افزایش ساعت معاملات بورس کالا؛ کاهش فاصله زمانی بازار رسمی طلا با پلتفرم‌ها

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  -  بورس کالای ایران با هدف افزایش انعطاف‌پذیری و تسهیل دسترسی سرمایه‌گذاران، ساعت پایان معاملات برخی ابزار‌های مالی خود را افزایش داد.

بر اساس اطلاعیه بورس کالای ایران، ساعت پایان معاملات بازار صندوق‌های کالایی، گواهی سپرده کالایی، اوراق سلف موازی استاندارد و قرارداد‌های اختیار معامله از روز یکشنبه ۲۵ مردادماه به ساعت ۱۸ تغییر کرد.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که پلتفرم‌های برخط خرید و فروش طلا با ارائه خدمات در ساعات طولانی‌تر و حتی در روز‌های تعطیل، بخشی از تقاضای سرمایه‌گذاران را به سمت خود جذب کرده‌اند.

کارشناسان بازار سرمایه معتقدند افزایش ساعت معاملات می‌تواند بخشی از محدودیت‌های موجود در ابزار‌های رسمی بازار سرمایه را کاهش دهد و دسترسی سرمایه‌گذاران به بازار طلا را افزایش دهد.

از سوی دیگر، نظارت سازمان بورس، چارچوب‌های قانونی و شفافیت بیشتر ابزار‌های بورسی، از جمله عواملی است که می‌تواند در رقابت میان بازار رسمی و پلتفرم‌های غیر‌بورسی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

در ادامه رباب وفایی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: سرمایه‌گذاران امروزه می‌توانند با چند کلیک ساده، به بازار طلا دسترسی داشته باشند، بدون آنکه نگران مسائل امنیتی مرتبط با نگهداری طلای فیزیکی باشند.

او افزود: دو روش اصلی و نوین برای سرمایه‌گذاری در طلا به طور گسترده‌ای محبوبیت پیدا کرده‌اند؛ صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا و پلتفرم‌های برخط خرید و فروش طلا.

وفایی بیان کرد: ساعت معاملاتی پلتفرم‌های فروش طلا معمولاً به‌گونه‌ای است که می‌توان گفت در کل هفته، سرمایه‌گذاران می‌توانند در آنها اقدام به خرید و فروش کنند. اما ابزار‌های رسمی ما، در روز‌های تعطیل غیرفعال و در روز‌های کاری با محدودیت ساعت مواجه هستند و افزایش دوره‌ای زمان معاملات در راستای کاهش این محدودیت است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: افزایش زمان معاملات بورس کالا بخشی از فرآیند توسعه بازار سرمایه و پاسخ به نیاز سرمایه‌گذاران برای انعطاف بیشتر است. این اقدام هماهنگی بیشتر با بازار‌های جهانی و واکنش سریع‌تر به تغییرات قیمت ارز و طلا را برای معامله‌گر با تعدیل شکاف زمانی و بهبود کشف قیمت فراهم می‌سازد، چرا که نرخ تتر (دلار) و قیمت جهانی طلا (انس) همزمان بر ذهن فعالان بازار سرمایه اثر می‌گذارند.

او در پایان برخی معایب پلتفرم‌ها اظهار کرد: در ضمن احتمال هک شدن پلتفرم و دسترسی غیرمجاز به حساب‌ها وجود دارد؛ در نتیجه موفقیت سرمایه‌گذاری به اعتبار و پایداری پلتفرم وابسته است. نقدشوندگی واقعی نیز به عوامل متعددی مانند حجم معاملات، اعتبار پلتفرم و شرایط بازار بستگی دارد. نقدشوندگی صندوق‌های طلا بسیار بالاست و در بدترین شرایط جنگی نیز مشکل خاصی برای سرمایه‌گذاران ایجاد نکرده است.

همچنین محمد خبری‌زاده، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: بحث افزایش ساعت معاملات به این موضوع برمی‌گردد که ما در میان ابزار‌هایی که داخل بورس کالا داریم، مانند صندوق‌های طلا و گواهی‌های سپرده کالایی و سایر ابزارها، با ابزار‌های خارج از بورس، یعنی پلتفرم‌های فروش طلا و موارد مشابه، چند نقص داریم که شاید مهم‌ترین آن، ساعت و روز‌های معاملاتی باشد.

او افزود: ساعت معاملاتی پلتفرم‌های فروش طلا معمولاً به‌گونه‌ای است که می‌توان گفت هفت روز هفته و تقریباً در هر ساعتی از شبانه‌روز، سرمایه‌گذاران می‌توانند در آنها اقدام به خرید و فروش کنند. اما بازار ابزار‌های بورس کالای ما، به‌خصوص پس از جنگ، با این محدودیت مواجه است که پنجشنبه و جمعه‌ها باز نیستند و در روز‌های عادی نیز ساعت معاملات محدود است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: با افزایش ساعت معاملات که درخواست تقریباً همه فعالان بازار است و ان‌شاءالله احتمالاً در هفته‌های آتی، افزایش روز‌های معاملاتی نیز محقق شود، بخشی از این نقص پوشش داده خواهد شد.

خبری‌زاده بیان کرد: همان‌طور که می‌دانید، ابزار‌های بورس کالایی همگی تحت حمایت و نظارت سازمان بورس هستند و به تبع آن، تمامی قوانین و مقررات در آنها رعایت می‌شود؛ اما ابزار‌های خارج از بورس و پلتفرم‌ها از این شرایط برخوردار نیستند. با این حال، به دلیل راحتی و سهولت دسترسی، شاید افراد بیشتری از آنها استقبال می‌کنند.

او تصریح کرد: با افزایش ساعت معاملات، به نظر من یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این پلتفرم‌ها نسبت به ابزار‌های بورس کالایی از بین می‌رود و شاید آن شعاری که مدیران بورس کالا در سال گذشته درباره فعالیت «هفت روز هفته و ۲۴ ساعت» مطرح می‌کردند، به صورت ۱۰۰ درصدی محقق نشود، اما می‌توانند حداقل با افزایش ساعات معاملات و همچنین افزودن به روز کاری صندوق‌های طلا و سایر ابزار‌های معاملاتی کالایی، این نقص را تا حد زیادی پوشش دهند.

این کارشناس بازار سرمایه در پایان گفت: با این اقدام دیگر بهانه‌ای در اختیار افرادی قرار نمی‌گیرد که به این بهانه می‌خواهند پول خود را در اختیار پلتفرم‌هایی قرار دهند که شاید مجوز مشخصی ندارند، شرایط نظارتی آنها مشخص نیست و موارد دیگری نیز در این زمینه وجود دارد.

در نهایت گفتنی است، افزایش ساعت معاملات بورس کالا را می‌توان گامی در جهت نزدیک‌تر شدن بازار رسمی طلا به نیاز‌های جدید سرمایه‌گذاران دانست؛ با این حال، صرف افزایش ساعت معاملات برای رقابت کامل با پلتفرم‌های برخط کافی نیست. توسعه روز‌های معاملاتی، ارتقای زیرساخت‌های فنی، افزایش سرعت و سهولت دسترسی و آموزش سرمایه‌گذاران، در کنار نظارت مؤثر، می‌تواند جذابیت ابزار‌های رسمی بازار سرمایه را بیش از پیش افزایش دهد. در نهایت، تقویت بازار‌های رسمی و شفاف می‌تواند ضمن پاسخ‌گویی بهتر به تقاضای سرمایه‌گذاری در طلا، ریسک‌های ناشی از فعالیت در بستر‌های فاقد نظارت کافی را نیز برای سرمایه‌گذاران کاهش دهد.