خلوت اعتکاف فرصتی برای خانه‌تکانی درونی است

باشگاه خبرنگاران جوان - حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی رستمی در جمع معتکفین مسجد دانشگاه تهران با اشاره به ایام معنوی اعتکاف اظهار داشت: همه عالم متعلق به خداست و همه جا برای خداست؛ همه خانه‌ها خانه خداست. ما نیز مال خدا هستیم؛ اصلاً کسی مالکیت حقیقی از خود ندارد. انسان باید بگوید: «من مال تو هستم، خانه‌ام خانه توست.» پس ما مال خدا هستیم، همه عالم برای خداست و همه خانه‌ها خانه خداست.

وی خاطرنشان کرد: اما برخی مکان‌ها به دلیل انتساب ویژه به خداوند، شرافت بیشتری دارند؛ مانند مساجد که قرآن کریم می‌فرماید: وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ. مسجد به واسطه این انتساب، جایگاهی متفاوت از سایر مکان‌ها پیدا می‌کند و حرمت‌هایی دارد که دیگر جاها فاقد آن هستند. به همین دلیل است که می‌گویند «بیت‌الله‌الحرام»، «محرم‌الحرام» یا «ماه‌های حرام»؛ زیرا این خانه و این ماه‌ها حرمت ویژه‌ای دارند و برای رعایت این حرمت، آدابی در ورود و خروج و حضور مقرر شده است. این محرمات بر ما واجب می‌شوند تا ادب حضور در حریم الهی رعایت گردد.

رستمی با اشاره به فلسفه اعتکاف عنوان کرد: مسجد خانه اختصاصی خدا می‌شود؛ هر چند همه عالم خانه خداست. خداوند بندگانش را سه روز در خانه خود میهمان می‌کند. ما که همواره روزی‌خور خدا هستیم، وقتی مهمان ویژه او می‌شویم، احساسمان متفاوت می‌شود. خداوند بنده‌اش را به جای خاصی دعوت کرده و در این مکان خاص بناست اتفاقاتی ویژه رقم بخورد. خداوند متعال ما را به خانه‌ای که منسوب به خودش است دعوت کرده و فرموده: «در این خانه بیا و سه روز میهمان باش.» فرقی نمی‌کند در چه درجه‌ای از معنویت باشید؛ حتی پایین‌ترین انسان‌هایی که دورترین موقف را نسبت به خدای خود دارند، اگر خالصانه بیایند، بهره خواهند برد. تا آنجا که وجود شریف برترین آفریده خدا در عالم، پیامبر اعظم حضرت محمد مصطفی (ص) ـ صلوات الله علیه و آله ـ نیز به اعتکاف نیاز داشت، بلکه بیشتر از ما؛ زیرا نمازهای مستحبی ما برای ایشان واجب می‌شد، چرا که خداوند اراده کرده بود او را به مقام محمود برساند.

وی در ادامه افزود: سه روز خلوت‌گزینی، معتکف شدن، روزه‌داری در روز و شب‌زنده‌داری در شب، بریدن از تمام تعلقات ـ اعم از تحصیلی، شغلی و خانوادگی ـ و اختصاص یافتن به خداوند تبارک و تعالی، فرصتی استثنایی است. در این حالت باید مراقبت ویژه داشت. این نعمت بزرگ به برکت انقلاب اسلامی، به برکت خون شهدای عزیز، به برکت امام خمینی (ره) و به برکت مقام معظم رهبری فراهم شده است؛ نعمتی که همه ما مدیون آن هستیم.

رستمی با اشاره به استقبال ویژه از برنامه اعتکاف در کشور خاطرنشان کرد: در گذشته، اعتکاف‌ها به شکل امروزی برگزار نمی‌شد و تنها با تعداد محدودی شرکت‌کننده انجام می‌گرفت. اما امروز مشاهده می‌کنیم که برای حضور در مسجد دانشگاه و معتکف شدن، افراد باید ثبت‌نام کنند، حتی قرعه‌کشی صورت می‌گیرد، برخی گلایه می‌کنند یا به دنبال واسطه می‌گردند تا جایگاهی پیدا کنند. سال گذشته بیش از ۶۰۰ هزار جوان و نوجوان، علاوه بر عموم مردم، در مراسم اعتکاف شرکت کردند. این اتفاق معنادار، نشان‌دهنده تعمیق معنویت در جامعه است؛ چرا که اعتکاف می‌تواند سلوکی‌ترین و عمیق‌ترین مناسک عبادی فرد در طول سال باشد.

وی یادآور شد: در خود اعتکاف حقایقی نهفته است که باید مراقبت شود. زمینه‌های ظاهری باید فراهم گردد تا دریافتی‌های باطنی حاصل شود. بناست در این سه روز، اتفاقی غیر عادی در مسیر زندگی انسان رقم بخورد؛ زندگی‌ که شبیه روزهای عادی نیست. معتکف اجازه ندارد جز در موارد واجب و ضروری پای خود را از مسجد بیرون بگذارد. این فضا باید برای خودسازی فراهم شود و مراقبت از خلوت شخصی ضروری است تا نتایج معنوی حاصل گردد.

رستمی افزود: خلوت اعتکاف فرصتی برای خانه‌تکانی درونی است؛ فاصله گرفتن از شلوغی‌های شهر و حتی فضای مجازی. اگر همان زندگی معمول و عادی خود را به اعتکاف بیاوریم، مقدمات معنوی فراهم نمی‌شود. حتی حضور در فضای مجازی نیز باید متفاوت باشد. اعتکاف یعنی ایجاد خلوتی در وجود خود، تجربه‌ای غیرعادی و متفاوت از زندگی عمومی، که باید در این سه روز متجلی شود.

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها عنوان کرد: این سه روز، معتکف در خلوتی می‌نشیند که هیچ چیز از زندگی عادی‌اش مزاحمش نیست؛ فرصتی برای خانه‌تکانی درونی. در این خانه‌تکانی، آویزه‌های اضافی و غیر ضروری که سنگینی می‌آورند، کنار گذاشته می‌شوند؛ همان چیزهایی که گاه پنجره‌های دل را با پرده‌های کثیف و شسته‌نشده تاریک کرده و مانع ورود شعاع‌های نور الهی می‌شوند. معتکف باید این پرده‌ها را کنار بزند، شیشه‌ها را پاک کند، وسایل و وجودهای اضافی را از دل بیرون بریزد تا ناگهان دریابد دلش چه کم داشته و به دنبال «لیست خرید» معنوی برود؛ ببیند چه چیزی در دل و برنامه زندگی‌اش کم است.

وی خطاب به معتکفین توصیه کرد: همچون علی (ع) زندگی کنید، هر چند نمی‌توانید همانند او باشید. من نمی‌گویم مثل علی باشید، زیرا نمی‌توان به مقام او رسید؛ اما می‌توان علی‌وار زندگی کرد و یار او شد. یاری علی با چهار چیز ممکن است: ورع، اجتهاد، عفت و سداد. اگر در اعتکاف بناست دورریختنی‌ها را کنار بگذارید، باید این فضایل را به دست آورید. ماه رجب، ماه امیرالمؤمنین (ع) و ماه خداست؛ و شما میهمانان اختصاصی خانه خدا در ایام تولد امامی هستید که در خانه خدا متولد شد. پس باید از اکنون برای پایان اعتکاف و آنچه در دل‌هایتان رقم خواهد خورد، برنامه‌ریزی کنید.

رستمی افزود: بنگرید به کدام نقطه حرکت می‌کنید، چه چیزهایی را شناسایی کرده‌اید و گیرهای وجودتان کجاست. قطعاً در سه روز نمی‌توان کارهای بزرگ و سنگین انجام داد، اما می‌توان یک کار شاق و اساسی کرد: تعریف یک برنامه، یک کانال و یک مسیر ورودی با خدا و اولیای الهی؛ رفت‌وآمدی مستمر که موجب اصلاح و بهبود انسان شود و دریچه‌ای به معارف اهل‌بیت (ع) بگشاید.

وی در پایان خاطرنشان کرد: مسیر دعاها، مناجات‌ها و کلمات اهل‌بیت (ع) ادب گفت‌وگو با خداست و در اختیار ما قرار دارد. اگر بناست در این سه روز از آن‌ها بهره نگیریم و برای خود باب مقاومی باز نکنیم، فرصت را از دست داده‌ایم. باید بتوانیم بگوییم: «سال گذشته در اعتکاف، طفل دبستانی شما بودم؛ به مدد شما دو قدم راه رفتم. امسال این گیرها را شناسایی کرده‌ام و در خلوت خود به دنبال رفع آن‌ها هستم.

منبع: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها