تحقق حکمرانی مردمی مالیات با نشان‌دار کردن مالیات کلید خورد

باشگاه خبرنگاران جوان - یکی از طرح‌های مهم در زمینه نظارت داشتن مردم در حوزه مصرف مالیات در کشور، طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها است که برای سال سوم قرار است که به اجرا گذاشته شود؛ تداوم اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها در سال سوم، فراتر از یک اصلاح ساختاری در نظام مالیاتی، گامی است در جهت بازسازی پیوند میان شهروند و دولت. وقتی مالیات‌ها از حالت یک «تکلیف مجهول» و صرفاً یک جریان خروجی از جیب شهروند خارج شده و به شکلی مشخص و نشان‌دار در بودجه‌ها درج می‌شوند، مردم می‌توانند پیوند مستقیم میان پرداختی‌های خود و خدمات عمومی دریافتی را درک کنند. این شفافیت، ماهیت مالیات را از یک بار مالی محض، به یک سرمایه‌گذاری اجتماعی برای تأمین نیازهای عمومی تغییر می‌دهد که در آن، هر واحد مالیات، ردی از توسعه در زیرساخت‌ها، آموزش یا سلامت به جا می‌گذارد.

یکی از پیامدهای کلیدی و عمیق این طرح، تقویت حس مسئولیت‌پذیری و مالکیت ملی در میان شهروندان است. زمانی که مردم بدانند بخشی از منابع مالیاتی آن‌ها مشخصا برای پروژه‌هایی نظیر توسعه زیرساخت جاده‌ای کشور، تجهیز مدارس یا توسعه انرژی‌های پاک (مانند پروژه‌های خورشیدی) اختصاص یافته است، تمایل آن‌ها به نظارت بر عملکرد دولت و اثربخشی طرح‌ها به شدت افزایش می‌یابد. این نوع نظارت اجتماعی، در واقع مکملِ نظارت‌های نهادی است و باعث می‌شود شهروندان خود را نه تنها در مقام پرداخت‌کننده مالیات، بلکه در مقام ذینفع و ناظر بر امور جاری کشور ببینند.

در همین راستا غلامرضا شریعتی عضو کمیسیون عمران در رابطه با اقدامات مثبت سازمان امور مالیاتی در حوزه تقویت هوشمندسازی نظام مالیاتی و همچنین اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها برای سال سوم گفت: سازمان امور مالیاتی در حوزه تقویت هوشمندسازی نظام مالیاتی و مشارکت دادن مردم در حکمرانی مالیاتی اقدامات مثبتی انجام داده است و این چنین اقدامات مستقیما منجر به بهبود روندهای حکمرانی خواهد شد.

وی ادامه داد: تحقق حکمرانی مردمی در نظام مالیاتی کشور به این معناست که مصرف مالیات در یک سازوکار شفاف و با مشارکت خود مودیان در تعیین محل مصرف مالیات پرداختی خود صورت می‌گیرد. این امر باعث می‌شود که مودیان به روندهای مالیاتی کشور بیش‌تر اعتماد پیدا کنند و با رضایت بیشتری مالیات بپردازند.

وی در رابطه با افزایش احساس مسئولیت‌پذیری مردم نسبت به امور جاری کشور با طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها خاطرنشان کرد: نشان‌دار کردن مالیات‌ها از این منظر اقدام مثبتی است که سازمان امور مالیاتی مردم را در فرآیند مصرف مالیات مشارکت می‌دهد و بر این اساس، مودیان در خصوص نحوه هزینه‌کرد بخشی از مالیات پرداختی‌شان نظر می‌دهند. بنابراین تداوم اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها برای سال سوم باعث می‌شود که احساس مسئولیت‌پذیری مردم نسبت به امور جاری کشور بیشتر شود.

وی ادامه داد: وقتی مودیان می‌بینند که از محل پرداخت مالیات آن‌ها یک پروژه تکمیل شده است، انگیزه بیشتری برای پرداخت مالیات پیدا می‌کنند. شواهد نشان می‌دهد که خوشبختانه سازمان امور مالیاتی تا کنون عملکرد خوبی در زمینه هوشمندسازی داشته و روندها در حال نظم پیدا کردن است.