تیزپروازانی که آسمان را برای وطن معنا کردند

باشگاه خبرنگاران جوان - اینجا پایگاه هوایی شهید دوران شیراز است؛ جایی که سال‌هاست مردانی از آن برخاسته‌اند که برایشان پرواز تنها یک مأموریت نظامی نبود؛ پرواز یعنی ایستادن میان آسمان و زمین برای آنکه دشمن حتی یک وجب از خاک ایران را به چشم طمع نبیند.

خلبانان این پایگاه، مردانی هستند که پیش از آنکه نامشان در قاب عکس‌های شهدا قرار بگیرد، در سکوت زندگی می‌کردند؛ بی‌ادعا، بی‌هیاهو و دور از دوربین‌ها. لباس پرواز بر تن می‌کردند، کلاه خلبانی بر سر می‌گذاشتند و راهی آسمان می‌شدند؛ خانواده‌ها می‌دانستند که ممکن است این پرواز، آخرین پرواز باشد، اما ایران باید امن می‌ماند.

عباس دوران یکی از همین مردان بود؛ خلبانی که نامش امروز بر تارک این پایگاه می‌درخشد. او در شیراز متولد شد و پس از طی دوره‌های خلبانی، به نیروی هوایی پیوست. روایت مادرش از علاقه او به ایران، تصویری متفاوت از این قهرمان آسمان ارائه می‌دهد؛ مردی که پس از بازگشت از دوره آموزشی، دلتنگی برای وطن را حتی در راه‌رفتن با پای برهنه در کوچه‌های شیراز نشان می‌داد.

دوران فقط یک خلبان نبود؛ در روز‌های سخت جنگ، بار‌ها به دل آسمان زد. مأموریت‌هایی که بازگشت از آنها تضمین‌شده نبود، برای او و همرزمانش بخشی از وظیفه بود.

اما شاید نام عباس دوران بیش از هر چیز با یک پرواز گره خورده باشد؛ پرواز ۳۰ تیرماه ۱۳۶۱ به بغداد. آسمان بغداد آن روز شاهد پروازی بود که قرار نبود تنها یک عملیات نظامی باشد. هدف، شکستن هیمنه‌ای بود که رژیم بعث می‌خواست از امنیت پایتخت خود به نمایش بگذارد.

هواپیمای دوران در مسیر بازگشت هدف قرار گرفت. او می‌توانست هواپیما را ترک کند، اما ماند؛ ماند تا مأموریت نیمه‌تمام نماند. همان تصمیم، نام او را برای همیشه در تاریخ نیروی هوایی ایران ثبت کرد.

سال‌ها بعد، پیکر شهید دوران به میهن بازگشت و به زادگاهش شیراز منتقل شد؛ شهری که حالا یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های هوایی کشور، نام او را بر خود دارد. اما داستان این پایگاه با دوران تمام نشد.

نسل دیگری از تیزپروازان در همین باند‌ها پرورش یافتند؛ مردانی که شاید خود را قهرمان نمی‌دانستند، اما در لحظه آزمون، کاری کردند که از قهرمانان انتظار می‌رود. یکی از این نام‌ها، امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی است؛ خلبان جنگنده سوخو ۲۴ که در یکی از مأموریت‌های عملیاتی از پایگاه هوایی شهید دوران به پرواز درآمد و در مسیر بازگشت به شهادت رسید.

در آن مأموریت، ۲ فروند سوخو ۲۴ از پایگاه شهید دوران برخاستند. مأموریتی سخت و پرخطر که خلبانان باید در آن از شبکه‌های شناسایی و پدافندی دشمن عبور می‌کردند، عملیات را انجام می‌دادند و دوباره به خانه بازمی‌گشتند.

اما همیشه آسمان، راه بازگشت را نشان نمی‌دهد

شهید کاظمی و همرزمانش رفتند؛ با همان آرامشی که خلبانان پیش از پرواز دارند. شاید آخرین تصویرشان برای خانواده، همان خداحافظی کوتاه بوده باشد؛ همان جمله‌های ساده‌ای که هیچ‌کس نمی‌داند ممکن است آخرین کلمات باشد.

پنج ماه گذشت تا پیکر شهید کاظمی به کشور بازگشت و پایگاه شهید دوران بار دیگر میزبان یکی از فرزندان آسمان خود شد؛ این بار نه برای بدرقه به سوی مأموریت، بلکه برای استقبال از پیکری که از آسمان شهادت برگشته بود.

اینجا، در پایگاه شهید دوران، فاصله میان یک «پرواز» و یک «شهادت» گاهی فقط چند دقیقه است. خلبانان می‌روند، اما خانواده‌ها چشم به آسمان می‌دوزند.

مادران، همسران و فرزندانشان شاید هیچ‌وقت نتوانند آن لحظه‌ای را که هواپیما از زمین جدا می‌شود، عادی ببینند. برای آنها، صدای غرش جنگنده همزمان صدای افتخار و اضطراب است؛ صدای مردی که برای دفاع از وطن به آسمان می‌رود و شاید دیگر بازنگردد. با این حال، این مردان اهل نمایش نیستند. قهرمانان آسمان ایران، بی‌ادعا زندگی کردند و بی‌ادعا پرواز کردند.

نه دوربین همراهشان بود و نه تشویق جمعیت. تنها یک مأموریت داشتند؛ حفاظت از آسمان ایران؛ و شاید همین است که نامشان را ماندگار کرده است.

امروز هر جنگنده‌ای که از باند پایگاه شهید دوران جدا می‌شود، فقط یک هواپیما نیست؛ ادامه راه نسلی است که آسمان را با خون خود امن نگه داشت. صنسلی که عباس دوران یکی از بلندترین نام‌های آن است و مجید کاظمی، یکی از تازه‌ترین نام‌هایی که بر دفتر شهدای تیزپرواز ایران نقش بسته است.

منبع: فارس