بخشی از نابسامانی‌های بازار ناشی از تصمیمات تنظیم بازاری است

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - محمد مختاریانی رئیس هیئت مدیره انجمن برنج کشور در نشست خبری امروز گفت: طی سال‌های گذشته، واردکنندگان کالا را وارد و عرضه می‌کردند و ارز مربوط به آن با فاصله زمانی مشخصی پرداخت می‌شد و این فاصله بسته به شرایط فروش نفت و وصول منابع ارزی نوسان داشت، اما معمولا پرداخت‌ها در یک بازه ۲ تا ۳ ماهه انجام می‌شد.

به گفته وی، با آغاز جنگ اوکراین و افزایش شدید قیمت جهانی کالاهای اساسی، هزینه تامین این کالاها به شکل قابل توجهی افزایش یافت و منابع پیش‌بینی‌شده در بودجه دیگر با هزینه واقعی واردات همخوانی نداشت که همین امر به مرور کسری منابع ایجاد کرد و زمان پرداخت ارز از چند ماه به ۴ تا ۵ و حتی شش ماه افزایش یافت که براین اساس واردکنندگان در سال‌های گذشته با استفاده از اعتباری که نزد تامین‌کنندگان خارجی داشتند و همچنین برخی تسهیلات و وام‌های ارزی توانستند فعالیت خود را ادامه دهند، اما طولانی شدن دوره پرداخت، به‌تدریج فشار بیشتری بر شرکت‌ها وارد کرد.

مختاریانی ادامه داد: از اواخر سال ۱۴۰۳ این شرایط دشوارتر شد و همزمان با محدودیت منابع و تاخیر در وصول درآمدهای ارزی، فاصله زمانی پرداخت‌ها افزایش بیشتری پیدا کرد و در سال گذشته نیز بارها از سوی مسئولان وعده داده شد که مطالبات ارزی واردکنندگان تا پایان سال تعیین تکلیف می‌شود، اما ادامه تاخیرها موجب شد بخشی از تامین‌کنندگان خارجی دیگر حاضر به ارائه اعتبار نباشند و توان مالی برخی شرکت‌های داخلی نیز کاهش پیدا کند.

این مقام مسئول افزود: واردکننده زمانی که با فرض دریافت ارز در سه ماه آینده قرارداد می‌بندد، تمام محاسبات تجاری خود را بر همان اساس انجام می‌دهد، اما زمانی که این دوره به ۶ ماه یا حتی بیشتر می‌رسد، ساختار مالی و سودآوری شرکت دچار مشکل می‌شود.

وی با بیان اینکه طی دو سال گذشته تشکل ها و واردکنندگان کالاهای اشاسی خواستار اصلاح یا حذف سازوکار موجود ارز ترجیحی بوده‌اند، افزود: مشکل فعالان اقتصادی این بود که ارز به نام واردکننده تخصیص داده می‌شد، اما در موعد مقرر در اختیار او قرار نمی‌گرفت؛ در عین حال واردکننده باید کالا را با ضوابط و قیمت‌گذاری تعیین‌شده عرضه می‌کرد و حدود ۱۱ تشکل فعال در این حوزه طی این مدت در مکاتبات مختلف اعلام کرده بودند که ادامه این شیوه از نظر ساختار تجارت امکان‌پذیر نیست و باید سازوکار تامین ارز تغییر کند.

رئیس هیئت مدیره انجمن برنج کشور با تاکید بر اینکه تمام مشکلات بازار را به حذف ارز ترجیحی یا تفاوت نرخ ارز نمی توان نسبت داد، افزود:  این تصور که هر واردکننده‌ای کالایی را با ارز ارزان‌تر وارد کرده، الزاماً آن را بر مبنای نرخ ارز آزاد فروخته و از مابه‌التفاوت آن سود برده است، با واقعیت همه بازارها مطابقت ندارد چراکه در بازارهای رقابتی، میزان عرضه، تقاضا، تولید داخلی، حجم واردات و سیاست‌های تنظیم بازار همگی بر قیمت تاثیر دارند و حتی در مواردی کالاهای واردشده با نرخ‌های ترجیحی نیز با زیان عرضه شده‌اند.

به گفته وی، هر کالایی که عرضه آن متناسب با نیاز بازار مدیریت شده، شرایط قیمتی متعادل‌تری داشته است و در مقابل، هرجا تولید، مصرف و واردات به‌درستی در کنار یکدیگر دیده نشده‌اند، بازار از تعادل خارج شده است.

مختاریانی ادامه داد: در سال گذشته انجمن به وزارت جهاد کشاورزی پیشنهاد داده بود برای کنترل بازار، حدود ۲۰۰ هزار تن برنج سفید پاکستانی وارد شود تا هم بازار برنج خارجی و هم قیمت برنج ایرانی متعادل شود، اما متاسفانه محدودیت‌هایی که برای واردات برنج با قیمت بیش از ۹۰۰ دلار اعمال شد، عملا ورود بخشی از برنج پاکستانی را محدود کرد و نتوانست مانع افزایش قیمت در بازار برنج ایرانی شود. بنابراین از نگاه فعالان این حوزه، بخشی از نابسامانی‌های بازار ناشی از تصمیمات تنظیم بازاری است و نباید تمامی این مشکلات به نوع ارز مورد استفاده برای واردات نسبت داده شود.

مطالبات ارزی واردکنندگان کالاهای اساسی به ۴.۷ میلیارد یورو رسید

رئیس هیئت مدیره انجمن برنج کشور درباره میزان مطالبات واردکنندگان افزود: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، حدود ۴.۷میلیارد یورو مطالبه ارزی واردکنندگان احصا شده است و برای تعیین تکلیف آن کمیته‌ای در چارچوب ماده ۱۳ تشکیل شده است و در برخی گروه‌های کالایی، واردکنندگان تا ۱۸ ماه پس از ورود و فروش کالا همچنان نتوانسته‌اند ارز مربوط به آن را دریافت کنند. 

وی ادامه داد: بخشی از تامین کالا در این مدت با اتکا به اعتبار تجار ایرانی نزد فروشندگان خارجی انجام شده است؛ اعتباری که طی سال‌ها شکل گرفته و از دست رفتن آن می‌تواند آثار بلندمدتی برای تجارت کشور داشته باشد.

به گفته مختاریانی، با ادامه تاخیر در تسویه مطالبات علاوه بر فشار مالی بر شرکت‌ها، اعتماد تامین‌کنندگان خارجی به تجار ایرانی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ اعتمادی که بازسازی آن در کوتاه‌مدت آسان نخواهد بود.

در حال تکمیل