از ژاپن تا ضاحیه؛ از مرحوم «احمد ژاپنی» چه می‌دانیم؟

باشگاه خبرنگاران جوان - مرحوم «احمد ژاپنی» بیش از هر چیزی به عنوان نماد فراملی بودن آرمان فلسطین شناخته می‌شود، کسی که از یک خانواده متوسط در ژاپن خود را به دل فلسطین اشغالی رساند.

«کوزو اوکاموتو»، مبارز بین‌المللی ژاپنی که با نام «احمد ژاپنی» شناخته می‌شد، پس از سال‌ها حضور در جریان‌های حامی آرمان فلسطین، در سن ۷۸ سالگی در بیروت درگذشت. خبر درگذشت او روز پنج شنبه (۱ مرداد ۱۴۰۵) از سوی جبهه مردمی برای آزادی فلسطین اعلام شد.

اوکاموتو از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های خارجی مرتبط با مبارزه مسلحانه علیه رژیم اسرائیل به شمار می‌رفت و به دلیل مشارکت در فعالیت‌های مرتبط با آرمان فلسطین، نمادی از فراملی بودن این مسئله شناخته می‌شد.

کوزو اوکاموتو در ۷ دسامبر ۱۹۴۷ در شهر کوماموتو در جنوب ژاپن و در خانواده‌ای از طبقه متوسط متولد شد. او کوچک‌ترین فرزند خانواده‌ای با شش خواهر و برادر بود. او در رشته گیاه‌شناسی تحصیل کرد و علاوه بر زبان مادری خود، زبان‌های انگلیسی، عبری، عربی، چینی و روسی را نیز فرا گرفت.

او در سال ۱۹۶۶، در آغاز دوران جوانی، به سازمان «ارتش سرخ ژاپن» پیوست و در عملیات‌های این گروه مشارکت کرد. این سازمان دارای شاخه‌ای ویژه برای حمایت از آرمان فلسطین بود و از طریق رهبر و بنیان‌گذار خود، «فوساکو شیگنوبو»، با جبهه مردمی برای آزادی فلسطین ارتباط برقرار کرده بود. این ارتباط از طریق ودیع حداد و غسان کنفانی (از بنیانگذاران جبهه مردمی آزادی فلسطین) شکل گرفت و در فوریه ۱۹۷۱، اوکاموتو به همراه شماری از اعضای ارتش سرخ ژاپن ناچار شد کشورش را ترک کرده و در لبنان مستقر شود.

نام اوکاموتو بیش از هر چیز با عملیات فرودگاه اللد گره خورده است؛ عملیاتی که از مهم‌ترین عملیات‌های جبهه مردمی برای آزادی فلسطین به شمار می‌رود. او در این عملیات همراه با «یاسویوکی یاسودا» و «تسویوشی اوکودایرا» حضور داشت.

در ۳۰ مه ۱۹۷۲، این سه نفر با پرواز خطوط هوایی فرانسه از رم وارد فرودگاه اللد (بن‌گوریون) در تل‌آویو شدند. آنان پس از دریافت چمدان‌های خود، سلاح‌های خودکار را که در داخل چمدان‌ها پنهان کرده بودند، خارج کرده و به سوی افراد حاضر در سالن بارانداز آتش گشودند. این عملیات به‌صورت مشترک میان اعضای ارتش سرخ ژاپن و جبهه مردمی برای آزادی فلسطین طراحی شده بود. در نتیجه این حمله، ۲۶ نفر کشته و ۷۱ نفر زخمی شدند.

در جریان این عملیات، یاسویوکی یاسودا پس از اتمام مهمات کشته شد و تسویوشی اوکودایرا نیز با منفجر کردن یک نارنجک دستی جان باخت. کوزو اوکاموتو زخمی شد و هنگام تلاش برای فرار از فرودگاه بازداشت شد. او پس از محاکمه در اسرائیل به سه حبس ابد محکوم شد.

از جمله کشته‌شدگان این عملیات، «آهارون کاتسیر»، دانشمند برجسته اسرائیلی و رئیس بخش پلیمر‌های مؤسسه علوم وایزمن بود. وی همچنین برادر کوچک‌تر «افرایم کاتسیر»، چهارمین رئیس‌جمهور اسرائیل، بود.

اوکاموتو حدود ۱۳ سال را در بند موسوم به «ایکس» در زندان الرمله سپری کرد. او در این مدت با شرایط دشوار زندان و حبس انفرادی طولانی‌مدت روبه‌رو بود؛ شرایطی که بر وضعیت جسمی و روحی او تأثیر گذاشت.

او در سال ۱۹۸۵ و در چارچوب تبادل گسترده اسرا میان اسرائیل و جبهه مردمی برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل، که با نام «عملیات الجلیل» یا «توافق جبریل» شناخته می‌شود، آزاد شد. او پس از آزادی ابتدا به لیبی، سپس سوریه و در نهایت به لبنان رفت و به دیگر اعضای ارتش سرخ ژاپن پیوست. او بعد‌ها با «می شیگنوبو»، دختر «فوساکو شیگنوبو»، ازدواج کرد.

در سال ۱۹۹۷، مقامات لبنان او را به اتهام ورود غیرقانونی به این کشور و در اختیار داشتن مدارک جعلی بازداشت کردند. او در این پرونده به سه سال زندان محکوم شد؛ پرونده‌ای که موجی از حمایت گروه‌های فلسطینی، احزاب لبنانی و جریان‌های مقاومت را در پی داشت.

در پی این حمایت‌ها و فشار‌های سیاسی، دولت لبنان در سال ۲۰۰۰ به او پناهندگی سیاسی اعطا کرد؛ اقدامی که در آن زمان کم‌سابقه توصیف شد. بر اساس شرایط این پناهندگی، او موظف بود از هرگونه فعالیت سیاسی و رسانه‌ای خودداری کند. از آن زمان، «احمد ژاپنی» در ضاحیه جنوبی بیروت و تحت حمایت جبهه مردمی برای آزادی فلسطین زندگی می‌کرد و از فعالیت سیاسی علنی فاصله گرفت، هرچند در یکی از مراسم جشن آزادسازی جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ حضور یافت و به شکلی جلب‌توجه‌کننده به شهید سید حسن نصرالله ادای احترام کرد.

اوکاموتو در مه ۲۰۲۲ نیز در مراسم پنجاهمین سالگرد عملیات فرودگاه اللد که در بیروت برگزار شد، حضور یافت.

در مه ۲۰۲۵، وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد برای ارائه اطلاعاتی که به دستگیری او منجر شود، تا ۵ میلیون دلار جایزه پرداخت خواهد کرد.

سرانجام، جبهه مردمی برای آزادی فلسطین روز ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که کوزو اوکاموتو در سن ۷۸ سالگی در بیروت درگذشته است؛ فردی که نام او طی بیش از پنج دهه با یکی از شناخته‌شده‌ترین عملیات‌های مسلحانه مرتبط با آرمان فلسطین و فعالیت‌های ارتش سرخ ژاپن پیوند خورده بود.

حزب‌الله لبنان نیز در بیانیه‌ای گفت: «حزب‌الله در سوگ مبارز فراملی، کوزو اوکاموتو، از قهرمانان عملیات حماسی فرودگاه «اللد» نشسته است که روز پنجشنبه در ضاحیه جنوبی بیروت درگذشت. او انقلابی آزاده‌ای بود که در مسیر مبارزه برای آرمان اول بشریت یعنی آرمان فلسطین، از مرز‌های هویت، تعلقات نژادی و جغرافیا فراتر رفت؛ جانباز و آزاده‌ای که در راه یاری ملت فلسطین، فداکاری‌های شگرفی از خود نشان داد».

منبع: فارس