«زنده‌شور»، روایتی تلخ از اجرای حکم و تاثیر آن بر وجدان انسانی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ علی محسنی - مصطفی فرجی در نقدی بر فیلم سینمایی «زنده‌شور» به کارگردانی و تهیه‌کنندگی کاظم دانشی گفت: «زنده‌شور» دومین فیلم بلند سینمایی کاظم دانشی پس از «علفزار» است. دانشی پیش از این نیز با نگارش چند فیلمنامه در سینما شناخته شده بود که برخی از آن‌ها توسط دیگر کارگردانان ساخته شده‌اند. او در آثارش علاقه‌ ویژه‌ای به پرونده‌های قضایی و فضای دادگاه دارد؛ موضوعی که در «زنده‌شور» هم به‌وضوح دیده می‌شود.

داستان فیلم درباره‌ی مرتضی زند با بازی بهرام افشاری است؛ نماینده‌ دادستانی که برای اجرای حکم پنج زندانی محکوم به اعدام، به شهری دیگر اعزام می‌شود. اما پس از اجرای حکم نخست و مواجهه با یکی از محکومان با بازی امیر جعفری، دچار تزلزل روحی و تغییر نگاه می‌شود. فیلم عمدتاً در فضای زندان و محل اجرای حکم می‌گذرد؛ لوکیشن‌هایی بسته که ساخت فیلم در آن‌ها، با تعداد زیاد بازیگر و موقعیت‌های محدود، نیازمند دکوپاژ دقیق و کارگردانی حساب‌ شده است؛ امری که دانشی به‌خوبی از عهده‌ آن برآمده، همان‌طور که پیش‌تر در «علفزار» نیز توانایی خود را نشان داده بود.

با وجود زمان ۱۳۳ دقیقه‌ای فیلم، مخاطب در طول تماشا دچار خستگی نمی‌شود و روایت تا پایان، همراهی او را حفظ می‌کند. تعلیق موجود در داستان، نقش مهمی در حفظ این ریتم دارد. از نکات قابل توجه فیلم، بازی بهرام افشاری است؛ بازیگری که بیشتر با نقش‌های کمدی شناخته می‌شود اما در «زنده‌شور» نشان می‌دهد توانایی بالایی در نقش‌های جدی و اجتماعی دارد و بی‌تردید یکی از گزینه‌های اصلی دریافت تندیس بهترین بازیگر نقش اول مرد در این دوره از جشنواره خواهد بود.

همچنین فیلمنامه، تدوین و کارگردانی «زنده‌شور» نیز از بخش‌های قابل توجه فیلم هستند و شانس حضور در میان نامزدهای جشنواره را دارند. درباره‌ بحث سیاه‌نمایی، کاظم دانشی معتقد است فیلم او سیاه‌نما نیست، بلکه اثری تلخ است؛ تلخی‌ای که آگاهانه انتخاب شده تا مخاطب را به فکر وادارد. از نگاه نگارنده نیز «زنده‌شور» صرفاً یک فیلم جنایی نیست، بلکه تصویری از شرایطی است که در آن انسان‌ها به‌تدریج به ناعدالتی عادت می‌کنند. فیلم قهرمان مشخصی ندارد و همین موضوع، تماشاگر را مدام میان درست و غلط معلق نگه می‌دارد. خشونت در فیلم بیشتر در قالب تصمیم‌ها، دستورها و بی‌تفاوتی‌های روزمره دیده می‌شود؛ فضایی سرد و واقعی که ترس آن از عادی بودنش می‌آید.

در ادامه باید دید «زنده‌شور» در اکران عمومی تا چه اندازه با ممیزی یا حذف سکانس‌ها مواجه خواهد شد، هرچند با توجه به زمان ۱۳۳ دقیقه‌ای فیلم، احتمال کوتاه شدن آن دور از انتظار نیست.

در این فیلم بازیگرانی چون بهرام افشاری، سارا بهرامی، حامد بهداد، امیر جعفری، شبنم مقدمی، صدف اسپهبدی، محمدولی‌زادگان، رویا جاویدنیا، علیرضا محمدی‌آرا، عرفان ناصری، فرید سجاد حسینی، بهرام ابراهیمی، حسین پورکریمی، مارال فرجاد، محمد عسگری و تورج الوند به ایفای نقش پرداخته‌اند.

در مجموع، بازی بهرام افشاری، مارال فرجاد و حامد بهداد از نقاط قوت فیلم است و بهرام افشاری را می‌توان یکی از جدی‌ترین گزینه‌های دریافت تندیس بهترین بازیگر نقش اول مرد دانست.