نوبت تروریست‌های سیلیکونی

باشگاه خبرنگاران جوان - نام پایگاه‌های آمریکا در منطقه فقط العدید، علی‌السالم، الظفره و عین‌الاسد و از این دست نیست؛ این پایگاه‌ها می‌توانند نام‌هایی مثل آمازون، مایکروسافت و انویدیا هم داشته باشند. نیروهای مسلح ایران سه‌شنبه (۳۰ تیر ۱۴۰۵) در پاسخ به تعرض ارتش آمریکا به تأسیسات در دست احداث و غیرنظامی «دارخوین»، زیرساخت مرکزی داده‌های شرکت آمریکایی «آمازون» در بحرین را با چند فروند موشک کروز مورد هجوم قرار دادند و آن را ویران کردند.

سه روز بعد یعنی جمعه، (۲ مرداد ۱۴۰۵) این حملات مجدداً تکرار شد و نیروهای مسلح با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کردند در موج ۲۷ عملیات نصر۲، در تکمیل عملیات قبلی خود علیه مرکز داده‌های اطلاعاتی شرکت آمریکایی آمازون که «نقش اصلی در تکمیل اطلاعات ارتش کودک‌کش آمریکا» را بر عهده دارد، هدف قرار دادند و ساختمان باقی مانده این مرکز را منهدم کردند.

غول‌های فناوری در جنگ آمریکا علیه ایران نقش پررنگی ایفا کردند. مهم‌ترین کارویژه آن‌ها پردازش اطلاعات و طراحی عملیات علیه اهداف است، به‌عنوان‌مثال تصاویر ماهواره‌ای باید از فیلتر فناوری این شرکت‌ها عبور کنند تا به اهدافی مطمئن برای حمله آماده شوند. هدف قرار دادن پارک عمومی با نام «پلیس» و «ماکت جنگنده‌ها» در ایران نمونه‌ای از عملکرد شکست‌خورده این فناوری‌ها در جنگ علیه ایران بود.

ستون اصلی پردازش اطلاعات جنگی

در نگاه بسیاری از مردم، آمازون شرکتی است که فروشگاه اینترنتی دارد، اما یکی از مهم‌ترین بخش‌های این شرکت، سرویس رایانش ابری آن یعنی AWS است. این سرویس هزاران مرکز داده در نقاط مختلف جهان دارد و خدمات پردازشی و ذخیره‌سازی اطلاعات را به شرکت‌ها، سازمان‌ها و دولت‌ها ارائه می‌دهد. ارتش آمریکا نیز از همین زیرساخت استفاده می‌کند.

به‌عبارت‌دیگر بسیاری از اطلاعاتی که در میدان نبرد جمع‌آوری می‌شوند، برای پردازش به مراکز داده آمازون ارسال می‌شوند. تصاویر ماهواره‌ای، اطلاعات پهپادها، داده‌های راداری، اطلاعات شنود و سایر داده‌های اطلاعاتی همگی می‌توانند روی سرورهای AWS پردازش شوند. یکی از مهم‌ترین مراکز آمازون در منطقه، مرکز داده این شرکت در بحرین است. این مرکز نخستین منطقه ابری بزرگ آمازون در خاورمیانه به شمار می‌رود. در آنجا مجموعه‌ای از تجهیزات پردازشی بسیار قدرتمند وجود دارد که امکان اجرای صدها سرویس مختلف را فراهم می‌کند.

این مرکز داده در عمل به یکی از مهم‌ترین بخش‌های شبکه فرماندهی آمریکا در غرب آسیا تبدیل شده است. حجم بسیار زیادی از اطلاعات نظامی ابتدا به این مرکز منتقل و سپس پردازش می‌شود و نتیجه آن در اختیار فرماندهان ارتش تروریستی آمریکا قرار می‌گیرد، برای مثال، هنگامی که یک پهپاد آمریکایی از منطقه تصویربرداری می‌کند، تصاویر خام به‌تنهایی ارزش عملیاتی زیادی ندارند. این تصاویر باید با کمک هوش مصنوعی تحلیل شوند تا مشخص شود چه تجهیزات یا چه اهدافی در تصویر دیده می‌شوند. این پردازش‌ها نیازمند توان محاسباتی بسیار بالاست و دقیقاً همین توان توسط مراکز داده آمازون تأمین می‌شود.

قراردادهای میلیارددلاری با ارتش

اگر بخواهیم بفهمیم چرا آمازون تا این حد درگیر مسائل نظامی شده، باید نگاهی به قراردادهای عظیم آن با دولت آمریکا بیندازیم. در جولای ۲۰۲۱، آژانس امنیت ملی آمریکا یا NSA یک قرارداد ۱۰ میلیارددلاری به AWS اعطا کرد. این یکی از بزرگ‌ترین قراردادهای دولتی بود که آمازون تا آن زمان به دست آورده بود. هدف این قرارداد، انتقال داده‌های اطلاعاتی از سیستم‌های داخلی NSA به فضای ابری بود، یعنی اطلاعات حساس جاسوسی و امنیتی آمریکا قرار بود روی سرورهای آمازون ذخیره و پردازش شود.

علاوه بر این، در سال ۲۰۲۱ وزارت جنگ آمریکا برنامه‌ای به نام «قابلیت جنگ‌افروزی مشترک ابری» یا «JWCC» را معرفی کرد. این قرارداد شامل ارائه خدمات ابری در سطوح مختلف امنیتی بود؛ از سطح سازمانی گرفته تا مرزهای تاکتیکی میدان نبرد. در این قرارداد، وزارت جنگ چهار شرکت بزرگ را انتخاب کرد؛ آمازون، مایکروسافت، اوراکل و گوگل. این یعنی آمازون نه‌تنها در سطح اطلاعاتی، بلکه در سطح عملیاتی جنگ هم نقش دارد.

این قراردادها فقط به ذخیره‌سازی محدود نمی‌شوند. آمازون در حال یکپارچه‌سازی سرویس‌های خود با سیستم‌های فرماندهی جنگی است. با حرکت نظامی آمریکا به سمت سیستم فرماندهی و کنترل مشترک تمام حوزه‌ها یا همان JADC2، آمازون در موقعیت منحصربه‌فردی برای ارائه قابلیت ابری قابل‌اتکا قرار دارد. AWS از مأموریت‌های وزارت جنگ در چهارچوب محیط شریک مأموریت حمایت می‌کند و حتی در آزمایش قابلیت‌های «محاسبات لبه» برای سیستم مدیریت نبرد پیشرفته نیروی هوایی آمریکا هم شرکت کرده است. این یعنی آمازون حتی در لحظه‌ی نبرد هم می‌تواند اطلاعات را پردازش و به فرماندهان برساند.

هوش مصنوعی نظامی و نقش آمازون

در ماه مه ۲۰۲۶، گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد پنتاگون توافق‌نامه‌های جدیدی با چندین شرکت فناوری برای استفاده گسترده‌تر از ابزارهای هوش مصنوعی پیشرفته در شبکه‌های نظامی طبقه‌بندی‌شده منعقد کرده است. در این فهرست نام «آمازون» در کنار «انویدیا»، «مایکروسافت» و «رفلکشن ای‌آی» دیده می‌شد. تمام این توافق‌نامه‌ها باهدف «استفاده‌ی عملیاتی قانونی» امضا شده‌اند؛ یعنی این ابزارها دیگر فقط در آزمایشگاه نیستند و عملاً در میدان به کار گرفته می‌شوند.

وقتی یک مدل هوش مصنوعی مانند کلاود روی سرورهای آمازون اجرا می‌شود و برای تحلیل داده‌های اطلاعاتی یا حتی پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های نظامی به کار می‌رود، آن سرورها به بخشی از زنجیره فرماندهی تبدیل می‌شوند. ایران این را به‌خوبی درک می‌کند و می‌داند که اگر بتواند زیرساخت ابری را از کار بیندازد یا داده‌ها را تخریب کند، می‌تواند توانایی تصمیم‌گیری سریع ارتش را مختل کند.

سامانه‌هایی مانند Maven و نرم‌افزارهای شرکت «پالانتیر» روی زیرساخت AWS اجرا می‌شوند. این سامانه‌ها اطلاعات را از منابع مختلف دریافت می‌کنند، آن‌ها را با یکدیگر ترکیب می‌کنند و در نهایت تصویری کامل از میدان نبرد در اختیار نظامیان قرار می‌دهند.

نکته مهم دیگر این است که AWS تنها برای ذخیره اطلاعات استفاده نمی‌شود. این زیرساخت امکان اجرای مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را نیز فراهم می‌کند. هوش مصنوعی می‌تواند هزاران تصویر را در مدت کوتاهی بررسی کند، حرکت نیروها را تشخیص دهد، تغییرات زمین را شناسایی کند و حتی پیشنهاد دهد کدام هدف اهمیت بیشتری دارد.

پردازش اطلاعات فوق‌محرمانه

شرکت اوراکل نسبت به آمازون و مایکروسافت و انویدیا کمتر برای عموم شناخته شده، اما در دنیای فناوری یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های تولیدکننده پایگاه داده و خدمات ابری محسوب می‌شود. اوراکل یکی از شرکت‌های اصلی پروژه «JWCC» است و محیط‌هایی را در اختیار ارتش تروریستی آمریکا قرار داده که برای نگهداری اطلاعات فوق‌محرمانه طراحی شده‌اند. این اطلاعات می‌توانند شامل داده‌های اطلاعاتی، برنامه‌های عملیاتی، ارتباطات نظامی یا سایر اطلاعات حساس باشند.

مراکز داده اوراکل امکان اجرای پردازش‌های بسیار سنگین هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند. یکی از کاربردهای مهم این مراکز، انجام شبیه‌سازی‌های نظامی است، برای مثال، ارتش می‌تواند سناریوهای مختلف یک عملیات را پیش از اجرا در محیط‌های رایانه‌ای شبیه‌سازی کند و نتایج احتمالی هر تصمیم را بررسی کند. اوراکل همچنین زیرساخت لازم برای پردازش حجم بسیار زیادی از اطلاعات را فراهم می‌کند؛ اطلاعاتی که از صدها حسگر، پهپاد، رادار و ماهواره جمع‌آوری می‌شوند.

فرمانده هوش مصنوعی

دومین شرکت مهم تروریستی «مایکروسافت» است. بیشتر مردم این شرکت را با ویندوز یا مجموعه آفیس می‌شناسند، اما امروز یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های مایکروسافت، سرویس رایانش ابری «Azure» است. مایکروسافت بخش مهمی از زیرساخت موردنیاز پروژه ابری ارتش آمریکا را فراهم کرده است. این پروژه که «JWCC» نام دارد، به پنتاگون اجازه می‌دهد از خدمات ابری شرکت‌های مختلف برای پردازش اطلاعات نظامی استفاده کند.

یکی از ویژگی‌های مهم Azure معماری «Zero Trust» یا «اعتماد صفر» است. در این معماری هیچ‌کاربر یا دستگاهی به‌صورت پیش‌فرض قابل‌اعتماد نیست و همه درخواست‌ها باید به طور مداوم بررسی شوند. موضوعی که در زمان وقوع جنگ‌ها و بحران‌ها بسیار به کار می‌آید. مایکروسافت علاوه بر امنیت، روی کاهش زمان پردازش اطلاعات نیز تمرکز کرده است.Azure این امکان را فراهم می‌کند که بخشی از پردازش‌ها در نزدیکی میدان نبرد انجام شوند. به این فناوری «رایانش لبه» گفته می‌شود. چیزی شبیه به همان تکنولوژی آمازون.

در گذشته همه اطلاعات باید به مراکز داده مستقر در یک مکان خاص مثل دیتاسنترهای موجود در منطقه سلیکون‌ولی آمریکا منتقل می‌شدند، اما حالا بخش مهمی از پردازش در نزدیکی محل عملیات انجام می‌شود. این موضوع باعث می‌شود فرماندهان سریع‌تر به اطلاعات موردنیاز دسترسی پیدا کنند. مایکروسافت همچنین یک قرارداد رسمی با کویت دارد. بر اساس این توافق، منطقه ابری Azure در کویت توسعه‌یافته است. اگرچه این پروژه با هدف توسعه خدمات دیجیتال و دولت الکترونیک معرفی شده، اما چنین زیرساختی می‌تواند همزمان برای پشتیبانی از نیازهای پردازشی ارتش آمریکا نیز مورداستفاده قرار گیرد.

تأمین‌کننده قدرت پردازش هوش مصنوعی

در میان پایگاه‌های سیلیکونی آمریکا در منطقه نام انویدیا هم به چشم می‌خورد، از غول‌های تکنولوژی که در تابلوی بورس آمریکا سهم بزرگی را از آن خود کرده است. انویدیا سازنده پردازنده‌های گرافیکی بسیار قدرتمند است؛ پردازنده‌هایی که امروزه ستون اصلی اجرای مدل‌های هوش مصنوعی محسوب می‌شوند. پروژه‌های بزرگ هوش مصنوعی بدون استفاده از پردازنده‌های این شرکت عملاً امکان اجرا ندارند.

نویدیا حتی با چین به‌عنوان اصلی‌ترین رقیب آمریکا نیز همکاری می‌کند و ملزم به هیچ محدودیتی در فعالیت‌های فرامرزی نیست. به همین دلیل، شرکت‌هایی مانند G42 در امارات با سرمایه‌گذاری روی تجهیزات انویدیا، شاخه‌های بسیار بزرگ پردازشی برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی ایجاد کرده‌اند. هرچه این پردازنده‌ها قدرتمندتر باشند، مدل‌های هوش مصنوعی سریع‌تر آموزش می‌بینند و اطلاعات میدان نبرد نیز با سرعت بیشتری تحلیل می‌شوند.

تبدیل اطلاعات خام به تصمیم نظامی

یکی دیگر از شرکت‌هایی که در جنگ‌افروزی‌های آمریکا و اسرائیل در منطقه نقش مهمی دارد، پالانتیر است. این شرکت برخلاف آمازون یا مایکروسافت، مراکز داده بزرگی ندارد، بلکه نرم‌افزارهای تحلیل اطلاعات تولید می‌کند. پالانتیر توسعه‌دهنده اصلی سامانه «Maven» است. این سامانه داده‌های بسیار متنوعی را دریافت می‌کند؛ تصاویر ماهواره‌ای، تصاویر پهپادها، اطلاعات راداری، شنود الکترونیکی و اطلاعات سایر حسگرها، سپس هوش مصنوعی این اطلاعات را کنار هم قرار می‌دهد و تصویری واحد و واضح از میدان نبرد تولید می‌کند، برای مثال، اگر ماهواره حرکتی را ثبت کند، پهپاد تصویری از همان منطقه ارسال کند و رادار نیز فعالیتی را تشخیص دهد، پالانتیر همه این اطلاعات را با هم ترکیب می‌کند و تقدیم تروریست‌هایی می‌کند که قصد انجام حمله به آن نقطه را دارند.

منبع: فرهیختگان