است. ظاهراً کاربران با پرداخت کمتر از ۴ دلار در ماه می‌توانند از قابلیت‌هایی استفاده کنند که کاربران دیگر به آنها دسترسی ندارند. مثلاً قابلیت جست‌و‌جو در فهرست بینندگان استوری‌هایتان و اطلاع از اینکه کدامشان استوری شما را دوبار یا بیشتر دیده است. یا اگر استوری شما، ۲۴ ساعتش در حال تمام شدن است و نگرانید یکی از دنبال کنندگانتان آن را ندیده باشد، می‌توانید انقضای آن را ۲۴ ساعت دیگر به تأخیر بیندازید. ممکن است بگویید اینکه خیلی خوب و جذاب است. در جذاب بودن قابلیت‌های اینستاگرام پلاس البته شکی نیست، اما درباره تأثیرات روحی و روانی و بعد اثرات اجتماعی آن، کارشناسان و فعالان این عرصه، حرف و حدیث‌های زیادی را مطرح کرده‌اند.

خودتان را شکنجه کنید

قابلیت‌های جذاب دیگری هم ازجمله اینکه برای دنبال‌کنندگانتان لایک و قلب و سفارشی (سوپرهارت) بفرستید یا کاری کنید تا اسمتان در فهرست بازدیدکنندگان یک استوری خاص نمایش داده نشود در اینستاگرام پلاس وجود دارد. نشریه «آتلانتیک» در مطلبی به قلم «انی جو ویلیامز» می‌نویسد: اینستاگرام ادعا می‌کند این امکانات و قابلیت‌ها طراحی شده‌اند تا چیزی را که دوست دارید به شما ارائه دهند و اگر شما ازجمله آدم‌هایی باشید که دوست دارید با زیر نظر گرفتن دوست و آشنا در اینستاگرام دائم برای خودتان استرس بتراشید یا خودتان را شکنجه کنید، پس اینستاگرام درست عمل کرده است!

نویسنده آتلانتیک معتقد است اینستاگرام پلاس جدیدترین نقطه ضعف رسانه‌های اجتماعی است، شرکتی که به قیمت یک قهوه سرد کوچک، رقت‌انگیزترین انگیزه‌های ما را شکار می‌کند.

یعنی از طریق تحریک کنجکاوی‌های افراطی و حس فضولی کاربرانش و به قیمت شکنجه روانی آنان، درآمد عالی به جیب می‌زند. این برنامه کاربردی که بدون وجود نسخه پلاس آن نه‌تنها نشانه‌ای از مشکلات شبکه‌های اجتماعی بوده و به چرخ‌دنده اصلی دستگاه جفت‌یابی و روابط خاص تبدیل شده بود، بلکه حالا راه دیگری را جلو پای کاربران می‌گذارد تا درباره هم بیشتر فکر کنند و بیشتر حرف بزنند حتی اگر فکرهایشان مبتنی بر غیرمنطقی‌ترین فرضیه‌ها و تصورات و توهمات مسخره باشد. مثلاً فلانی که رابطه‌اش را با من به هم زده، حالا که آمده و استوری‌ام را دیده حتماً معنی‌اش این است که به من علاقه دارد!

خیلی واضح بگوییم؛ اگر منفعلانه و سطحی در اینستاگرام فعالیت می‌کنید، موجبات عذاب در زندگی و روابط با دیگران را برای خودتان فراهم کرده‌اید و حالا نسخه پلاس اینستاگرام قرار است مرحله جدیدی از عذاب و خودآزاری در روابط عاطفی با دیگران را برایتان فراهم کند. اینستاگرام پلاس به شما اجازه می‌دهد به کنجکاوی‌های افراطی و وسواس‌های فکری‌تان میدان بدهید، مسائل مهم‌تر زندگی‌تان را فعلاً کنار بگذارید و دنبال این باشید که فلانی چکار می‌کند، چه چیزی و چه کسی را دوست دارد، چند بار به استوری‌های من سرزده و....

خود دیوانگی

«کورتنی تریسی» - درمانگر- می‌گوید: «من مراجعان و بیمارانی داشته‌ام که مشکلشان فقط این بوده چرا بهترین دوست سابقشان هر روز استوری اینستاگرام آنها را تماشا می‌کند، اما هیچ‌کدام از پست‌هایشان را لایک نمی‌کند؟ شما هم ممکن است با حضور بیشتر در شبکه‌های اجتماعی هر روز شروع به نشخوار فکری درباره پرسش‌هایی از این قبیل کرده و آن را به یک مسئله مهم و مایه استرس و عذاب خودتان تبدیل کنید در حالی که آن مسئله اصلاً مهم نیست و ارزش این همه فکر کردن را ندارد.... برای هیچ‌کس خوب نیست دائم دنبال این باشد که بداند مردم کجا هستند، چه کار می‌کنند، با چه کسی در ارتباط‌اند، چرا برایم لایک نمی‌گذارند و.... این وضعیت می‌تواند گرایش‌های وسواس‌گونه‌ای ایجاد کند». او معتقد است قابلیت‌های جدید اینستاگرام پلاس کمک می‌کند شما زمان بیشتری را در شبکه‌های اجتماعی بگذرانید و همین موجب افزایش اضطراب و رفتار‌های تعقیب‌گرانه توسط شما می‌شود که البته این دقیقاً همان چیزی است که پلتفرم‌ها به دنبالش هستند. اصولاً نبوغ شبکه‌های اجتماعی در این است که همه آن کار‌های پنهانی و ممنوعیت‌های عرفی و اعتقادی را که حاضر نیستیم اعتراف کنیم دلمان می‌خواهد انجامشان دهیم، می‌شناسند. نکته خطرناک هم این است که آنها به ما اجازه می‌دهند، عرف و اعتقاد و گاه اخلاق را زیر پا بگذاریم و این کار‌های ممنوعه را انجامشان دهیم.

آتلانتیک در پایان نقد و بررسی اینستاگرام پلاس می‌نویسد: «اینستاگرام پلاس به تدریج در حال عرضه است، اما مطمئناً گسترش خواهد یافت. شاید قیمت آن هم افزایش یابد، شاید گزینه‌های بیشتری اضافه شود و شاید - تقریباً قطعاً - ما زمان بیشتری را به صورت آنلاین بگذرانیم و خودمان را دیوانه کنیم. اگر این‌طور دیوانه شدن را می‌پسندید، حتماً برای چیزی که مدیران و تبلیغ‌کنندگان اینستاگرام آن را «ویژگی‌های کوچک و سرگرم‌کننده اضافی» می‌نامند، ثبت‌نام کنید».

منبع: روزنامه قدس