۲ میلیون دانش‌آموز؛ دستاورد «ایران دیجیتال ۱» در آموزش هوش مصنوعی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - عمادالدین فاطمی‌زاده، رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردی‌سازی هوش مصنوعی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، در مراسم اختتامیه «ایران دیجیتال ۱۴۰۵» که در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با اشاره به گسترش کاربرد‌های هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف اظهار کرد: آموزش نیز مانند صنعت، کسب‌وکار، سلامت و سایر بخش‌ها تحت تأثیر این فناوری قرار گرفته است.

وی افزود: هوش مصنوعی علاوه بر تغییر شیوه‌های تدریس و یادگیری، می‌تواند روش‌های ارزیابی آموزشی را نیز دستخوش تغییر کند؛ با این حال، مهم‌ترین موضوع در استفاده از این فناوری، توجه به نقش آن در حل مسائل واقعی است.

رئیس ستاد توسعه فناوری و کاربردی‌سازی هوش مصنوعی معاونت علمی ادامه داد: نگاه به فناوری آموزشی نباید صرفاً به سخت‌افزار، نرم‌افزار یا ابزار‌های فناورانه محدود شود، بلکه باید از این ظرفیت برای شناسایی مشکلات، تحلیل چالش‌ها و ارائه راهکار‌های مؤثر استفاده کرد.

فاطمی‌زاده با اشاره به برداشت رایج از هوش مصنوعی در آموزش گفت: بسیاری، این فناوری را صرفاً ابزاری برای پاسخ سریع به پرسش‌ها یا تولید محتوا می‌دانند، در حالی که کارکرد هوش مصنوعی در آموزش باید فراتر از یک ابزار پاسخ‌گو تعریف شود.

وی تصریح کرد: زمانی می‌توان از ظرفیت واقعی هوش مصنوعی در آموزش استفاده کرد که نیاز‌های یادگیرندگان به‌درستی شناسایی و مسائل آموزشی تحلیل شود تا راهکار‌هایی برای بهبود فرایند یادگیری ارائه شود.

فاطمی‌زاده تأکید کرد: پرسش اصلی این نیست که هوش مصنوعی چه کاری می‌تواند انجام دهد، بلکه باید مشخص شود با چه هدفی از این فناوری استفاده می‌کنیم. استفاده از هوش مصنوعی باید به یادگیری عمیق‌تر، تقویت تفکر انتقادی و توانمندسازی دانش‌آموزان کمک کند و نباید به تکیه بر پاسخ‌های آماده محدود شود.

وی افزود: هوش مصنوعی نباید جایگزین تفکر و یادگیری انسان شود، بلکه باید در خدمت فرایند یادگیری و به‌عنوان یک تسهیل‌گر مورد استفاده قرار گیرد. خلاقیت، پرسشگری، تفکر انتقادی، مسئولیت‌پذیری، شفافیت و توانایی حل مسئله همچنان از مؤلفه‌هایی هستند که نقش انسان در آنها تعیین‌کننده است.

رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی همچنین از آغاز مرحله جدید این طرح با عنوان «ایران دیجیتال ۲» خبر داد و گفت: در قالب «ایران دیجیتال ۱» و با همکاری مجموعه جونیورا، حدود ۲ میلیون دانش‌آموز تحت آموزش قرار گرفتند.

وی ادامه داد: در مرحله جدید، بازخورد‌های دریافت‌شده از دانش‌آموزان و وزارت آموزش‌وپرورش برای بازنگری در فرایند‌ها مورد توجه قرار خواهد گرفت و برای دانش‌آموزانی که دوره قبلی را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند نیز مسیر جدیدی برای ادامه فعالیت تعریف می‌شود.

فاطمی‌زاده با بیان اینکه هدف از برگزاری این رویداد صرفاً برگزاری یک مسابقه نیست، اظهار کرد: در این طرح بخشی از آینده فناوری کشور در حال شکل‌گیری است و دانش‌آموزان، خانواده‌ها، آموزش‌وپرورش، بخش خصوصی و نهاد‌های دولتی در این مسیر نقش دارند.

وی خاطرنشان کرد: دانش‌آموزان نباید صرفاً کار با ابزار‌های هوش مصنوعی را یاد بگیرند، بلکه باید با مسائل واقعی محیط زندگی خود مواجه شوند و بیاموزند چگونه با طرح پرسش‌های درست و بهره‌گیری از فناوری، برای مشکلات جامعه راهکار پیدا کنند.

رئیس ستاد هوش مصنوعی معاونت علمی گفت: مهم‌ترین دستاورد دانش‌آموزان شرکت‌کننده در این طرح، تنها دریافت جایزه نیست؛ بلکه آنها تجربه تبدیل ایده به پروژه و محصول، حل یک مسئله واقعی و پشت سر گذاشتن شکست‌ها و تلاش دوباره برای رسیدن به یک راهکار مفید را به دست آورده‌اند.

فاطمی‌زاده در پایان خطاب به دانش‌آموزان گفت: آینده را صرفاً کسانی نمی‌سازند که فناوری را می‌شناسند، بلکه افرادی آینده را رقم می‌زنند که بتوانند از فناوری برای حل مسائل واقعی زندگی استفاده کنند.