اعتبار شرکت‌های نوپا و فناور به ۵ سال افزایش یافت

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - یونسیان مدیر ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور در گفت‌و‌گو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به اصلاح آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: یکی از اقدامات مهمی که در دوره جدید انجام شد، بازنگری و به‌روزرسانی آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان بود. این اصلاحات با هدف متناسب‌سازی مقررات با شرایط واقعی فعالیت شرکت‌ها، کاهش مراجعات غیرضروری و ایجاد ثبات بیشتر برای شرکت‌های فعال در زیست‌بوم فناوری کشور صورت گرفت.

وی افزود: در آیین‌نامه جدید، مدت اعتبار شرکت‌های «نوپا» و «فناور» از سه سال به پنج سال افزایش یافته است؛ تغییری که می‌تواند فرصت بیشتری برای برنامه‌ریزی، توسعه فناوری و تثبیت فعالیت این شرکت‌ها فراهم کند. بر این اساس، تنها شرکت‌های «نوآور» همچنان با اعتبار سه‌ساله مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.

مدیر ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور تصریح کرد: این تغییر با بررسی تجربیات سال‌های گذشته و با هدف کاهش بار اجرایی ناشی از تمدید‌های مکرر و همچنین ایجاد آرامش بیشتر برای شرکت‌های دانش‌بنیان انجام شده است تا شرکت‌ها بتوانند به جای تمرکز بر فرآیند‌های اداری، انرژی خود را صرف توسعه محصولات فناورانه و گسترش بازار کنند.

یونسیان در ادامه با اشاره به شرایط ویژه کشور در ماه‌های اخیر گفت: با توجه به وقوع جنگ ۱۲ روزه و تأثیر آن بر فعالیت بسیاری از شرکت‌ها، شورای راهبری دانش‌بنیان با پیشنهاد معاونت علمی تصمیم گرفت فرصت بیشتری برای تمدید اعتبار شرکت‌های دانش‌بنیان در نظر بگیرد.

وی افزود: بر اساس این مصوبه، برای تمامی شرکت‌هایی که اعتبار دانش‌بنیان آنها در بازه زمانی مربوط قرار داشت، ۱۵ ماه به تاریخ انقضای گواهی دانش‌بنیان اضافه شد تا این شرکت‌ها بدون نگرانی از پایان اعتبار، بتوانند پس از عادی شدن شرایط، مراحل ارزیابی مجدد خود را طی کنند.

به گفته وی، این تصمیم با توجه به محدودیت‌هایی که شرکت‌ها در جریان شرایط جنگی با آن مواجه شدند اتخاذ شد؛ زیرا بخشی از ظرفیت مدیریتی و اجرایی شرکت‌ها ناگزیر صرف مدیریت شرایط خاص شده بود و امکان آماده‌سازی مستندات و حضور در فرآیند‌های ارزیابی با دشواری همراه بود.

مدیر ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور ادامه داد: این حمایت تنها به تمدید اعتبار محدود نشد، بلکه برای شرکت‌هایی که موعد ارزیابی آنها در سال ۱۴۰۵ فرا می‌رسد نیز با تصویب شورای راهبری، یک مرحله از فرآیند ارزیابی به تعویق خواهد افتاد تا فشار مضاعفی به این شرکت‌ها وارد نشود.

یونسیان در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح معیار‌های اصلی ارزیابی محصولات دانش‌بنیان پرداخت و اظهار کرد: برخلاف تصور برخی متقاضیان، معیار‌های ارزیابی برای همه شرکت‌ها یکسان است و تفاوتی میان شرکت‌های نوپا، نوآور و فناور از نظر ارزیابی فناوری محصول وجود ندارد.

وی توضیح داد: هر محصول یا خدمت برای آنکه دانش‌بنیان شناخته شود، باید سه شاخص اصلی را احراز کند. نخست اینکه محصول یا خدمت باید توسط خود شرکت تولید شده باشد و صرفاً عرضه‌کننده یا واسطه محصول نباشد. دوم آنکه سطح فناوری محصول باید از متوسط فناوری موجود در کشور بالاتر باشد و در طبقه فناوری متوسط به بالا یا فناوری پیشرفته قرار گیرد. سومین شاخص نیز تسلط شرکت بر دانش فنی و انجام فعالیت‌های تحقیق و توسعه برای تولید محصول است.

وی افزود: منظور از تسلط بر دانش فنی این است که شرکت بتواند ثابت کند فناوری مورد استفاده نتیجه فعالیت‌های تحقیق و توسعه داخلی است و دانش فنی تولید محصول را در اختیار دارد، نه اینکه صرفاً فناوری را خریداری یا مونتاژ کرده باشد.

مدیر ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور تأکید کرد: بنابراین تمامی شرکت‌ها، صرف‌نظر از نوع طبقه‌بندی، بر اساس همین سه شاخص ارزیابی می‌شوند و تفاوت میان دسته‌های مختلف شرکت‌ها صرفاً در شاخص‌های مالی آنهاست.

یونسیان درباره نحوه تفکیک شرکت‌های نوپا، نوآور و فناور نیز گفت: ملاک این تقسیم‌بندی، اظهارنامه مالیاتی و میزان فروش شرکت است. اگر درآمد اظهارنامه مالیاتی سال گذشته شرکت کمتر از هفت میلیارد تومان باشد، شرکت در دسته «نوپا» قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: شرکت‌هایی که درآمد آنها بیش از این رقم باشد، در صورت احراز سایر شرایط، به عنوان «نوآور» شناخته می‌شوند و اگر بیش از ۵۰ درصد فروش شرکت از محل محصولات یا خدمات دانش‌بنیان حاصل شده باشد، در گروه شرکت‌های «فناور» قرار خواهند گرفت.

به گفته وی، این تقسیم‌بندی هیچ تغییری در نحوه ارزیابی فناوری محصولات ایجاد نمی‌کند و صرفاً مبنایی برای تعیین نوع شرکت و بهره‌مندی از برخی حمایت‌ها و دوره اعتبار گواهی دانش‌بنیان است.

مدیر ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور در ادامه به اجرای برنامه «نوشناس» اشاره کرد و آن را یکی از برنامه‌های مهم معاونت علمی برای توسعه متوازن زیست‌بوم فناوری کشور دانست.

وی گفت: در قالب این برنامه، پارک‌های علم و فناوری سراسر کشور مأموریت یافته‌اند شرکت‌ها، تیم‌های فناور و هسته‌های مستعد را در استان‌های خود شناسایی کرده و پس از بررسی اولیه، آنها را برای ورود به فرآیند دانش‌بنیان به معاونت علمی معرفی کنند.

یونسیان افزود: برای این شرکت‌ها مسیر ویژه‌ای در فرآیند ارزیابی پیش‌بینی شده است تا ضمن حفظ دقت کارشناسی، زمان بررسی پرونده‌ها کاهش یابد و ظرفیت‌های فناورانه استان‌ها با سرعت بیشتری وارد چرخه حمایت‌های دانش‌بنیان شوند.

وی تأکید کرد: اجرای برنامه «نوشناس» علاوه بر افزایش سرعت ارزیابی، به توزیع متوازن فرصت‌های توسعه فناوری در سراسر کشور کمک خواهد کرد و موجب می‌شود ظرفیت‌های علمی و فناورانه استان‌ها بیش از گذشته شناسایی و فعال شوند.

مدیر ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور در پایان خاطرنشان کرد: مجموعه اصلاحات آیین‌نامه، حمایت‌های ناشی از شرایط ویژه کشور، اجرای برنامه‌های شناسایی شرکت‌های مستعد و شفاف‌سازی معیار‌های ارزیابی، همگی در راستای تسهیل فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان و تقویت زیست‌بوم نوآوری کشور طراحی و اجرا شده و این روند در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد یافت.