جشنواره فجر ظرفیت تبدیل شدن به عامل وحدت‌آفرین را دارد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نفیسه خلیلی - جبار آذین، منتقد سینما و تلویزیون به ارزیابی سطح چهل و‌چهارمین جشنواره فیلم فجر پرداخت و درباره چالش‌ها و نزاع‌هایی که بین هنرمندان برای حضور در جشنواره فیلم فجر مطرح می‌شود، گفت: جشنواره فیلم فجر سابق با این دوره از جشنواره فجر تفاوت‌های بسیاری در مضمون، محتوا و اجرا دارد. آنچه در این دوره برگزار می‌شود، تکه‌ای از جشنواره فیلم فجر سابق است. همین دوپارگی سبب تفرقه و ناراحتی در سینمای ایران شده است. 

آذین ادامه داد: برگزاری جشنواره فیلم فجر با توجه به انواع مسائل موجود در جامعه از فرهنگی و هنری گرفته تا اجتماعی و سیاسی، خود را در قالب نگاه‌ها و ابراز نظر هنرمندان، سینماگران و حتی مدیران نشان می‌دهد. اغلب نظرات ابراز شده مخالف یکدیگر است. یعنی همانگونه که جشنواره فیلم فجر وحدت ندارد و دچار تفرقه شده است، هنرمندان و سینماگران هم به این مسئله مبتلا شده‌اند. بنابراین، از زوایای مختلف به جشنواره فیلم فجر، فیلم‌های آن و هنرمندانش برخورد می‌شود. در حالی که اگر هنرمندان و فیلم‌های ما مردمی باشند و فیلم‌ها صرفاً بر مبنای توصیه‌ها یا تزریق سرمایه‌ها، تبلیغات و سفارشات ساخته نشود، شاهد اختلافات کمتری هستیم. 

این منتقد با بیان اینکه جز یکی دو مورد از سینماگران مطرح کشور در جشنواره فیلم فجر اثری نمی‌بینیم، افزود: تمام این مسائل را کنار هم بگذاریم می‌بینیم این دوره از جشنواره ضعیف‌ترین دوره خود را سپری می‌کند. به همین دلیل، جشنواره باید به اعتبار سابق خود بازگردد و مجدد یکپارچه شود و حمایت‌های انجام شده از برخی فیلم‌ها و سینماگران جای خود را به حمایت عمومی از سینماگران بدهد، تا همه بتوانند از امتیاز‌ها و تسهیلات سینمایی به صورت عادلانه بهره‌مند شوند. 

وی افزود: این در حالی است که تعداد کمی از فیلمسازان شاخص ما در جشنواره فیلم دارند. بسیاری از هنرمندان به هر دلیلی از جمله نداشتن حامی مالی موفق نشدند فیلم جلوی دوربین ببرند. بنابراین، جشنواره فیلم فجر باید ویترین تمام نمای سینمای ایران باشد و جلوه‌گری کند، که ما این را نمی‌بینیم.

آذین با اشاره به اینکه فیلم‌ها بعد از اکران در جشنواره فیلم فجر برای عموم به نمایش در می‌آیند، گفت: چندتا از این فیلم‌ها توانسته‌اند همسو با مسائل و مشکلات جامعه باشند و واقعیت‌ها را بیان کنند؟ البته این بدان معنا نیست که نگاه و دیدگاه سیاسی داشته باشند. بلکه انعکاس‌دهنده واقعیت‌های زندگی مردم باشند. به هر حال، جامعه ما از قشر‌های مختلفی تشکیل شده و هرکدام نظرات و خواسته‌های خود را دارند. کدامیک از این سلایق در این فیلم‌ها لحاظ شده است.

این منتقد سینما با بیان اینکه با توجه به رخداد‌ها و حوادث رخ داده در جامعه، برخی نه فقط از منظر هنری و فرهنگی بلکه از زوایای سیاسی با این جشنواره برخورد می‌کنند، گفت: در نهایت، منجر به تحریم جشنواره از سوی عده‌ای شده است. این عده شامل هنرمندان، منتقدان و برخی رسانه‌ها شده است. تمام این عوامل سبب می‌شود مجموعه انتقاد‌ها نسبت به جشنواره بیش از نظرات مثبت درخصوص اجرا و فیلم‌های آن شود.

وی در پاسخ به این سوال که با این حال برخی هنرمندان در مواقعی که جشنواره فیلم فجر برای آنها نفعی داشته، حضور داشتند و در مواقعی مثل اکنون دم از تحریم جشنواره می‌زنند، تصریح کرد: افرادی که نظر منفی نسبت به جشنواره فیلم فجر دارند و آن را به رخداد اخیر جامعه وصل می‌کنند، در جشنواره‌های سابق حضور داشتند. ولی اکنون تغییر موضع دادند. با این حال، جشنواره فیلم فجر می‌تواند عامل وحدت‌آفرین برای نزدیک کردن طیف‌های مختلف سینماگران باشد. اما مسئولان جشنواره به این مسئله اهمیت نمی‌دهند.