لازمه دستیابی به خودکفایی برنج چیست؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - برنج دومین محصول استراتژیک کشور محسوب می شود که بر خودکفایی آن در برنامه هفتم تاکید شده است، اما برای دستیابی به این امر مهم باید شرایط و حمایت های لازم فراهم شود چراکه برخی موضوعات همچون حذف ارز ترجیحی در برنامه هفتم پیش بینی نشده بود.

براساس آمار سالانه ۳ میلیون تا ۳ میلیون و ۱۰۰ هزارتن برنج مورد نیاز کشور است که بخش اعظم آن از تولید داخل تامین می شود و با احتساب ذخایر استراتژیک یک میلیون تن نیاز به واردات برنج داریم.

بررسی ها و اظهار نظر کارشناسان حاکی از آن است که با گذشت ۲.۵ سال از برنامه هفتم، اهداف برنامه آن طور که باید و شاید محقق نشده است چراکه برای دستیابی به خودکفایی برنج به عنوان یکی از محصولات استراتژیک تا پایان برنامه باید حمایت های لازم از کشاورزان از جمله تامین نهاده های مورد نیاز کشاورزان، تسهیلات بانکی و عدم قطعی برق چاه های کشاورزی و تخصیص آب مطابق برنامه صورت بگیرد چراکه با حذف ارز ترجیجی، قیمت نهاده های کشاورزی از جمله کود چند برابر رشد داشته است و از طرفی مشکلان قطعی برق و تامین سوخت و نقدینگی مورد نیاز کشاورزان خودکفایی شعاری بیش نخواهد بود.

امسال شورای قیمت‌گذاری و اتخاذ سیاست‌های حمایتی محصولات اساسی کشاورزی در جلسه مورخ ۲۰ تیر ۱۴۰۵، تصمیم به لغو ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت گرفت.

در همین راستا، محمدرضا طلایی، سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی گفت: پیشنهاد ممنوعیت عرضه برنج خارجی در فصل برداشت توسط یکی از اعضای شورای قیمت‌گذاری مطرح شد، اما پس از بررسی‌های کارشناسی، شخص وزیر جهاد کشاورزی با استناد به آمار‌ها و ضرورت تنظیم بازار، با هرگونه محدودیت در عرضه مخالفت کردند.

وی افزود: در جلسه شورا مصوب شد که به منظور تامین به موقع و عرضه مستمر، نه تنها ممنوعیت واردات در زمان برداشت برنج داخلی لغو شود، بلکه هیچ محدودیتی نیز برای توزیع در بازار اعمال نگردد چراکه سیاست دولت، تامین کالا‌های اساسی با کیفیت و قیمتی مناسب است و با توجه به شرایط کشور و عدم واردات برنج هندی طی ماه‌های اخیر، وضع هر گونه ممنوعیت و محدودیت در واردات و عرضه کالا‌ها منجر به برهم خوردن نظم و ثبات در بازار می‌شود.

خودکفایی برنج بدون حمایت سایر دستگاه ها شعاری بیش نیست

پیمان عالمی رئیس اتاق اصناف کشاورزی با بیان اینکه واردات برنج در فصل برداشت تداخلی با تولید داخل ندارد، گفت: اکنون نگرانی بابت واردات برنج در فصل برداشت و کاهش قیمت برنج داخل نداریم.

به گفته وی، شورای قیمت گذاری چنانچه هر لحظه احساس کند که در حق تولیدکنندگان داخل اجحاف می شود، برای مدیریت بازار ورود می کند.

عالمی ادامه داد: شورا آمادگی دارد که هر لحظه که نیاز باشد نسبت به تجدید نظر تصمیم خود اقدام کند، اما با توجه به نیاز کشور واردات مدیریت شده آسیبی به تولید داخل وارد نخواهد کرد و امسال واردات برنج با ارز آزاد انجام می شود و همانند سنوات قبل نیست که واردات برنج با ارز یارانه ای انجام شود که هیچ تناسبی بین واردات برنج با ارز یارانه ای و تولیدات داخل نبود.

رئیس اتاق اصناف کشاورزی امسال تولید برنج داخل را نسبت به سال قبل افزایشی دانست و گفت: با توجه به قیمت برنج در سال قبل و شرایط اقلیمی، امسال سطح زیر کشت افزایش داشته است که براین اساس پیش بینی می شود میزان تولید برنج بیش از سال قبل نخواهد بود‌.

وی گفت: با توجه به افزایش سرسام آور قیمت کود، قطعی برق چاه های کشاورزی و سیاست انقباضی بانک ها در پرداخت تسهیلات و کمک به کشاورزان و کاهش سوخت ماشین آلات انتظار رسیدن به خودکفایی برای یک محصول نادرست است و سیاست دولت مانع دستیابی به خودکفایی است و برای تحقق این امر باید سیاست جامعی داشته باشیم که همراهی سایر وزارتخانه ها اعم از سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت و نیرو در کنار وزارت جهاد باشند، در غیراین صورت دستیابی به خودکفایی شعاری بیش نیست که از این رو انتظار می رود در شرایط فعلی دولتمردان بیش از پیش توجه به قدرت غذا و استقلال غذا داشته باشند.

تولید برنج به یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن می رسد

قاسم پیشه ور کارشناس کشاورزی گفت: قبل از ابلاغ برنامه ارز ترجیحی بود که با حذف ارز ترجیحی قیمت نهاده های تولید و مکانیزاسیون رشد چشمگیری داشته است که تمامی این عوامل بر قیمت تمام شده اثر می گذارد.

به گفته وی، قیمت تراکتور از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده است که براین اساس حمایت های لازم باید از تولیدکننده باید صورت بگیرد.

پیشه ور ادامه داد: با حذف ارز ترجیحی و آزادسازی نرخ ارز تمامی معادلات برهم خورد به طوریکه هزینه ها روی دوش تولیدکننده سنگینی می کند، از این رو دولت با قیمت مناسب باید محصول را از کشاورز خریداری کند و در قالب کالابرگ توزیع کند.

کارشناس کشاورزی افزود: در قانون به صراحت اعلام شده که تبصره ۴ شورای قیمت گذاری و سیاست های حمایتی، ۱۰۰ درصد منابع برای ۳۳ قلم کالای اساسی باید به منظور تنظیم بازار، ذخایر استراتژیک و صادرات تامین شود و همواره حمایت های لازم از این بخش انجام بدهد چراکه هدف حاکمیت حمایت از تولید داخل است،اما متاسفانه ۱۰۰ درصد منابع تخصیص داده نمی شود که این امر آسیب جدی است.

وی گفت: برآوردها حاکی از آن است که امسال تولید برنج با احتساب کشت دوم به یک میلیون و ۸۰۰ تا یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن برسد که با میزان مصرف نیاز به ۵۰۰ هزار تن واردات داریم که از سال گذشته در انبارها برنج رسوب شده داریم که امیدواریم توزیع برنج خارجی صورت نگیرد تا کشاورز متحمل زیان نشود.

با توجه به اهمیت خودکفایی محصولات استراتژیک از جمله برنج در راستای ارتقای اقتدار کشور و امنیت غذایی حمایت همه جانبه از بخش تولید باید صورت بگیرد تا وابستگی به آن سوی مرزها به حداقل کاهش یابد.