از «کارآگاه علوی» تا «پوآرو» و «خانم مارپل»؛ وقتی پرونده‌های واقعی به معما تبدیل می‌شود

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نفیسه خلیلی - پرویز امیری، تهیه‌کننده فصل سوم «کارآگاه علوی» در پاسخ به این سوال که آیا سوژه‌ها از پرونده‌های موجود در بایگانی شهربانی قدیم الهام گرفته شده؟ گفت: به‌نظرم آقای حسن هدایت از پرونده‌های قدیمی الهام گرفته است. یعنی پرونده‌ها ریشه‌های واقعی دارند. چون بالاخره آقای هدایت در فصل‌های اول و دوم «کارآگاه علوی» به پرونده‌های آگاهی شهربانی قدیم دسترسی داشته است. یعنی ایشان بر اساس اطلاعاتی که از آن پرونده‌ها به دست آورده، فیلمنامه را نوشته است. احساس می‌کنم فیلمنامه این فصل از آن پرونده‌ها نشات می‌گیرد. چون خیلی به موقعیت مکانی - زمانی آن ایام نزدیک است. 

امیری ادامه داد: معمولاً داستان‌های جنایی دارای جذابیت دراماتیک و پیچیدگی‌های معماگونه هستند و این ویژگی‌ها نسبت واقعی بودن داستان اولویت دارد؛ مانند «خانم مارپل» یا «پوآرو». ممکن است نویسنده در داستان «خانم مارپل» یا «پوآرو» از یک پرونده یا خبر روزنامه‌ای الهام گرفته باشد، ولی حتماً در ماجرای پلیسی - جنایی معما مدنظرش بوده است. یعنی ابتدا داستان را به معما تبدیل کرده است. 

تهیه‌کننده «کارآگاه علوی» با اشاره به حجم گسترده جرم و جنایت در دهه ۳۰ توضیح داد: بله، حجم جرم در آن دوره زیاد بوده است. علاوه‌بر آن، در سال‌های جنگ جهانی دوم و اواخر دوره پهلوی اول، شاهد قحطی در ایران بودیم و خودِ این قحطی باعث افزایش جرم و جنایت شده است. ما در آن دوران شاهد افزایش زاغه‌نشینی بودیم. 

وی درباره دلایل ازدیاد ژانر پلیسی و کمرنگ شدن ژانر کارآگاهی در تلویزیون بیان کرد: این موضوع به سیاست‌های کلان رسانه مربوط می‌شود. البته بنده معتقدم ما هر از گاهی ژانر پلیسی، کارآگاهی و جنایی داشتیم. ولی به‌نظرم کاهش تولید آثار کارآگاهی به این دلیل است که این آثار صدمات خود را به همراه دارد. چون عموماً این نوع سریال‌ها، سریال‌های خانوادگی نیستند. از طرفی، شاید تعداد زیاد آنها روی آنتن مخاطب را زده کند؛ اینکه هر شب سریال‌های جنایی نگاه کند.