افزایش ۱.۵ میلیون لیتری تولید بنزین با تکمیل طرح یورو ۵ پالایشگاه تهران

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری -  عباس محسنی نیکوگفتار، مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران، با تأکید بر اهمیت افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی کشور گفت: در شرایط فعلی، هر اقدامی که در جهت افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی کشور انجام شود، ارزشمند و حیاتی است و تاب‌آوری در برابر ناترازی انرژی یکی از راهبردهای اساسی و مهم شرکت پالایش نفت تهران به شمار می‌رود.

وی اظهار کرد: پالایشگاه تهران به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی تأمین انرژی در پایتخت، تلاش کرده است با نگاهی آینده‌نگر و رویکردی عملگرایانه، سند توسعه استراتژیک خود را بر مبنای اجرای پروژه‌های تحول‌آفرین قرار دهد. این پروژه‌ها صرفاً با هدف افزایش تولید تعریف نشده‌اند، بلکه اهداف زیست‌محیطی و ارتقای پایداری تولید را نیز دنبال می‌کنند.

فعالیت شرکت‌های مستقر در شهرک انرژی

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران با اشاره به مجموعه‌های مستقر در شهرک انرژی گفت: در این مجموعه، شرکت نفت ایرانول حدود ۲۸ درصد روغن موتورهای بنزینی، دیزلی و صنعتی کشور را تأمین می‌کند. شرکت نفت پاسارگاد نیز حدود ۲۵ درصد قیر کشور را تولید می‌کند و شرکت نفت تهران حدود ۴۵ درصد روغن مورد نیاز کشور را تأمین می‌کند.

نیکوگفتار افزود: شرکت تولیدکننده سدیم نیز با ظرفیت ۴۰ هزار تن، این محصول را برای استفاده در صنایع مس، روی، رنگ‌سازی و کاغذسازی تولید می‌کند. شرکت کربن با ظرفیت ۳۶۰۰ تن در سال، سهمی حدود ۳۵ درصدی از بازار کشور دارد.

وی ادامه داد: شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ری نیز روزانه حدود ۹۰ میلیون لیتر فرآورده را به پنج استان کشور منتقل می‌کند. انبار نفت ری نیز با ظرفیت حدود ۸۰۰ میلیون لیتر، سوخت را به صورت ریلی و تانکری به استان‌های مختلف منتقل می‌کند.

به گفته مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران، پارک علم و فناوری این مجموعه نیز میزبان ده‌ها شرکت دانش‌بنیان، فناور و توسعه‌گراست و منطقه سه انتقال گاز نیز با ظرفیت حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب در روز، گاز طبیعی هفت استان کشور را تأمین می‌کند.

سهم پالایشگاه تهران از تولید فرآورده‌های نفتی

نیکوگفتار با اشاره به عملکرد پالایشگاه تهران در سال ۱۴۰۴ اظهار کرد: در این سال، حدود ۳۷ درصد نفت و گاز پالایشگاه، ۱۶ درصد بنزین، حدود ۲۲ درصد نفت کوره و حدود ۵ درصد سوخت هوایی تولید شد.

وی افزود: بر اساس مبنای خوراک، سهم پالایشگاه تهران از عملکرد پالایش کشور با لحاظ پالایشگاه ستاره خلیج فارس، حدود ۱۰ درصد است. همچنین این پالایشگاه حدود ۵۲ درصد سوخت هوایی کشور، حدود ۲۷ درصد روغن پایه مورد نیاز شرکت‌های روغن‌ساز، حدود ۶ درصد بنزین کشور و حدود ۱۲ درصد نفت و گاز کشور را تأمین کرده است.

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران در خصوص سهامداران این شرکت نیز گفت: حدود ۶۹ درصد سهام پالایشگاه تهران به صورت مستقیم و غیرمستقیم متعلق به سهام عدالت است و حدود ۱۳.۴ درصد نیز در بازار سرمایه در اختیار سهامداران است. بانک صادرات، شرکت سرمایه‌گذاری ایرانیان، شرکت سبدگردان پیشرفت و توسعه و صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز از دیگر سهامداران پالایشگاه تهران هستند.

رشد ۳۳ درصدی فروش پالایشگاه تهران

نیکوگفتار با اشاره به عملکرد مالی پالایشگاه تهران گفت: میزان فروش شرکت از سال ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ حدود ۳۳ درصد رشد داشته و فروش از حدود ۱۴۴ هزار میلیارد تومان به حدود ۴۵۷ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.

وی عوامل این رشد را تشریح کرد و گفت: کاهش ۲۰ درصدی قیمت‌های جهانی، افزایش نرخ تسعیر ارز از حدود ۵۰ هزار و ۸۰۰ تومان به حدود ۸۳ هزار و ۸۰۰ تومان، رشد ۵۵ درصدی «کِرَک اسپرد» از حدود ۱۰ دلار به ۱۵.۵ دلار در هر بشکه و کاهش ۸ درصدی عملکرد، از جمله عوامل مؤثر بر این تغییرات بوده‌اند.

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران ادامه داد: در اسفندماه سال ۱۴۰۴، به دلیل حملاتی که در این منطقه رخ داد و همچنین انجام تعمیرات اساسی، میزان تصفیه نفت خام پالایشگاه از حدود ۹۰ میلیون بشکه در سال به حدود ۸۳ میلیون بشکه کاهش یافت.

وی درباره حاشیه سود فرآورده‌ها نیز گفت: قیمت نفت خام در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۴ دلار به ازای هر بشکه بود. بیشترین حاشیه سود مربوط به نفت‌گاز با حدود ۲۷.۵ دلار به ازای هر بشکه بود که سهمی حدود ۳۷ درصدی در سبد محصولات داشت. حاشیه سود سوخت هوایی نیز حدود ۲۶ دلار به ازای هر بشکه بود که سهم آن حدود ۵ درصد بود و با لحاظ بنزین، حدود ۵۸ درصد از حاشیه سود مربوط به این سه فرآورده بوده است.

نیکوگفتار افزود: میزان گوگرد در سال گذشته منفی بود، اما با رشد سه‌برابری قیمت جهانی و رشد پنج‌برابری قیمت داخلی، این محصول به وضعیت مثبت رسید.

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران با تأکید بر لزوم مقایسه پالایشگاه‌ها بر اساس ظرفیت و شاخص‌های اقتصادی گفت: برای مقایسه عملکرد پالایشگاه‌ها باید ظرفیت آنها را در نظر گرفت و سود خالص، سود ناخالص و سود عملیاتی را به ازای هر بشکه محاسبه کرد.

وی افزود: برای نخستین بار در تاریخ پالایشگاه تهران، یک رکورد تاریخی و ارزشمند در سال ۱۴۰۴ توسط همکاران این مجموعه ثبت شد و پالایشگاه تهران در شاخص‌های اقتصادی از جمله سود ناخالص، سود خالص و سود عملیاتی در جایگاه برتر قرار گرفت.

به گفته نیکوگفتار، سود ناخالص پالایشگاه تهران حدود ۱۲.۲ دلار به ازای هر بشکه بوده که بالاتر از میانگین صنعت است. سود عملیاتی نیز حدود ۱۳.۹ دلار به ازای هر بشکه و سود خالص حدود ۱۱.۷ دلار به ازای هر بشکه بوده است؛ این در حالی است که میانگین صنعت در بخش سود خالص حدود ۷.۱ دلار به ازای هر بشکه بوده است.

۶۸ درصد سوخت پالایشگاه از گاز طبیعی تأمین می‌شود

وی با اشاره به وضعیت مصرف سوخت پالایشگاه تهران اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۸ درصد سوخت مصرفی پالایشگاه از گاز طبیعی و بخش باقی‌مانده از گازهای پالایشی تأمین شد.

نیکوگفتار افزود: در نتیجه بهینه‌سازی مصرف سوخت، حدود ۱۸۴۰ تن در سال صرفه‌جویی صورت گرفته و از نظر اقتصادی، هزینه سوخت مصرفی حدود دو صدم دلار به ازای هر بشکه کاهش یافته است.

وی گفت: حدود ۹۴ درصد هزینه‌های شرکت در سال ۱۴۰۴ مربوط به نفت خام، ۱.۹ درصد مربوط به حقوق و دستمزد و حدود ۲.۴ درصد مربوط به سوخت مصرفی بوده است.

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران ادامه داد: نرخ گاز طبیعی از حدود ۵۵ هزار تومان به ازای هر مترمکعب در سال ۱۴۰۳ به حدود ۹۶ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ رسید و اکنون نیز به حدود ۱۵۱ هزار تومان رسیده است. هزینه پالایش هر بشکه نفت خام نیز حدود سه دلار، معادل حدود ۲۵۵ هزار تومان، است.

وی همچنین گفت: حاشیه سود ناخالص پالایشگاه تهران از ۶.۹ درصد به ۱۸.۶ درصد افزایش یافته و از میانگین صنعت بالاتر بوده است.

نیکوگفتار افزود: شرکت پالایش نفت تهران در سال ۱۴۰۴ موفق به دریافت تندیس شفافیت شد و در میان بیش از ۵۰۰ شرکت، از نظر شفافیت اطلاعاتی، حاکمیت شرکتی و نقش‌آفرینی در توسعه بازار سرمایه عملکرد قابل توجهی داشت.

اجرای طرح‌های تحول‌آفرین در پالایشگاه تهران

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران در ادامه با تشریح پروژه‌های سند توسعه استراتژیک این شرکت، پروژه کیفی‌سازی نفت کوره را یکی از طرح‌های مهم پالایشگاه دانست و گفت: تقریباً تمام پالایشگاه‌هایی که نفت خام مصرف می‌کنند با موضوع کیفی‌سازی نفت کوره مواجه هستند.

وی اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰ تا ۲۲ درصد تولید پالایشگاه تهران مربوط به وکیوم‌باتوم بوده است. این محصول یا در صنایع قیر و آسفالت استفاده می‌شود یا در واحد کاهش گرانروی به نفت کوره با گوگرد بالا تبدیل می‌شود.

نیکوگفتار با اشاره به ابعاد اقتصادی این پروژه گفت: قیمت نفت خام پالایشگاه تهران در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۴ دلار به ازای هر بشکه بود، در حالی که وکیوم‌باتوم فروخته‌شده حدود ۴۲ دلار قیمت داشت؛ یعنی حدود ۱۲ دلار به ازای هر بشکه حاشیه سود منفی ایجاد می‌شد.

وی افزود: اگر وکیوم‌باتوم در واحد تبدیل به نفت کوره با گوگرد بالا تبدیل شود، ارزش آن حدود ۵۷ تا ۵۸ دلار خواهد بود و حدود سه دلار به ازای هر بشکه حاشیه سود ایجاد می‌کند، اما اگر این محصول به نفت کوره کم‌گوگرد تبدیل شود، ارزش آن به حدود ۷۶.۵ دلار به ازای هر بشکه می‌رسد که به معنای ایجاد ۲۲.۵ دلار ارزش افزوده به ازای هر بشکه است.

الزامات زیست‌محیطی برای کیفی‌سازی نفت کوره

مدیرعامل پالایشگاه تهران گفت: حدود ۲۰ درصد محصولات پالایشگاه با قیمتی پایین‌تر از نفت خام خریداری‌شده به فروش می‌رسد و این موضوع اقتصاد پالایشگاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بنابراین یکی از دلایل اصلی اجرای طرح کیفی‌سازی نفت کوره، مسائل اقتصادی است.

وی افزود: موضوع دوم، الزامات زیست‌محیطی است. سازمان بین‌المللی دریانوردی در سال ۲۰۲۰ استانداردهایی را تعیین کرد که بر اساس آن میزان گوگرد نفت کوره باید از ۳.۵ درصد به کمتر از ۰.۵ درصد کاهش پیدا کند و برای سال ۲۰۲۵ نیز میزان گوگرد کمتر از ۰.۱ درصد تعیین شده است.

نیکوگفتار ادامه داد: اگر قرار باشد نفت کوره کشور صادر شود، باید استانداردهای بین‌المللی رعایت شود. در داخل کشور نیز سوخت نیروگاه‌ها یکی از عوامل ایجاد آلودگی هواست و گوگرد موجود در سوخت از دلایل آن محسوب می‌شود.

وی گفت: با کیفی‌سازی نفت کوره پالایشگاه تهران، روزانه حدود ۲۶ تن گوگرد کمتر وارد اتمسفر خواهد شد. بنابراین این پروژه علاوه بر الزامات صادراتی، در راستای الزامات داخلی و قانون هوای پاک نیز اهمیت دارد.

مدیرعامل پالایشگاه تهران با اشاره به الزامات قانونی اظهار کرد: طبق ماده ۴۵، شرکت‌های پالایشی باید ۴۰ درصد سود خالص خود را برای کیفی‌سازی فرآورده‌ها و تبدیل آنها به محصولات با ارزش اختصاص دهند.

سرمایه‌گذاری ۳.۲ میلیارد دلاری برای کیفی‌سازی نفت کوره

نیکوگفتار درباره دستاوردهای اجرای این طرح گفت: کمک به محیط زیست، کمک به رفع ناترازی، جلوگیری از تشدید بحران آلودگی هوا ناشی از انتشار گوگرد، افزایش درجه پیچیدگی پالایشگاه، تبدیل محصولات به فرآورده‌های با ارزش، توسعه سبد محصولات، افزایش تولید محصولات و در نهایت بهبود اقتصاد پالایشگاه و افزایش سودآوری از مهم‌ترین دستاوردهای این پروژه خواهد بود.

وی افزود: این طرح در دو فاز تعریف شده است؛ در فاز نخست حدود ۲.۱ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد و در فاز دوم نیز حدود ۱.۱ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده است. مقدمات اجرای فاز دوم در حال انجام و طراحی پایه آن در مراحل ابتدایی قرار دارد.

کیفی‌سازی بنزین پالایشگاه تهران در مسیر بهره‌برداری

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران با اشاره به پروژه کیفی‌سازی بنزین گفت: این پروژه از سال ۱۴۰۰ آغاز شده است. پالایشگاه تهران نخستین پالایشگاهی بود که نفت‌گاز و نفت سفید خود را مطابق استاندارد یورو ۵ تولید کرد، اما در بخش بنزین عقب‌تر بودیم.

وی افزود: در حال حاضر بنزین تولیدی پالایشگاه تقریباً تمام مشخصات بنزین یورو ۵ را دارد، به جز دو مؤلفه؛ یکی میزان بنزن که حدود ۱.۷ درصد حجمی است و باید به کمتر از یک درصد برسد و دیگری عدد اکتان که از ۸۷ باید به ۹۱ افزایش پیدا کند.

نیکوگفتار توضیح داد: این پروژه شامل سه واحد است؛ واحد نخست میزان گوگرد را از حدود ۱۲۰۰ کاهش می‌دهد، واحد دوم عدد اکتان را از ۸۷ به ۹۱ می‌رساند و واحد سوم نیز میزان بنزن ورودی را از حدود ۴ درصد به کمتر از یک درصد کاهش می‌دهد.

وی گفت: با راه‌اندازی این واحدها حدود ۱.۵ میلیون لیتر به تولید بنزین کشور اضافه خواهد شد و کل بنزین تولیدی پالایشگاه تهران یورو ۵ خواهد شد.

مدیرعامل پالایشگاه تهران ادامه داد: در اسفندماه، واحد بنزن‌زدایی در حال راه‌اندازی بود و خوراک وارد شده و کوره‌ها روشن شده بودند، اما به دلیل اتفاقات رخ‌داده، برای جلوگیری از آسیب‌پذیری احتمالی، بخشی از خطوط لوله، تلمبه‌ها و تجهیزات را در اختیار خطوط لوله و انبار نفت ری قرار دادیم تا بتوانیم تولید را ادامه دهیم.

وی افزود: این پروژه با تأخیر مواجه شده است و تلاش می‌کنیم در سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری برسد، هرچند احتمال انتقال بهره‌برداری به سال ۱۴۰۶ به دلیل تأمین تجهیزات موجود در امارات و همچنین آسیب‌های واردشده وجود دارد.

نیکوگفتار گفت: با اجرای این طرح، حدود ۲۲ درصد به تولید بنزین پالایشگاه تهران اضافه خواهد شد.

وی از اجرای پروژه دیگری برای تنوع‌بخشی به سبد محصولات پالایشگاه خبر داد و گفت: پروژه تولید محصول صنعتی جدید با هدف تنوع‌بخشی به سبد محصولات در دستور کار قرار گرفته است.

مدیرعامل پالایشگاه تهران افزود: هزینه اجرای این پروژه حدود ۱۷۴ میلیون یورو بوده و محصول تولیدی در صنایع لاستیک‌سازی، پلاستیک‌سازی و چاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به بازگشت سرمایه این پروژه گفت: دوره بازگشت سرمایه حدود ۴۰ ماه است و سالانه حدود سه میلیون دلار برای پالایشگاه تهران درآمد ایجاد می‌کند و حدود ۱۲ میلیون دلار نیز برای کشور ارزآوری خواهد داشت.

نیکوگفتار اظهار کرد: این پروژه در حال راه‌اندازی است و تلاش می‌کنیم در هفته دولت افتتاح رسمی آن انجام شود.

احداث تصفیه‌خانه پساب شهری با ظرفیت ۵۲ هزار بشکه در روز

مدیرعامل شرکت پالایش نفت تهران همچنین از احداث تصفیه‌خانه پساب شهری خبر داد و گفت: این پروژه یکی از بزرگ‌ترین تصفیه‌خانه‌های کشور محسوب می‌شود و در حال احداث است و بخشی از آن نیز راه‌اندازی شده است.

وی افزود: این تصفیه‌خانه ظرفیت ۵۲ هزار بشکه در روز دارد و با راه‌اندازی کامل آن، حدود ۱.۵ درصد از آب شرب تهران صرفه‌جویی خواهد شد. فاز تکمیلی پروژه نیز در حال پیگیری و اجراست و امیدواریم این پروژه طی چند ماه آینده به بهره‌برداری برسد.

نیکوگفتار با اشاره به پروژه اتصال پالایشگاه تهران به شبکه برق سراسری اظهار کرد: این پروژه با ظرفیت ۳۰ مگاوات اجرا شده و هدف آن کمک به تأمین برق شهر در تابستان و استفاده از ظرفیت شبکه برای پایداری فعالیت پالایشگاه در زمستان و زمان افزایش فشار بر شبکه گاز است.

وی هزینه سرمایه‌گذاری این پروژه را حدود ۴.۷ میلیون یورو و ۱۲۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این پروژه در ظرفیت کامل می‌تواند برق مورد نیاز حدود ۷۴ هزار خانواده را تأمین کند.

مدیرعامل پالایشگاه تهران افزود: اجرای این پروژه به پایان رسیده و تلاش می‌کنیم در هفته دولت افتتاح رسمی آن انجام شود.

احداث نیروگاه خورشیدی ۵۰۰ مگاواتی

وی در ادامه از احداث نیروگاه خورشیدی ۵۰۰ مگاواتی خبر داد و گفت: این پروژه در چهار ساختار در حال پیگیری است و حدود ۲۵۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد.

نیکوگفتار افزود: یکی از ساختارهای این نیروگاه در پرند قرار دارد که با پیشرفت ۴۵ درصدی در حال اجراست و پروژه دیگر در ملارد با پیشرفت ۳۲ درصدی دنبال می‌شود. پروژه سوم نیز در خزآباد با پیشرفت حدود ۳۲ درصدی در حال ساخت است.

وی تأکید کرد: توسعه این پروژه‌ها در کنار سایر طرح‌های تحول‌آفرین پالایشگاه تهران، با هدف افزایش تاب‌آوری انرژی، کاهش ناترازی، بهبود بهره‌وری، کاهش آثار زیست‌محیطی و افزایش پایداری تولید دنبال می‌شود.