روزانه ۱۵ میلیون مترمکعب مصرف گاز از دست رفته است

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - محمود جان‌محمدی رئیس انجمن سی ان جی با اشاره به کاهش توجه به توسعه CNG در سیاست‌گذاری‌های دولت اظهار داشت: نخستین اقدام باید بازگرداندن جایگاه‌های CNG به چرخه فعال و ایجاد جذابیت برای مصرف‌کنندگان باشد؛ چراکه این صنعت به‌تدریج در حال تضعیف شدن است.

وی افزود: استفاده از CNG یکی از راهکارهای مهم کنترل رشد مصرف بنزین است. کشور پیش‌تر بین چهار تا پنج میلیارد دلار برای ایجاد زیرساخت‌های CNG سرمایه‌گذاری کرده و باید از این ظرفیت با حداکثر بهره‌وری استفاده شود، نه اینکه برای جبران ناترازی بنزین به دنبال سرمایه‌گذاری‌های جدید و پرهزینه باشیم.

رئیس انجمن CNG یادآور شد: ایجاد فاصله قیمتی موثر میان بنزین و CNG می‌تواند استفاده از گاز طبیعی فشرده را برای مردم جذاب‌تر کند. اگر دولت به جمع‌بندی و وحدت رویه در این زمینه برسد، هنوز فرصت برای احیای این صنعت وجود دارد؛ اما تاخیر بیشتر، هزینه‌های بالاتری به کشور تحمیل خواهد کرد.

وی با اشاره به سهم خودروهای دوگانه‌سوز در ناوگان حمل‌ونقل کشور اعلام کرد: این خودروها حدود ۲۰ درصد کل خودروهای کشور را تشکیل می‌دهند، اما به دلیل استفاده گسترده در تاکسی‌ها، خودروهای باربر و حمل‌ونقل عمومی، سهم آنها از پیمایش و مصرف سوخت بین ۲۴ تا ۲۶ درصد برآورد می‌شود.

جان‌محمدی گفت: با وجود این ظرفیت، سهم فعلی CNG در سبد سوخت حمل‌ونقل به حدود ۱۳ تا ۱۵ درصد رسیده و در میان حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه وانت فعال در کشور نیز شمار خودروهای دوگانه‌سوز بسیار کمتر از ظرفیت مورد نیاز است.

وی یکی از عوامل موثر بر افت مصرف CNG را عملکرد خودروسازان دانست و خاطرنشان کرد: در اسناد بالادستی، خودروسازان مکلف شده‌اند حداقل ۳۰ درصد محصولات خود را به صورت دوگانه‌سوز تولید کنند، اما سهم تولید خودروهای دوگانه‌سوز در سال‌های اخیر بین صفر تا چهار درصد بوده است.

رئیس انجمن CNG ادامه داد: در حالی که بسیاری از خودروهای داخلی مصرفی بیش از ۱۵ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر دارند، توسعه خودروهای دوگانه‌سوز می‌توانست نقش موثری در کاهش مصرف بنزین و هزینه‌های ارزی کشور ایفا کند.

وی با اشاره به اقدام‌های بخش خصوصی برای احیای تقاضای این سوخت گفت: بخش خصوصی در ماه‌های اخیر، با وجود محدودیت‌ها، برای نشان دادن فعال بودن صنعت CNG و تشویق مردم به استفاده از این سوخت هزینه کرده است و برآوردها نشان می‌دهد این اقدام‌ها توانسته روزانه بین یک تا ۲ میلیون لیتر از مصرف بنزین بکاهد.

جان‌محمدی تاکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد هرگاه مشوقی واقعی و موثر برای مصرف‌کننده تعریف شود، امکان بازگشت تقاضا به سمت CNG وجود دارد. این مشوق می‌تواند از مسیر ایجاد فاصله قیمتی، اصلاح سهمیه‌بندی یا دیگر ابزارهای سیاستی اعمال شود.

وی اظهار داشت: مصرف بنزین در کشور سالانه بین ۶ تا ۸ درصد افزایش دارد، اما مصرف CNG در سال گذشته حدود ۱۷ درصد کاهش یافت و در پنج سال گذشته نیز روند مصرف آن به‌طور مستمر نزولی بوده است.

رئیس انجمن CNG اضافه کرد: کاهش مصرف CNG در حالی اتفاق می‌افتد که حدود چهار میلیارد دلار در زیرساخت این صنعت و حدود پنج میلیارد دلار در صنعت خودروسازی مرتبط سرمایه‌گذاری شده است. از دست رفتن روزانه ۱۵ میلیون مترمکعب مصرف CNG، به معنای تحمیل نیاز معادل واردات روزانه ۱۵ میلیون لیتر بنزین خواهد بود.

وی درباره فرسودگی ناوگان دوگانه‌سوز توضیح داد: از مجموع حدود چهار میلیون و ۵۰۰ هزار خودروی دوگانه‌سوز کشور، مخازن نزدیک به یک میلیون و ۲۰۰ هزار خودرو در سال‌های پیش‌رو به پایان عمر خود می‌رسد و نیازمند آزمون، تعویض یا نوسازی است.

جان‌محمدی گفت: مخازن خودروهای دوگانه‌سوز پس از حدود ۱۵ سال باید آزمون‌های ایمنی را پشت سر بگذارند. نبود برنامه مشخص برای نوسازی مخازن و تامین تجهیزات مورد نیاز می‌تواند بخشی از ناوگان را از چرخه مصرف خارج کند.

وی با اشاره به ظرفیت جایگاه‌های CNG کشور اعلام کرد: ظرفیت عرضه در جایگاه‌ها بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است و با وجود تعداد فعلی خودروهای دوگانه‌سوز، امکان عرضه این میزان سوخت وجود دارد؛ مشروط بر اینکه تجهیزات، کمپرسورها و مخازن جایگاه‌ها به‌درستی نگهداری و نوسازی شوند.

رئیس انجمن CNG افزود: طی سال‌های اخیر، سرمایه‌گذاری لازم برای نوسازی تجهیزات جایگاه‌های CNG انجام نشده و کاهش مصرف نیز درآمد جایگاه‌داران را پایین آورده است؛ مسئله‌ای که استمرار فعالیت این واحدها را با مخاطره روبه‌رو می‌کند.

وی با تاکید بر ضرورت تعیین تکلیف نگاه دولت به CNG گفت: دولت و نهادهای سیاست‌گذار باید مشخص کنند که چه جایگاهی برای CNG در سبد سوخت کشور در نظر دارند. حتی در صورت اصلاح قیمت سوخت، وجود CNG در کنار بنزین می‌تواند از هزینه‌های خانوارها، به‌ویژه در بخش حمل‌ونقل عمومی، بکاهد.

جان‌محمدی با اشاره به تجربه کشورهای دارای ذخایر گاز طبیعی اظهار داشت: کشورهایی مانند آرژانتین، هند، پاکستان و روسیه از گاز طبیعی در حمل‌ونقل استفاده می‌کنند. ایران نیز با برخورداری از ذخایر عظیم گازی، شبکه انتقال گسترده و زیرساخت قابل‌توجه جایگاهی، می‌تواند در گام نخست دست‌کم ۲۰ تا ۳۰ درصد سبد سوخت خودروهای سبک خود را به CNG اختصاص دهد.