نباید بدون تعیین حقوق زنان قانون مهریه را تغییر داد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - زهرا خدادادی رئیس فراکسیون زنان و خانواده، در نشست خبری با اصحاب رسانه  با اشاره به نقش خبرنگاران در جنگ نرم، گفت: تفکیک و مرز بین خبر و شایعه یا نقد و تخریب در فضای رسانه نشان می‌دهد که جامعه را به چه سمتی سوق می‌دهیم.

نماینده مردم ملکان و لیلان در مجلس اظهار کرد: خبرنگاران در جنگ اخیر ثابت کردند ایران علاوه بر میدان نظامی، در جبهه روایت‌ها و روایت‌گری نیز شکست‌ناپذیر است.

خدادادی بیان کرد: وظیفه حفظ انسجام ملی و امیدآفرینی بر دوش خبرنگاران است. امیدآفرینی بسیار مهم است، چون دشمن درصدد ایجاد اختلاف و دوقطبی است تا اهداف خود را عملی کند و حفظ انسجام ملی وظیفه خبرنگاران است.

این نماینده محلس می‌گوید بعضی بی‌انصافی‌ها صورت می‌گیرد و در برخی فضا‌ها مشکلات را پررنگ می‌کنند. الان شرایط بسیار حساس است و وظیفه شما خبرنگاران امیدآفرینی از طریق ایجاد انگیزه و انتشار خبر‌هایی است که می‌تواند برای مردم ایجاد انگیزه کند.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس با قدردانی از جامعه زنان اظهار کرد: از مادران و همسران و زنان فعال که در همه عرصه‌ها حضور فعال و پررنگ داشتند در جنگ اخیر تشکر می‌کنم. آنها نشان دادند در روز‌های دشوار نقش اساسی دارند.

وی اضافه کرد: در گذشته هم زنان نشان دادند برای حفظ ایستادگی جامعه نقش‌آفرین بودند. زنان در جنگ نشان دادند از نقش حمایتی به هدایتی تبدیل شدند و در این جنگ زنان پرچمداران و سردمداران خیابان بودند و پیشران و پیش‌رو بودند. نقش هدایتی خانم‌ها باید پررنگ‌تر باشد و ادامه‌دار باشد.

خدادادی اظهار کرد: لازم است از زنان شهید و دانش‌آموزان مدرسه میناب یاد کنیم؛ کودکانی که از طرف مدعیان حقوق بشر مورد جنایت دشمن قرار گرفتند.

نماینده مردم ملکان و لیلان در مجلس بیان کرد: در این جنگ نام شهیده فرشته باقری بانوی جوان در جامعه رسانه‌ای جایگاه ویژه‌ای داشته است؛ ایشان قبل از اینکه با نام پدر شناخته شود، با هویت و توانمندی حرفه‌ای خود شناخته شد که نشان‌دهنده پیشرانی و توانمندی زنان است.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس با گرامیداشت یاد و خاطره امام شهید، نگاه متعالی ایشان به زن و کرامت زن اشاره و اظهار کرد: اگر امروز زنان را در جامعه می‌درخشند، نتیجه نگاه رهبر شهید به زن و خانواده و جایگاه زن در زندگی اجتماعی است.

خدادادی تصریح کرد: در نگاه رهبر شهید زن و خانواده پایه و اساس پیشرفت کشور بودند. بر اهمیت زن و کرامت زن و نقش خانواده همیشه تأکید داشتند و باید زمینه رشد علمی بانوان در جامعه فراهم شود. وظیفه ما این است که این نگاه را از سطح گفتمان به سطح سیاست‌گذاری و اقدام عملی برسانیم. آینده کشور از درون خانواده و مسیر تربیت و رشد دختران ما ساخته می‌شود.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس در ادامه با اشاره به فعالیت این فراکسیون  گفت:  یکی از مهم‌ترین محور‌های فعالیت فراکسیون زنان و خانواده، اجرای برنامه هفتم پیشرفت با تمرکز بر حوزه زنان و خانواده، به‌ویژه فصل شانزدهم این برنامه بوده است.

وی افزود: در همین راستا، بیش از ۱۰ جلسه تخصصی برگزار شده و مکاتبات متعددی با دستگاه‌های مرتبط انجام داده‌ایم تا چالش‌ها، خلأ‌ها و نقاط قابل اصلاح برنامه را ارزیابی و استخراج کنیم و در جهت رفع آنها کمک کنیم.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس تأکید کرد: هدف ما صرفا ارائه فهرستی از مشکلات نبود، بلکه تلاش داشتیم در کنار هر مسئله، پیشنهاد و راهکار ارائه کنیم و در عمل برای رفع مشکلات اقدامات لازم را انجام دهیم.

وی اظهار کرد: موضوعاتی که درخصوص اجرای برنامه هفتم پیشرفت به‌ویژه فصل مربوط به زنان و خانواده بررسی شده که شامل ضمانت اجرای احکام پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم، شاخص‌های ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها در این زمینه و همچنین تقسیم مسئولیت‌هایی بوده که برای دستگاه‌های مختلف در نظر گرفته شده است. این موارد به‌صورت جدی و مستمر پیگیری شده‌اند.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس گفت: وضعیت خانواده‌ها، مسائل مربوط به دختران و همچنین شرایط اجتماعی که پس از جنگ به وجود آمده و شرایط جدیدی را رقم زده است، از دیگر موضوعات مورد بررسی فراکسیون بوده است.

وی افزود: شرایط جدید نیازمند نگاه تازه، سیاست‌گذاری‌های جدید و برنامه‌های متناسب با وضعیت موجود است و این مسائل در فراکسیون مورد بررسی قرار گرفته است. این روند همچنان با جدیت به‌صورت مرحله‌ای و سلسله‌مراتبی در حال پیگیری است.

وی با اشاره به ضرورت بازنگری در برنامه هفتم پیشرفت، اظهار کرد: اعتقاد ما این است که بازنگری در برنامه هفتم باید با دوراندیشی انجام شود. نمی‌توانیم برای مسائل آینده کشور با نگاه گذشته تصمیم‌گیری کنیم. امروز باید شرایط خاص کشور، شرایط پس از جنگ و همچنین وضعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و شرایط نسل آینده را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهیم.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس با اشاره به موضوع زنان سرپرست خانوار گفت: زنان سرپرست خانوار از جمله موضوعاتی هستند که در برنامه هفتم مورد تأکید قرار گرفته‌اند و در همین راستا جلساتی با سازمان بهزیستی، کمیته امداد، وزارت ورزش و جوانان و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار شده است.

وی ادامه داد: چندین جلسه مختلف با هدف اجرای احکام و تکالیفی که در برنامه هفتم برای این دستگاه‌ها در نظر گرفته شده، برگزار شده و مکاتبات متعددی نیز برای پیگیری این موضوع انجام داده‌ایم.

نماینده مردم ملکان و لیلان در مجلس با اشاره به موضوع مهریه گفت: قریب به اتفاق بانوان نماینده عضو فراکسیون زنان و خانواده با اصلاحاتی که موجب تضعیف حقوق قانونی و امنیت اقتصادی زنان شود، مخالف هستند.

وی افزود: البته معتقدیم در حوزه مهریه با چالش‌هایی مواجه هستیم و باید برای حل این چالش‌ها، راهکاری کارشناسی، جامع و عادلانه پیدا کنیم. راه‌حل نباید به این شکل باشد که برای حل یک مسئله، یک طرف را نادیده بگیریم و مشکل را به‌صورت یک‌سویه و یک‌طرفه حل کنیم.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده اظهار کرد: تعداد نمایندگان زن در مجلس محدود است و این مسئله در برخی موارد، مسیر پیگیری مطالبات تخصصی زنان را دشوارتر می‌کند. با این حال، ما به هیچ عنوان از مسئولیتی که بر عهده گرفته‌ایم عقب‌نشینی نخواهیم کرد و تمام تلاش خود را برای دفاع از حقوق زنان و خانواده به کار خواهیم گرفت.

وی افزود: طبیعی است که وقتی تعداد نمایندگان زن در مجلس محدود است، در مرحله رأی‌گیری و تصویب قوانین، پیگیری مطالبات تخصصی زنان با پیچیدگی و دشواری بیشتری مواجه می‌شود.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده درباره برنامه‌های پیش‌روی این فراکسیون در یک سال آینده گفت: در سیاست‌گذاری و برنامه‌های یک سال آینده، دو مسئله مورد توجه و تأکید ویژه قرار دارد؛ نخست مسئله دختران و دوم مسئله جمعیت.

وی با تأکید بر ضرورت تدوین برنامه‌ای منسجم برای دختران اظهار کرد: دختران نیازمند یک برنامه بسیار منسجم هستند. دختران، آینده‌سازان این مملکت، مادران آینده و ستون خانواده‌های آینده ما هستند.

این نماینده مجلس می‌گوید امروز باید پیش از آنکه دختران ما با آسیب‌های اجتماعی، ناامیدی و بن‌بست‌های تصمیم‌گیری مواجه شوند، آنها را مورد توجه قرار دهیم، ببینیم و صدای آنها را بشنویم.

نماینده مردم ملکان و لیلان در مجلس ادامه داد: دختران دانش‌آموز، دانشجو، جویای کار، دختران در آستانه ازدواج و دخترانی که با مسائل و آسیب‌های اجتماعی مختلف مواجه هستند، هر کدام نیازمند توجه و سیاست‌گذاری متناسب با شرایط خود هستند.

وی تأکید کرد: باید برای دخترانمان فرصت ساختن آینده را فراهم کنیم؛ فرصت تحصیل، رشد، مهارت‌آموزی، اشتغال، نشاط اجتماعی و تشکیل خانواده. فراکسیون زنان و خانواده نیز در خصوص همه این مسائل برنامه‌ریزی و پیگیری‌های لازم را در دستور کار دارد.

خدادادی با اشاره به موضوع جمعیت گفت: در کنار مسئله دختران، مسئله جمعیت باید با نگاه واقع‌بینانه دنبال شود. جمعیت را نمی‌توان با مشوق‌های مقطعی افزایش داد. خانواده برای فرزندآوری زمانی تصمیم می‌گیرد که آینده روشنی داشته باشد و این تصمیم اقتصادی و فرهنگی است. باید مسائل فرهنگی را نیز در نظر بگیریم و سیاست‌های جمعیتی پیوند مستقیمی با سیاست‌های خانواده داشته باشد.

وی با اشاره بع همسران شهدا و خانواده‌های شهدای اخیر گفت: در یک سال اخیر بر اثر جنگ‌های تحمیلی، تعداد زیادی به خانواده‌های شهدا اضافه شدند. باید برنامه‌ریزی منسجمی درباره آنها داشت که مورد توجه فراکسیون است. دنبال این هستیم که برنامه‌ریزی منسجمی برای بهبود شرایط آنها داشته باشیم تا کمک و تسهیل‌گری کنیم.

رئیس فراکسیون زنان درباره طرح اصلاح برخی قوانین نحوه اجرای محکومیت‌های مالی که بخشی از آن مربوط به مهریه است، گفت: این طرح به‌زودی در دستور مجلس قرار می‌گیرد. آماری که درباره زندانیان مهریه اعلام می‌شود نادرست است؛ تمام محکومان مالی، محکومان مهریه نیستند. تعداد محکومان مالی مربوط به مهریه زیر ۲ هزار نفر است و آنهایی هستند که اعسارشان ثابت نشده است. کسی که معسر نیست، زندانی نمی‌شود.

وی ادامه داد: طبق قانون، حبس تبدیل به پابند شده که این شامل محکومان مالی مهریه هم نمی‌شود یعنی آنها آزاد می‌شوند و براساس شرایط مالی‌شان مهریه را پرداخت می‌کنند.

خدادادی افزود: ما هم موافق حبس نیستیم، اما در موضوع مهریه باید هر دو طرف یعنی زن و مرد در نظر گرفته شوند؛ بررسی‌ها نشان می‌دهد زنان در مهریه متضرر می‌شوند، نه آقایان؛ چون یا مجبورند برای جدایی مهریه را ببخشند یا اینکه مهریه را قسطی می‌کنند که بعضا گرفتن مهریه به کل عمرشان هم نمی‌رسد.

وی گفت: مهریه دو بخش دارد؛ یا پرداخت می‌شود یا فرد معسر است.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده با بیان اینکه تعیین عدد هیچ تأثیری جز برهم زدن جامعه و ایجاد موج منفی بین بانوان ندارد، اظهار کرد: یک برهه‌ای عدد ۱۱۰ برای مهریه گذاشته شده بود که الان می‌خواهند آن را به ۱۴ کاهش دهند. اگر این روند ادامه پیدا کند، این دیوار کج ادامه پیدا می‌کند؛ مثلاً بعداً ۵ سکه و در نهایت یک ربع سکه شود.

وی ادامه داد: اینکه بخواهیم بدون تعیین حقوق زن تغییراتی در مهریه ایجاد کنیم، درست نیست؛ آن هم در برهه‌ای که زنان پرچمدار بودند و این مسئله باعث ناامیدی در جامعه و خانواده می‌شود، در حالی که در شرایط فعلی امیدآفرینی مهم است و درست نیست موج ناامیدی به جامعه تزریق شود.

خدادادی گفت: منکر شرایط سخت اقتصادی نیستیم، اما آیا این شرایط فقط برای آقایان است؟ خانمی که به خاطر شرایط حاد زندگی خود چاره‌ای جز جدایی ندارد، آیا نباید مورد حمایت قرار گیرد؟

وی با بیان اینکه مهریه حق مالی است، اظهار کرد: در اسلام مهریه بحث مالی دارد و نباید آن را با اصل قداست خانواده و ارزش آن مخلوط کنیم، چون هیچ بانویی در جریان زندگی مطلوب طلب مهریه نمی‌کند. بلکه مهریه برای شرایط خاص و اضطراری خانم‌ها است که برای پشتوانه مالی بعد از جدایی از آن استفاده می‌کنند، با ابزاری که برای چانه‌زنی استفاده می‌شود، چون حق طلاق دست آقایان است.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس در پایان گفت: امیدواریم مجلس تصمیم درست درباره مهریه را با در نظر گرفتن اهمیت خانواده بگیرد.

رئیس فراکسیون زنان مجلس با اشاره به روند بررسی طرح اصلاح برخی قوانین نحوه اجرای محکومیت‌های مالی در مجلس، اظهار کرد: مواد مختلف این طرح در مجلس به تصویب رسیده و ۲ ماده آن برای بررسی بیشتر به کمیسیون بازگردانده شده بود که اکنون قرار است مجددا در صحن علنی مجلس مطرح شود. از آنجا که قانون باید به‌صورت کامل به نتیجه برسد، این موضوع در دستور کار مجلس قرار دارد.

وی افزود: اکنون با بازگشت این مواد به صحن علنی، ۲ پیشنهاد را ثبت کرده‌ایم که لازم است مورد توجه قرار گیرد. یکی از پیشنهاد‌های ما حذف موضوع تعیین سقف ۱۴ سکه است. در شرایطی که برای افراد معسر، زندانی وجود ندارد، تعیین یک عدد برای مهریه، جز برهم زدن آرامش جامعه و ایجاد موج منفی در میان زنان، تأثیر دیگری نخواهد داشت؛ بنابراین یکی از پیشنهاد‌های ثبت‌شده، حذف عدد ۱۴ سکه است.

خدادادی گفت: اگر در نهایت اراده مجلس و اصرار نمایندگان بر این باشد که در این موضوع مداخله شود و سقف ۱۴ سکه تعیین شود، پیشنهاد دوم ما یک مدل پلکانی است که در آن شرایط هر دو طرف، یعنی زنان و مردان، مورد توجه قرار می‌گیرد.

وی توضیح داد: در موضوع مهریه دو گروه ممکن است با آسیب مواجه شوند؛ یک گروه، مردانی هستند که در سال اول ازدواج یا در همان ابتدای زندگی مشترک، کل مهریه از آنها مطالبه می‌شود و گروه دیگر، زنانی هستند که پس از سال‌ها زندگی مشترک، به دلایلی دیگر توان ادامه زندگی را ندارند و مجبور به جدایی می‌شوند.

رئیس فراکسیون زنان مجلس افزود: اگر سقف مهریه ۱۴ سکه باشد، زنانی که پس از سال‌ها زندگی مشترک مجبور به جدایی می‌شوند، به جز همین ۱۴ سکه پشتوانه دیگری نخواهند داشت. حتی ممکن است همین میزان را نیز نتوانند دریافت کنند، چراکه ممکن است ناچار شوند آن را ببخشند یا مهریه به شکلی قسط‌بندی شود که عملاً دریافت آن برایشان فایده‌ای نداشته باشد.

خدادادی درباره پیشنهاد پلکانی مهریه، اظهار کرد: پیشنهاد ما این است که در سال نخست پس از ازدواج، سقف کیفری مهریه ۱۴ سکه باشد و پس از آن، به ازای هر یک سالی که از عمر زندگی مشترک می‌گذرد، سه سکه به این سقف اضافه شود.

وی ادامه داد: این یک پیشنهاد منطقی است که اگر مجلس بر مداخله در این موضوع اصرار داشته باشد، می‌تواند به تسهیل شرایط کمک کند و در موضوع مهریه، هر دو طرف یعنی زن و مرد را در نظر بگیرد. در این صورت، زنانی که پس از سال‌ها زندگی مشترک مجبور به جدایی می‌شوند، دیگر با سقف ثابت ۱۴ سکه مواجه نخواهند بود و به ازای هر سال زندگی مشترک، سه سکه به این میزان اضافه خواهد شد.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده گفت: برای مثال، پس از ۲۰ سال زندگی مشترک، ۶۰ سکه به ۱۴ سکه اضافه می‌شود. این نیز یک پیشنهاد منطقی است که به‌عنوان پیشنهاد دوم از سوی ما ثبت شده است.

خدادادی در پاسخ به پرسشی درباره سقف ۱۴ سکه، توضیح داد: آنچه در حال حاضر مطرح است، سقف کیفری ۱۴ سکه است. اگر مردی دارای اموال و دارایی باشد، مهریه هر میزان که باشد، حتی هزار یا دو هزار سکه، در صورتی که توانایی مالی داشته باشد، از اموال او قابل وصول است.

وی تأکید کرد: بنابراین موضوع ۱۴ سکه بیشتر مربوط به سقف کیفری و در واقع ضمانت اجرای مهریه است و این سقف به نوعی ضمانت اجرای پرداخت مهریه محسوب می‌شود. در غیر این صورت، اگر مرد دارایی و توانایی مالی داشته باشد یا حتی در طول سال‌ها اموالی به دست آورد، مهریه هر میزان که باشد، از دارایی او قابل وصول خواهد بود.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده مجلس در پاسخ به سوالی درباره افزایش طلاق‌های صوری دختران برای دریافت مستمری پس از فوت پدر، اظهار کرد: باید این موارد به‌صورت دقیق بررسی شود تا مشخص شود در چه شرایطی امکان ادامه دریافت مستمری پس از ازدواج وجود دارد و سازوکار تقسیم سهم مستمری میان سایر وراث چگونه خواهد بود.

وی گفت: لازم است موارد و ابعاد این موضوع بررسی شود تا مشخص شود قانون در این زمینه چه ظرفیتی دارد و در صورت وجود خلأ قانونی، چه راهکاری می‌توان برای آن در نظر گرفت.

خدادادی در ارزیابی نحوه اجرای قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده، اظهار کرد: پیش از بازنگری در این قانون، باید اجرای صحیح همان قانون قبلی را دنبال کنیم، چراکه حتی قانون قبلی نیز به‌درستی اجرا نمی‌شود.

وی افزود: با مشوق‌های مقطعی نمی‌توانیم در حوزه جمعیت به تأثیر مطلوبی برسیم. با این حال، حتی همان مشوق‌های مقطعی و برخی تسهیلاتی که در نظر گرفته شده نیز به‌درستی اجرا نمی‌شوند.

رئیس فراکسیون زنان و خانواده ادامه داد: بخشی از این تسهیلات به‌صورت تکلیفی بر عهده بانک‌ها گذاشته شده است و در شرایط کنونی کشور که با مشکل منابع و نقدینگی مواجه هستیم، هم شرایط عمومی کشور و هم کم‌کاری برخی بانک‌ها باعث شده است این تکالیف به‌درستی اجرا نشود.

وی گفت: تمام تلاش ما این است که حداقل همین مشوق‌های مقطعی را نیز بتوانیم به مرحله اجرا برسانیم، هرچند این مشوق‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند بخش عمده‌ای از مشکل جمعیت را برطرف کنند.

خدادادی تأکید کرد: ما باید بیش از هر چیز برای آینده اقتصادی جوانان امیدآفرینی کنیم و در حوزه‌هایی مانند اشتغال و مسکن بتوانیم گشایشی ایجاد کنیم تا امید به آینده و فرزندآوری در میان جوانان شکل بگیرد.

وی اظهار کرد: تا زمانی که ازدواج را تسهیل نکنیم، نمی‌توانیم مردم را به فرزندآوری تشویق کنیم. یکی دیگر از مسائل این است که مشوق‌های قانون جوانی جمعیت بیشتر بر فرزند سوم و چهارم متمرکز شده است، در حالی که اکنون در بسیاری از خانواده‌ها اصلاً به فرزند سوم و چهارم نمی‌رسیم. 

وی ادامه داد: باید مشوق‌ها را به سمت فرزند اول و دوم بیاوریم تا ابتدا بتوانیم شرایطی ایجاد کنیم که پس از ازدواج، خانواده‌ها به فرزندآوری روی بیاورند. در شرایط کنونی جامعه، حتی برخی خانواده‌ها یک فرزند هم ندارند؛ بنابراین باید مشوق‌های خود را بر فرزند اول و دوم متمرکز کنیم تا بتوانیم به هر حال تا حدودی به مسئله جمعیت کمک کنیم.