پاسخ یک انگلیسی به سلطنت‌طلبان: به ما مربوط نیستید

باشگاه خبرنگاران جوان - حضور سلطنت‌طلبان با پرچم اسرائیل و شیر و خورشید در تجمع راست‌گرایان ناسیونالیست انگلیس، این‌بار با یک پاسخ تحقیرآمیز مواجه شد؛ «شما از ما نیستید»؛ روایتی قابل تأمل از غرب‌پرستی‌ای که به خودزنی هویتی رسیده است.

ماجرا زمانی عجیب‌تر می‌شود که جریانی با ادعای ملی‌گرایی، برای اثبات جایگاه خود به سراغ جریان‌های راست‌گرای افراطی و ملی‌گرای اروپا می‌رود؛ اما در همان‌جا نیز با این واقعیت روبه‌رو می‌شود که برای طرف مقابل، «ایرانی» همچنان یک مهاجر خارجی است، نه عضوی از ملت خودشان.

در تازه‌ترین نمونه، شماری از هواداران سلطنت‌طلب با پرچم اسرائیل و پرچم شیر و خورشید در یک گردهمایی راست‌گرایان ملی‌گرا در بریتانیا حاضر شدند. اما واکنش یکی از حاضران، مطابق ویدئوی منتشرشده از این ماجرا، برای آنان معنادار بود؛ این‌که شما بخشی از این جریان نیستید و مسائل و منازعات سیاسی‌تان مسئله ما محسوب نمی‌شود. این صحنه را می‌توان فارغ از نیت افراد حاضر، نمونه‌ای قابل تأمل از شکاف میان تصور بخشی از این جریان از جایگاه خود در غرب و واقعیت هویتی جریان‌های ملی‌گرای اروپایی دانست.

این نخستین‌بار هم نیست که بخشی از سلطنت‌طلبان ایرانی تلاش کرده‌اند خود را به جریان‌های راست‌گرای ضد مهاجرت در اروپا نزدیک کنند. در سال ۲۰۲۴ نیز تصاویر و بحث‌های گسترده‌ای درباره حضور پرچم شیر و خورشید در تجمعات ضد مهاجرت و ضد اسلام در انگلستان شکل گرفت و حتی در فضای مجازی، کاربران نسبت به این پرسش واکنش نشان دادند که چرا ایرانیانی که خود در جایگاه مهاجر در اروپا قرار دارند، در تجمع‌هایی حاضر می‌شوند که یکی از محور‌های اصلی آن مخالفت با مهاجرت است.

مسئله، اما فقط یک تجمع یا یک پرچم نیست؛ مسئله تناقضی عمیق‌تر در منطق سیاسی است. جریانی که سال‌ها بخشی از هویت سیاسی خود را بر ستایش غرب، آمریکا، اسرائیل و ارزش‌های سیاسی آنان بنا کرده، اکنون در برخی موارد تلاش می‌کند خود را در کنار جریان‌های ناسیونالیست اروپایی تعریف کند؛ اما همان جریان‌ها، وقتی پای هویت و منافع ملی خودشان به میان می‌آید، مرز «خودی و غیرخودی» را به‌سادگی کنار نمی‌گذارند.

حتی در رسانه‌های خارجی نیز در ماه‌های اخیر به هم‌نشینی بخشی از هواداران پهلوی با پرچم اسرائیل، پرچم آمریکا و جریان‌های راست‌گرای غربی پرداخته شده است. از این منظر، ماجرا را می‌توان به یک پارادوکس سیاسی تعبیر کرد: غرب‌گرایی افراطی در نقطه‌ای ممکن است به جایی برسد که فرد برای اثبات تعلق خود به غرب، حتی در صف جریان‌هایی قرار بگیرد که اساساً با مهاجران و بیگانگان مسئله دارند؛ اما همان‌جا، دیوار هویت ملی بر سر او کشیده می‌شود.

به بیان دیگر، آنچه قرار بود نشانه «هم‌هویتی» باشد، به نشانه بیگانگی تبدیل می‌شود. پرچم اسرائیل و شیر و خورشید شاید برای صاحب آن نشانه همراهی باشد، اما برای ملی‌گرای افراطی انگلیسی، پرسش دیگری مطرح است: «تو انگلیسی هستی یا نه؟» و پاسخ منفی به این پرسش، بسیاری از ائتلاف‌های رؤیایی را در همان نقطه فرو می‌ریزد.

در چنین شرایطی، تراژدی ماجرا آنجاست که «غرب‌پرستی» نه به پذیرفته‌شدن در غرب، بلکه به خودزنی هویتی منتهی می‌شود. جریانی که قرار بود با تکیه بر قدرت‌های خارجی برای خود اعتبار سیاسی بسازد، در نهایت ممکن است در همان میدان با این واقعیت روبه‌رو شود که برای جریان‌های ناسیونالیست غربی، ملیت و منافع خودشان مقدم بر همه ائتلاف‌های مقطعی است.

منبع: فارس