پنل‌های خورشیدی روی پشت‌بام‌ها؛ وقتی مدارس برق می‌فروشند

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - در شرایطی که ناترازی تولید و مصرف برق به یکی از چالش‌های مهم کشور تبدیل شده است، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند بخشی از بار شبکه برق را کاهش دهد.

در این میان، استفاده از ظرفیت پشت‌بام مدارس برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی، علاوه بر تولید برق پاک، می‌تواند الگویی عملی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور باشد.

مدارس به دلیل پراکندگی گسترده در مناطق مختلف کشور، ظرفیت قابل توجهی برای اجرای طرح‌های مقیاس کوچک خورشیدی دارند.

کارشناسان معتقدند این طرح در کنار آثار اقتصادی و زیست‌محیطی، می‌تواند دانش‌آموزان را به صورت عملی با مفهوم انرژی پاک و ضرورت مدیریت مصرف آشنا کند.

بر همین اساس، تجهیز ۱۲ هزار مدرسه دولتی به پنل‌های خورشیدی در دستور کار قرار گرفته است؛ طرحی که قرار است هم به تولید برق کمک کند و هم فرهنگ استفاده از انرژی‌های پاک را گسترش دهد.

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در ساختمان‌های عمومی، یکی از راهکار‌هایی است که می‌تواند بدون نیاز به اختصاص زمین‌های گسترده، ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر کشور را افزایش دهد. در این میان، پشت‌بام مدارس به دلیل برخورداری از فضای مناسب و پراکندگی در سراسر کشور، ظرفیت قابل توجهی برای نصب پنل‌های خورشیدی دارند.

بر همین اساس، هم اکنون طرح تجهیز مدارس دولتی به نیروگاه‌های خورشیدی در کشور در حال اجراست؛ طرحی که در صورت تکمیل می‌تواند علاوه بر افزایش تولید برق، زمینه آشنایی نسل جدید با انرژی‌های تجدیدپذیر را نیز فراهم کند.

در ادامه ربابه عبدالهی، رئیس گروه توسعه و نظارت بر احداث طرح‌های مقیاس کوچک ساتبا، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به اجرای طرح تجهیز مدارس دولتی به نیروگاه‌های خورشیدی گفت: در قالب این طرح، قرار است حدود ۱۲ هزار مدرسه دولتی در سراسر کشور به نیروگاه خورشیدی مجهز شوند.

او افزود: برای هر مدرسه، نیروگاه خورشیدی با ظرفیت حدود ۵ کیلووات در نظر گرفته شده است که در مجموع می‌تواند حدود ۶۰ مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه کند و در کاهش ناترازی برق نقش مؤثری داشته باشد.

عبدالهی با بیان اینکه این طرح علاوه بر کمک به تأمین برق، اهداف فرهنگی و آموزشی نیز دارد، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اهداف اجرای این طرح، فرهنگ‌سازی در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر در میان دانش‌آموزان و جامعه آموزش و پرورش است تا دانش‌آموزان از نزدیک با انرژی خورشیدی و ضرورت استفاده از منابع پاک آشنا شوند.

رئیس گروه توسعه و نظارت بر احداث طرح‌های مقیاس کوچک ادامه داد: از سوی دیگر، اجرای نیروگاه‌های خورشیدی می‌تواند برای مدارس درآمدزایی نیز به همراه داشته باشد؛ چراکه برق تولیدشده از این نیروگاه‌ها قابلیت فروش دارد و می‌تواند به ایجاد یک منبع درآمد برای مدارس دولتی در سراسر کشور کمک کند.

او درباره آخرین وضعیت اجرای این طرح گفت: در حال حاضر در ابتدای مسیر اجرای طرح قرار داریم. در تهران بزرگ، نیروگاه‌های خورشیدی در تعدادی از مدارس نصب شده‌اند و در سایر استان‌ها نیز فرآیند انعقاد قرارداد با پیمانکاران در حال انجام است.

عبدالهی تصریح کرد: تجهیزات مربوط به فاز نخست اجرای طرح به سراسر کشور ارسال شده و عملیات اجرایی در استان‌ها نیز پس از نهایی شدن قرارداد‌ها دنبال خواهد شد.

او درباره تعداد مدارس مجهز به نیروگاه خورشیدی نیز گفت: از مجموع حدود ۱۲ هزار مدرسه‌ای که در برنامه تجهیز قرار دارند، تاکنون حدود ۹۲۰ مدرسه به نیروگاه خورشیدی مجهز شده‌اند.

رئیس گروه توسعه و نظارت بر احداث طرح‌های مقیاس کوچک تأکید کرد: تکمیل این طرح در سراسر کشور نیازمند پیشبرد فرآیند قرارداد‌ها و اجرای پروژه‌ها در استان‌های مختلف است و با ادامه روند فعلی، عملیات تجهیز مدارس به صورت مرحله‌ای دنبال خواهد شد.

اهمیت توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در مدارس

استفاده از پشت‌بام مدارس برای نصب پنل‌های خورشیدی را می‌توان از چند منظر دارای اهمیت دانست. نخست اینکه این طرح بدون نیاز به تملک زمین‌های جدید، از فضا‌های موجود برای تولید برق استفاده می‌کند. همچنین تولید برق در مقیاس کوچک و در محل مصرف می‌تواند به کاهش بخشی از فشار وارد بر شبکه برق کمک کند.

از سوی دیگر، مدارس تنها مصرف‌کننده انرژی نیستند و می‌توانند به محیطی برای آموزش عملی مفاهیم مرتبط با انرژی‌های پاک تبدیل شوند. مشاهده عملکرد پنل‌های خورشیدی و آشنایی دانش‌آموزان با میزان تولید برق می‌تواند آموزش‌های مرتبط با صرفه‌جویی و انرژی‌های تجدیدپذیر را از سطح کتاب‌های درسی به تجربه‌ای عینی تبدیل کند.

در کنار این موضوع، درآمد حاصل از فروش برق تولیدی نیز می‌تواند در صورت طراحی مناسب سازوکار مالی، به عنوان یک ظرفیت اقتصادی برای مدارس مورد استفاده قرار گیرد و بخشی از هزینه‌های نگهداری و توسعه زیرساخت‌های آموزشی را پوشش دهد.

در نهایت گفتنی است، تجهیز مدارس به نیروگاه‌های خورشیدی می‌تواند هم‌زمان چند هدف تولید برق پاک، کاهش فشار بر شبکه، فرهنگ‌سازی در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و درآمدزایی مدارس را دنبال کند.

با توجه به برنامه تجهیز حدود ۱۲ هزار مدرسه و نصب نیروگاه‌های ۵ کیلوواتی، توسعه مرحله‌ای این طرح می‌تواند به افزایش سهم انرژی خورشیدی در سبد برق کشور کمک کند حالا سرعت گرفتن قرارداد‌ها و اجرای پروژه‌ها در استان‌ها، مهم‌ترین گام برای تبدیل ظرفیت پشت‌بام مدارس به بخشی از ظرفیت واقعی تولید برق کشور است.