امسال برای میناب، «مهر» رنگ و بوی دیگری دارد

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام‌جمعه - در حالی که بوی ماه مهر کم‌کم در کوچه پس‌کوچه‌ها می‌پیچد و هیاهوی والدین برای خرید لوازم‌التحریر در بازارها طنین‌انداز است، در گوشه‌ای از این خاک، شهری عزادار لاله‌های پرپر است.

امسال برای میناب، «مهر» رنگ و بوی دیگری دارد؛ رنگی از جنسِ غبار و اندوه. در حالی که تقویم‌ها خبر از بازگشت به کلاس‌های درس می‌دهند، جای خالی ۱۶۸ دانش‌آموز مینابی در حافظه تاریخی این شهر، زخمی است که با هیچ بخشنامه‌ای التیام نمی‌یابد. 

جایی که امروز مادران «ماکان نصیری» و «امیرعلی جداوی» به جای گشتن در بازار برای کیف و کتاب، در آوار «شجره طیبه» به دنبال نشانی از لبخندِ ناتمام فرزندانشان هستند، تضادی تلخ میان «آمادگی ملی برای آموزش» و «واقعیت دردناکِ یک حادثه» را به تصویر می‌کشد. این حجم از اندوه، دستگاه تعلیم و تربیت را در برابر آزمونی دشوار قرار داده است؛ آزمونی که در آن «بازگشت به مدرسه» نه تنها بازگشایی کلاس‌ها، که عملیات احیای امید در ویرانه‌هایی است که با اندوه عجین شده‌اند. در پیگیری وضعیتِ مناطق آسیب‌دیده، مسئولان وزارت آموزش‌وپرورش از برنامه‌های عملیاتی خود برای عبور از این شرایط سخن می‌گویند. 

این تضاد، تنها در آوارها و گزارش‌های رسمی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در نگاه‌های پُر از دردِ کسانی جاری است که قرار است فردا، با همین ویرانه‌ها روبرو شوند. ناصری، یکی از معلمان مدرسه شجره طیبه میناب  گفت: واقعاً امسال یکی از سخت‌ترین سال‌هایی است که قرار است مدرسه شروع شود. انگار قرار است هر لحظه برای من سال‌ها بگذرد.

این معلم ابتدایی با اشاره به خانواده‌هایی که فرزندانشان را در این جنایت جنگی از دست داده‌اند، افزود: برخی از خانواده‌های میناب تمام فرزندانشان را از دست داده‌اند و برخی دیگر، یکی از میان دو یا سه فرزندشان را. من هنوز باورم نمی‌شود که دوستان و دانش‌آموزانم را از دست داده‌ام.

 ناصری ادامه داد: هر روز به آن خرابه‌ها می‌رفتم و آن‌ها را در ذهنم بازسازی می‌کردم. گاهی صدای گنجشک‌ها را که در حیاط مدرسه می‌پیچید، صدای بچه‌ها تصور می‌کردم. حتی در کلاس‌های تخریب‌شده می‌نشستم تا برای دانش‌آموزانم به صورت مجازی درس بدهم؛ چون نمی‌خواستم باور کنم مدرسه‌ای دیگر وجود ندارد.

وی افزود: با تمام غم و اندوهی که دارم تمام تلاشم را می‌کنم که بچه‌ها غمی را که در قلب من هست، احساس نکنند و با انرژی وارد مدرسه شوند.

پاسخ وزارتخانه به یک بحرانِ عاطفی و آموزشی

مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش‌وپرورش، در گفت‌وگو با خبرنگار ما با بیان اینکه آغاز سال تحصیلی پیش رو به دلیل جای خالی دانش‌آموزان و معلمان شهید در میناب، با سال‌های گذشته تفاوت‌های ماهوی دارد، اظهار کرد: آموزش و پرورش در این مناطق رسالت سنگینی بر دوش دارد؛ از این رو وزارتخانه برنامه‌های مدونی را برای زنده نگه داشتن یاد این عزیزان و تبیین فرهنگ مقاومت، از جمله استمرار پویش «ققنوس» در میناب ابلاغ کرده است تا فضای روانی مدارس با درک این واقعیت‌ها مدیریت شود.

از ساخت مدارس تا درمان زخم‌های روانی

اما پاسخ وزارتخانه تنها به پویش‌های فرهنگی محدود نمی‌شود؛ بحرانِ میناب نیازمند تصمیم‌گیری‌های زیرساختی است. محمودزاده، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی، در همین راستا در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به برنامه‌ریزی برای حضور میدانی معاونان وزارتخانه در این مناطق گفت: علاوه بر ساخت مجتمع‌های آموزشی استاندارد برای بلندمدت، فضاهای موقت و ایمن برای استمرار فوریِ آموزش تدارک دیده شده است تا هیچ دانش‌آموزی از تحصیل بازنماند.

وی با تأکید بر اینکه زیرساختِ فیزیکی بدون زیرساختِ روانی ناقص است، خاطرنشان کرد: «وزارت آموزش و پرورش با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران، تیم‌های مشاوره و روان‌شناسی را برای التیام خانواده‌های داغدار و دانش‌آموزان بازمانده بسیج کرده است؛ خدماتی که نه یک اقدام مقطعی، بلکه حمایتی مستمر در طول سال تحصیلی خواهد بود.

ماه مهر در میناب، آزمون بزرگ مسئولیت اجتماعی وزارت آموزش و پرورش است. جایی که خاکسترِ یک فاجعه، با عزمِ بازسازیِ فیزیکی و روانی پیوند می‌خورد تا ثابت کند نیمکت‌های خالی ۱۶۸ دانش‌آموز مینابی، چراغِ آموزش را خاموش نخواهد کرد، بلکه یادشان در کلاس‌های درس فردا جاودانه خواهد ماند.