شگفتی جدید از قلب یخی پلوتو

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی- دانشمندان شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد نیتروژن مایع زمانی در سطح پلوتو، به ویژه در حوضه اسپوتنیک آن، بخشی از یخچال عظیم و قلبی شکل، وجود داشته است.

این یافته‌ها پس از تجزیه و تحلیل تصاویر فضاپیمای نیوهورایزنز از حوضه اسپوتنیک (که به نام اولین ماهواره مصنوعی، اسپوتنیک-۱ نامگذاری شده است) که با نام اسپوتنیک پلانیتیا نیز شناخته می‌شود، به دست آمده است. این حوضه، حوضه‌ای وسیع است که بخش غربی منطقه تومبا در سیاره کوتوله پلوتو را پوشش می‌دهد.

این مطالعه که در مجله علوم سیاره‌ای منتشر شده است، اولین مطالعه از نوع خود است که شواهدی از جریان مایع اخیر در پلوتو ارائه می‌دهد.

اگرچه تخمین زده می‌شود که این منطقه یخی کمتر از یک میلیون سال قدمت داشته باشد، اما وجود نیتروژن مایع در این دوره در مقیاس نجومی بسیار جدید است و دانشمندان را شگفت‌زده کرده و آنها را بر آن داشته است تا درک خود از فرآیند‌های زمین‌شناسی در این سیاره دوردست را مورد بازنگری قرار دهند.

آلن استرن، محقق اصلی ماموریت نیوهورایزنز و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «پلوتو همیشه ما را شگفت‌زده می‌کند و این یافته جدید گواه این موضوع است. این یافته نه تنها نشان‌دهنده وجود مایعات تازه تشکیل‌شده روی سطح آن است، بلکه نوع جدیدی از ویژگی‌های تغییردهنده زمان را در این سیاره کوتوله آشکار می‌کند.»

منطقه اسپوتنیک پلانیتیا پیش از رسیدن کاوشگر نیز توجه دانشمندان را به خود جلب کرده بود، پس از آنکه مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل، زمین‌های فوق‌العاده روشنی را در این منطقه آشکار کرد و آن را به هدف اصلی رصد در طول پرواز نیوهورایزنز در سال ۲۰۱۵ تبدیل کرد.

تصاویر گرفته شده توسط کاوشگر خیره‌کننده بودند و الگو‌های خطی تاریک منحصر به فردی را نشان می‌دادند که سفیدی (بازتابندگی) آنها به طرز چشمگیری شبیه به صفحات یخی قطبی روی زمین بود.

با این حال، جو نازک پلوتو، همانطور که امروز می‌بینیم، باعث می‌شود نیتروژن مایع نتواند به صورت باران ببارد، بنابراین دانشمندان پیش از این تصور می‌کردند که هرگونه مایع موجود احتمالاً بسیار قدیمی است. اما مطالعه جدید فرضیه متفاوتی را مطرح می‌کند: اینکه نیتروژن مایع ممکن است در حال حاضر در زیر یخچال طبیعی وجود داشته باشد و از طریق کانال‌های باریکی شبیه لوله‌های گدازه یا آبفشان‌ها بالا بیاید و به اندازه کافی مایع باقی بماند تا الگو‌های تاریکی را که امروزه روی سطح می‌بینیم، تشکیل دهد.

دانشمندان تأکید کردند که این فرضیه هنوز به شواهد بیشتری نیاز دارد، به خصوص از آنجایی که پلوتو برای ابزار‌های رصدی فعلی بسیار دور است. با این حال، آنها امیدوارند که مشاهدات آینده این نظریه را تأیید یا رد کند، که دریچه جدیدی را برای درک رفتار مواد در محیط‌های بسیار سرد و خشک، برخلاف هر چیزی که ما روی زمین می‌دانیم، باز می‌کند.

کلسی سینگر، محقق موسسه تحقیقات جنوب غربی و یکی از نویسندگان این مطالعه، نتیجه گرفت: پلوتو توپوگرافی منحصر به فردی دارد که برخلاف هر چیز دیگری در منظومه شمسی دیده شده است. کاوش در آن به ما این امکان را می‌دهد تا بفهمیم که مواد در شرایطی که تکرار آنها روی زمین دشوار است، چگونه رفتار می‌کنند و دانش ما را در مورد اسرار و ریشه‌های منظومه شمسی غنی‌تر می‌کند.

منبع: روسیا الیوم