جنگ رمضان چقدر برای ترامپ آب خورد؟

باشگاه خبرنگاران جوان - گزارش اخیر روزنامه واشنگتن‌پست پرده از آسیب‌پذیری شدید فناوری‌های پیشرفته نظامی آمریکا در برابر پدافند و جنگ الکترونیک ایران برداشته است. طبق این گزارش افشاشده که به نقل از سه مقام آگاه در پنتاگون تنظیم شده، ایالات متحده تا کنون دست‌کم ۴۵ فروند پهپاد استراتژیک MQ-۹ Reaper خود را در طی این درگیری‌ها از دست داده است.

این آمار به معنای نابودی بیش از ۲۵ درصد از کل ناوگان پهپادی ارتش و تفنگداران دریایی آمریکا است. با توجه به هزینه ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلاری هر فروند از این پهپاد‌ها (بسته به تجهیزات شناسایی و تسلیحاتی)، حجم زیان مالی ارتش آمریکا تنها در این بخش به بیش از ۱.۳ میلیارد دلار می‌رسد. 

ژنرال دیوید تابور، از فرماندهان ارشد نیروی هوایی، نیز پیشتر در جلسه استماع سنا تلویحاً تأیید کرده بود که تعداد پهپاد‌های عملیاتی فعال از ۱۶۵ فروند به حدود ۱۳۵ فروند کاهش یافته است.

کارشناسان معتقدند کند بودن سرعت این پهپاد‌ها و ناکارآمدی سامانه‌های راداری آنها در برابر پدافند بومی ایران باعث شده که این تجهیزات گران‌قیمت به اهدافی آسان تبدیل شوند. این خسارات سنگین در حالی رخ می‌دهد که کارخانه‌های دفاعی آمریکا قادر به جایگزینی سریع و انبوه این تجهیزات در کوتاه ساختن مدت بحران نیستند.

ارزیابی‌های تحلیلی و گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهند که آسیب‌های نظامی آمریکا در نبرد رمضان، منحصر به ناوگان پهپاد‌های شناسایی نبوده و شامل نابودی برخی از نایاب‌ترین و گران‌قیمت‌ترین تجهیزات راهبردی ارتش آمریکا می‌شود.

انهدام هواپیمای غول‌پیکر فرماندهی و راداری آواکس: سنگین‌ترین ضربه عملیاتی به ساختار هدایت هوایی آمریکا، انهدام حداقل یک فروند هواپیمای راداری و فرماندهی در جریان حملات به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی بود. این هواپیمای ۷۰۰ میلیون دلاری که جایگزینی برای خط تولید آن وجود ندارد و مرکز اصلی مدیریت نبرد و هدایت جنگنده‌ها در منطقه محسوب می‌شد، بر اثر اصابت پرتابه‌ها آسیب کلی دید و پوشش راداری پدافند هوایی آمریکا در خلیج فارس را مختل کرد.

نابودی پهپاد ۲۰۰ میلیون دلاری ترایتون و پهپاد‌های ریپر: علاوه بر بیش از ۴۵ فروند پهپاد استراتژیک ریپر نیروی دریایی آمریکا یکی از گران‌قیمت‌ترین دارایی‌های شناسایی خود یعنی پهپاد پهن‌پیکر ترایتون را به ارزش بیش از ۲۲۰ میلیون دلار در نزدیکی تنگه هرمز از دست داد.

انهدام رادار‌های چند میلیارد دلاری سامانه‌های دفاع موشکی: بخش دیگری از خسارات سنگین مربوط به زیرساخت‌های پدافندی است. گزارش‌ها نشان می‌دهند ایران موفق شده رادار پیشرفته مربوط به سامانه دفاع ضد بالستیک تاد در الرویس امارات (به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار) و همچنین سامانه رادار هشدار زودهنگام در پایگاه العدید قطر (به ارزش بیش از ۱.۱ میلیارد دلار) را از مدار عملیاتی خارج کند.

ارزیابی‌های اندیشکده «مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی» (CSIS) و آمار‌های درزکرده از پنتاگون، ابعاد نگران‌کننده سقوط ذخایر موشکی آمریکا را به شرح ذیل روایت می‌کنند.

سامانه پاتریوت: بر اساس داده‌های موجود، موجودی موشک‌های رهگیر پاتریوت (از جمله نسخه‌های پیشرفته PAC-۳ MSE) از حدود ۲,۳۳۰ فروند پیش از آغاز جنگ، به ۷۵۹ تا ۸۲۷ فروند کاهش یافته است. این به معنای سقوط بیش از ۶۵ درصدی این ذخایر کلیدی است.

سامانه تاد: ذخایر استراتژیک موشک‌های سامانه تاد که برای مقابله با موشک‌های بالستیک دوربرد طراحی شده‌اند، از ۴۵۲ فروند به مرز ۲۳۴ تا ۲۷۸ فروند رسیده است. این آمار نشان می‌دهد آمریکا نزدیک به ۴۵ تا ۵۰ درصد (و در برخی برآورد‌ها تا چهارپنجم) از کل موجودی جهانی این موشک گران‌قیمت ۱۲ میلیون دلاری را مصرف کرده است.

موشک‌های موثر زمینی و تهاجمی: خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که ارتش آمریکا «تقریباً تمام» ذخایر موشک‌های تاکتیکی زمین‌به‌زمین خود مانند ATACMS و موشک جدید PrSM را مصرف کرده و نزدیک به ۵۰ درصد از کل ذخایر موشک‌های کروز توماهاک (Tomahawk) موجود در سراسر جهان نیز شلیک شده‌اند.

تحلیل‌گران مؤسسه Stimson Center و CSIS اشاره می‌کنند که علت اصلی این تخلیه سریع، نابرابری شدید اقتصادی و فنی در جنگ است. پنتاگون برای سرنگون کردن پهپاد‌ها و موشک‌های ارزان‌قیمت ایرانی که هزینه‌ای بین ۲۰ هزار تا چندصد هزار دلار دارند مجبور به شلیک موشک‌های رهگیری شده است که هر کدام بین ۳ تا ۱۲ میلیون دلار قیمت دارند.

این عدم تناسب در شرایطی رخ می‌دهد که توان تولید صنایع دفاعی آمریکا بسیار کند است. بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، زیرساخت‌های فعلی تسلیحاتی آمریکا تنها توان تحویل ماهانه ۱۵ فروند موشک توماهاک و ۲۰ فروند موشک پاتریوت را دارند.

کارشناسان CSIS تاکید می‌کنند که جبران خسارت‌ها و پر کردن مجدد زاغه‌های تاد و پاتریوت به سطح پیش از جنگ، دست‌کم ۳ تا ۵ سال زمان خواهد برد.

بر اساس برآورد‌های جامعه تحلیلی واشنگتن، مجموع هزینه‌های مستقیم این درگیری (شامل مصرف تسلیحات، استهلاک تجهیزات، عملیات پروازی و صدمات به پایگاه‌ها) از ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار فراتر رفته است. از این میزان، بیش از ۲۶ میلیارد دلار تنها مربوط به جایگزینی موشک‌ها و مهمات مصرف‌شده است.