چرخش ترامپ در قبال ایران، بن‌بست راهبرد آمریکا

باشگاه خبرنگاران جوان؛ ستایش اسکندری - «سی ان ان» در یادداشتی نوشت برای هفته‌ها،  ترامپ تلاش کرده بود توسعه‌های مثبت را درباره ایران صرفاً با اراده‌اش به واقعیت تبدیل کند، اما چندان موفق نبود.

نویسنده مدعی است روز سه‌شنبه، به نظر رسید او رویکرد تازه‌ای را در پیش گرفته است. به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ به فرستادگان ارشد دولت دستور داده است گفت‌و‌گو‌های خود با ایران را متوقف کنند. افزون بر این، مقام‌های کاخ سفید در روز‌های اخیر به متحدان سیاسی خود گفته‌اند که در حال تغییر راهبرد هستند.

 به‌جای آنکه مانند دفعات قبل ادعا کند مذاکرات خوب پیش می‌رود و توافق جدید فقط چند قدم با امضا فاصله دارد همان‌طور که بار‌ها از زمان فروپاشی آتش‌بسی که در ماه ژوئن امضا شده بود گفته بود ترامپ اعلام کرد که اساساً هیچ دیپلماسی‌ای در جریان نیست.

او در شبکه‌های اجتماعی نوشت هیچ مذاکره یا گفت‌وگویی با جمهوری اسلامی ایران در جریان نیست و هیچ گفت‌وگویی هم برنامه‌ریزی نشده است.

نویسنده ادعا کرد در واقع، عبور و مرور از تنگه هرمز همچنان بسیار اندک است و کشتی‌هایی که از این آبراه حیاتی عبور می‌کنند همچنان هدف پرتابه‌های ایرانی قرار می‌گیرند.

با این حال، ترامپ که از تلاش‌های بن‌بست‌خورده برای بازگشایی این مسیر ناامید شده و هم‌زمان با پرسش‌های فزاینده درباره بهای جنگی نامحبوب برای ارتش آمریکا روبه‌روست، نشانه‌هایی می‌فرستد که آماده است این درگیری را در فاصله‌ای دور نگه دارد.

مقام‌ها روز سه‌شنبه گفتند دستور ترامپ به تیم مذاکره‌کننده‌اش که شامل معاون رئیس‌جمهور و فرستادگان استیو ویتکاف و جرد کوشنر می‌شود، برای عدم تعامل با ایران، پس از برخی «گفت‌وگوها» با این کشور صادر شده است.

نویسنده معتقد است به گفته این مقام‌ها، ترامپ همچنان از تمایل نداشتن ایران برای عقب‌نشینی از خواسته‌هایش ناراضی بوده است.

او می‌خواهد تا زمانی صبر کند که مذاکره کنندگان ایرانی نشانه‌ای تازه از آمادگی برای پذیرش توافقی که مدنظر اوست نشان دهند، و سپس دوباره وارد گفت‌و‌گو شود.

یک روز پیش از انتشار پیام ترامپ در شبکه اجتماعی، کوشنر در جریان سفری به خاورمیانه ارزیابی خوش‌بینانه‌تری از مذاکرات ارائه کرده بود. او در گفت‌وگویی با فاکس‌نیوز گفت گفت‌و‌گو‌های میان آمریکا و ایران «احتمالاً از هر زمان دیگری محکم‌تر» است و افزود تیم آمریکایی با افراد مختلفی درون نظام ایران در تماس است.

مقام‌های ایرانی بار‌ها اعلام کرده‌اند که ادعای انجام گفت‌و‌گو‌های مستقیم با آمریکا نادرست است. در پشت صحنه نیز، به گفته افرادی آگاه از موضوع، ترامپ از شکل‌گیری سازوکاری که ایران می‌کوشد با عمان برای مدیریت تردد در تنگه هرمز به آن برسد، ناخشنود شده است.

او این هفته به عمان حمله لفظی کرد و تهدید کرد که این کشور حاشیه خلیج فارس را بمباران خواهد کرد، هرچند عمان دهه‌هاست به‌عنوان شریکی راهبردی برای آمریکا عمل کرده است.

هم ایران و هم عمان در سواحل تنگه هرمز قرار دارند و توافقی که مقام‌های منطقه‌ای از آن سخن می‌گویند، به هر کشور نقش کنترلی بر تردد ورودی و خروجی از خلیج فارس می‌دهد.

نویسنده ادعا دارد که در درون کاخ سفید، نگرانی‌هایی وجود دارد که این طرح که هنوز نهایی نشده است، ممکن است کنترل ایران بر این آبراه را تثبیت کند. برخی مقام‌ها معتقدند عمان در این مذاکرات بیش از آنکه نقش یک شریک بی‌طرف را ایفا کند، به ایران نزدیک‌تر بوده است.

از جمله مواردی که ترامپ و مقام‌های آمریکا با آن مخالف‌اند، دریافت عوارض از کشتی‌هایی است که قصد عبور از تنگه را دارند. ترامپ تأکید کرده است که هیچ عوارض یا پرداخت دیگری نباید مجاز باشد، اما در برخی از نسخه‌های منتشر شده این توافق که در گردش بوده‌اند، شامل هزینه‌هایی مرتبط با حفاظت محیط‌زیست یا امنیت می‌شوند.

اما این همان چیزی نیست که ترامپ برای این آبراه در نظر دارد. او می‌خواهد توافقی حاصل شود که تردد در این گذرگاه را به‌طور کامل به وضعیت پیش از جنگ بازگرداند؛ وضعیتی که در آن رفت‌وآمد در این آبراه بین‌المللی بدون محدودیت انجام می‌شد. دولت او بار‌ها گفته است اجازه دادن به هر کشوری برای اعمال کنترل بر این تنگه، سابقه‌ای خطرناک ایجاد خواهد کرد.

با وجود اینکه بازگرداندن تردد در تنگه هرمز به چالش اصلی این جنگ تبدیل شده است، ترامپ همچنان مدعی شد که هدف اصلی او از اصرار به دستیابی توافق جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

نویسنده در پایان مدعی است مقام‌های آمریکایی گفته‌اند آمریکا به‌زودی تحریم‌های فلج‌کننده تازه‌ای علیه ایران اعمال خواهد کرد.

ترامپ و تیمش باور دارند فشار اقتصادی بر ایران در نهایت این کشور را وادار خواهد کرد شرایط او برای پایان دادن به جنگ را بپذیرد. اما مقام‌های ایرانی نیز به‌طور مشابه ترامپ را تحت فشار سیاسی برای عقب‌نشینی از جنگ می‌بینند و همین باعث بن‌بست شده است.

فشار نظامی نیز بر ترامپ برای مذاکره بر سر خروج از جنگ افزایش یافته است. استقرار‌های طولانی‌مدت دارایی‌های نظامی آمریکا در منطقه، از جمله ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن، با توجه به فرسایشی که بر کشتی‌ها و خدمه آنها تحمیل کرده‌اند، زیر ذره‌بین قرار گرفته‌اند. ترامپ همچنین اذعان کرده است که ذخایر پیشرفته‌ترین مهمات، پس از شش ماه جنگ، در سطحی نیست که او می‌خواهد.

با این حال، او تاکنون در برابر افزایش فشار جمهوری‌خواهان برای یافتن راه خروج از جنگ مقاومت کرده و اصرار دارد که هیچ عجله‌ای ندارد.