چالش پوشش دختربچه‌ها و توصیه روانشناسان

باشگاه خبرنگاران جوان - مسئله ساده، اما تکان‌دهنده است: شورت‌ها و تی‌شرت‌های دخترانه در همان سایز، به‌طور قابل‌توجهی کوتاه‌تر و تنگ‌تر از لباس‌های پسرانه طراحی شده‌اند. سوالی که این مادران مطرح می‌کنند این است: چرا یک نوزاد یا کودک خردسال دختر باید لباسی بپوشد که پارچه کمتری دارد و بخش بیشتری از بدنش را برهنه می‌گذارد؟

‌این تفاوت در ظاهر شاید در نگاه اول یک تصمیم صِرف در صنعت مد به نظر برسد، اما مسئله بسیار عمیق‌تر از چند سانتی‌متر پارچه است.

‌صنعت مد و مسئله‌سازی جنسی برای خردسالان

در پژوهشی که توسط گودین روانشناس برجسته و همکارانش در سال ۲۰۱۱ در نشریه علمی «نقش‌های جنسیتی» منتشر شد، بیش از ۵۶۰۰ تکه لباس دخترانه از ۱۵ خرده‌فروشی بزرگ بررسی شد.

نتایج نشان داد که از هر سه تکه لباس دخترانه، یکی دارای ویژگی‌هایی است که محققان آن را «جنسیت‌زدگی و کالاسازی بدن» دسته‌بندی کرده‌اند؛ یعنی لباس‌هایی که برای جلب توجه به بخش‌های خاصی از بدن یا آشکار کردن آن طراحی شده‌اند.

‌این مسئله صرفاً درباره ظاهر نیست، بلکه پیامد‌های مستقیمی بر رفتار و رشد روانی کودک دارد. پسران در لباس‌های آزادتر فرصت دویدن، بالا رفتن از موانع و کشف محیط را پیدا می‌کنند، در حالی که الگوی پوشش دختران، آنها را پیش از آنکه حتی فرصت «بچه بودن» داشته باشند، به سمت نگرش به خود بر اساس «ظاهر و دیده شدن» سوق می‌دهد.

ناامنی در فضای واقعی و مجازی

بر اساس پژوهش‌های روان‌شناسی جنایی و امنیت کودکان، از جمله مطالعات انجمن روان‌شناسی (APA) در خصوص آسیب‌های کالاسازی کودکان، پوشش‌های غیرمعمول و بسیار باز در سنین پایین دو خطر امنیتی بزرگ ایجاد می‌کند:

اول اینکه در فضای واقعی، لباس‌های آزاد و پرپوشش‌تر به عنوان یک لایه محافظتی عمل می‌کنند. وقتی مرز‌های بدن کودک با پوشش‌های کاملاً باز برای اطرافیان عادی‌سازی می‌شود، مفهوم «حریم خصوصی بدن» در ذهن خود کودک نیز کم‌رنگ شده و توانایی و قدرت «نه گفتن» او در برابر رفتار‌های نادرست یا دست‌درازی‌های احتمالی کاهش می‌یابد.

دوم در فضای مجازی است. تحقیقات نهاد‌های مراقبت از کودکان نشان می‌دهد تصاویری که از کودکان با لباس‌های بسیار کوتاه یا مایو در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود، متأسفانه در چرخه‌های ناشناس پدوفیل‌ها (آزارگران جنسی کودکان) دست‌به‌دست می‌شود. آنچه والدین به عنوان «زیبایی و بانمکی» می‌بینند، در سوءاستفاده‌های سایبری به عنوان طعمه به کار می‌رود.

ابعاد روان‌شناسی رشد

از منظر روان‌شناسی رشد، کودک تا پیش از سنین بلوغ نیاز دارد جهان را از طریق حرکت، بازی‌های فیزیکی و آزمایش خطا درک کند. لباس‌های کوتاه، تنگ یا حساس که نگرانی از کثیف شدن یا باز شدن دارند، کودک را از تجربه زیسته آزادانه محروم می‌کنند.

علاوه بر این، روان‌شناسان کودک هشدار می‌دهند که بازخورد دادن مداوم به ظاهر کودک و استفاده از لباس‌های جذابیت‌محور، ساختار عزت‌نفس او را آسیب‌پذیر می‌کند. کودکی که یاد می‌گیرد ارزش او در «چگونه دیده شدن» است، در سنین بالاتر با اختلالات تصویر بدنی و کاهش اعتمادبه‌نفس مواجه خواهد شد.

هوش رفتاری والدین

مسئله پوشش کودکان، ترجیح سیاسی یا تحمیل یک عقیده خاص نیست؛ بلکه ابزاری برای «محافظت از کودکی کودک» است. آگاهی از اینکه صنعت رسانه و مد چگونه به دنبال زودتر بزرگ کردن بچه‌هاست، به والدین این هوش رفتاری را می‌دهد که در انتخاب پوشش، امنیت، راحتی و رشد روان‌شناختی فرزندشان را بر روند‌های تجاری ارجحیت دهند.

منبع: فارس