سوریه؛ از وعده رفاه و پیشرفت تا رینگ بوکس سیاسی

باشکاه خبرنگاران جوان - سوریه امروز در وضعیتی قرار گرفته که حتی در میان بازیگرانی که خود را حامی «سوریه جدید» معرفی می‌کنند، رقابت بر سر نفوذ و آینده این کشور جریان دارد.

 پس از سقوط دولت بشار اسد، یکی از مهم‌ترین روایت‌هایی که از سوی حامیان این رخداد در رسانه‌های غربی و جریان‌های سیاسی منطقه مطرح شد، این بود که با کنار رفتن حکومت سابق، سوریه می‌تواند وارد دوره‌ای تازه از ثبات، بازسازی، رفاه و توسعه شود؛ به‌ویژه آنکه در ادامه مسیر، بخش قابل‌توجهی از تحریم‌های بین‌المللی نیز کاهش یافت یا کنار گذاشته شد.

با این حال، واقعیت میدانی سوریه دست‌کم تاکنون فاصله زیادی با این تصویر آرمانی دارد؛ حتی یک گزارش پارلمان بریتانیا نیز در اواخر ۲۰۲۵ تأکید کرده بود که با وجود برداشته شدن بخش زیادی از تحریم‌ها، نیازهای انسانی و آوارگی همچنان بالا و روند بازسازی محدود است.

حالا سوریه نه‌تنها با چالش‌های بازسازی و سامان دادن به ساختار سیاسی و اقتصادی خود روبه‌روست، بلکه به عرصه‌ای برای رقابت مستقیم بازیگران منطقه‌ای تبدیل شده است. 

تازه‌ترین نمونه، حمله هوایی رژیم صهیونیستی به پایگاه «ابوظهور» در شمال غرب سوریه است؛ حمله‌ای که طبق گزارش‌ها شامل هشت حمله هوایی بود و باند و تأسیسات این پایگاه را هدف قرار داد.

اهمیت ماجرا زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم تل‌آویو این اقدام را در چارچوب نگرانی از افزایش حضور نظامی ترکیه در سوریه توجیه کرده است.

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، رجب طیب اردوغان را به کشاندن ترکیه به «ماجراجویی‌های خطرناک» در سوریه متهم کرده و نتانیاهو نیز مدعی شده است که آنکارا به دنبال ایجاد حضور نظامی در این پایگاه بوده است.

در مقابل، ترکیه این ادعا را رد کرده و مقام‌های سوری نیز گفته‌اند برنامه‌ای برای ایجاد پایگاه نظامی دائمی ترکیه در ابوظهور وجود نداشته است. 

این اتفاق یک واقعیت مهم را عیان می‌کند: سوریه پس از تغییر حکومت، به‌جای آنکه صرفاً به پروژه‌ای برای بازسازی و رفاه تبدیل شود، در حال تبدیل شدن به صحنه‌ای برای تعیین موازنه قدرت میان بازیگران منطقه‌ای است.

ترکیه تلاش می‌کند نفوذ خود را در سوریه تثبیت و از ساختار سیاسی جدید حمایت کند؛ رژیم صهیونیستی نیز له بخش‌هایی از خاک سوریه نفوذ کرده است.

در چنین شرایطی، وعده‌هایی مانند «سوریه جدید، سوریه آباد و مرفه» باید با واقعیت‌های روی زمین سنجیده شود، نه با تیترهای سیاسی و تبلیغاتی.

کارشناسان بر این باورند اگر کشور جدید نتواند حاکمیت ملی، امنیت، اقتصاد و تصمیم‌گیری مستقل خود را تثبیت کند، خلأ قدرت می‌تواند به فرصتی برای رقابت دیگران تبدیل شود.

سوریه امروز در وضعیتی قرار گرفته که حتی در میان بازیگرانی که خود را حامی «سوریه جدید» معرفی می‌کنند، رقابت بر سر نفوذ و آینده این کشور جریان دارد.

از همین رو، پرسش اصلی دیگر فقط این نیست که «چه کسی حکومت سوریه را تغییر داد؟»؛ بلکه این است که پس از تغییر حکومت، چه کسی قرار است بر آینده سوریه، امنیت آن، منابع آن و تصمیمات راهبردی‌اش اثرگذار باشد؟

اتفاقات اخیر نشان می‌دهد پاسخ این پرسش هنوز روشن نیست و سوریه همچنان بیش از آنکه تصویر یک کشور در مسیر رفاه باشد، به صحنه‌ای برای بوکس سیاسی و امنیتی قدرت‌های منطقه‌ای تبدیل شده است.

منبع: فارس