باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - غروری، مدیر پروژه مدل مفهومی پلتفرم اکوسیستم دیجیتال دولت، با بیان اینکه شهروندان و کسبوکارها نباید برای دریافت یک خدمت، ناچار به شناخت ساختارهای پیچیده دولت باشند، گفت: پروژه «اکوسیستمهای دیجیتال دولت» با هدف ایجاد همکاری میان دستگاههای اجرایی، یکپارچهسازی خدمات و حرکت از دولت سازمانمحور به دولت مسئلهمحور طراحی شده است.
وی در تشریح فلسفه شکلگیری این پروژه اظهار کرد: پرسش اساسی این بود که چرا مردم و فعالان اقتصادی برای دریافت یک خدمت واحد باید ساختارهای متعدد دولتی، سازمانها و سامانههای مختلف را بشناسند. در حالی که شهروندان با یک نیاز مشخص به دولت مراجعه میکنند، در عمل به سازمانها، سامانهها و فرآیندهای گوناگون ارجاع داده میشوند و همین موضوع فاصلهای میان نیاز واقعی مردم و شیوه ارائه خدمات ایجاد کرده است.
مدیر پروژه مدل مفهومی پلتفرم اکوسیستم دیجیتال دولت افزود: هدف این پروژه، کاهش این فاصله از طریق ایجاد توان همکاری میان دستگاههای مختلف است تا خدمات به صورت یکپارچه، هوشمند و منسجم به ذینفعان ارائه شود و تمرکز دولت از ساختارهای سازمانی به حل مسائل مردم و کسبوکارها تغییر یابد.
غروری با اشاره به چالشهای کنونی ارائه خدمات دولتی تصریح کرد: امروز در بسیاری از خدمات، اطلاعات و مدارک تکراری بارها از مردم درخواست میشود و حتی در یک فرآیند واحد ممکن است چندین مرتبه یک مدرک مطالبه شود. از سوی دیگر، سامانههای دستگاههای مختلف به صورت جزیرهای فعالیت میکنند و ارتباط مؤثر و منسجمی با یکدیگر ندارند.
وی ادامه داد: علاوه بر این، دادههای موجود در سامانهها نیز از استاندارد واحدی برخوردار نیستند؛ به عنوان نمونه، ممکن است تعریف کالا و کدهای آن در سامانه گمرک با سامانه جامع تجارت متفاوت باشد. این اختلافها موجب دشواری تبادل اطلاعات میان سازمانها، افزایش زمان و هزینه ارائه خدمات و در نهایت نارضایتی مردم و فعالان اقتصادی میشود.
مدیر پروژه مدل مفهومی پلتفرم اکوسیستم دیجیتال دولت، نبود شفافیت در مسئولیتها را از دیگر مشکلات موجود دانست و گفت: در شرایط فعلی، متقاضی نمیتواند به روشنی بداند درخواستش در چه مرحلهای قرار دارد، مسئول رسیدگی چه دستگاهی است و فرآیند پیگیری در کدام بخش انجام میشود.
وی با تشریح مفهوم «زیستبوم» یا اکوسیستم دیجیتال دولت گفت: منظور از زیستبوم، شبکهای از دستگاههای اجرایی، سازمانها، ذینفعان، خدمات، فرآیندها و سامانههایی است که در یک حوزه مشخص با یکدیگر تعامل دارند؛ برای مثال زیستبوم انرژی، تجارت فرامرزی یا سلامت. هدف این است که همه بازیگران اعم از دولت، بخش خصوصی و سایر ذینفعان بتوانند در قالب یک شبکه منسجم همکاری کرده و خدمات را بر اساس نیاز واقعی مردم ارائه دهند.
غروری با بیان اینکه این پروژه تفاوت ماهوی با پروژههای پیشین دولت الکترونیک دارد، اظهار کرد: در سالهای گذشته تمرکز بر الکترونیکی کردن یک خدمت یا توسعه یک سامانه در یک دستگاه بود، اما در این طرح، محور اصلی بازطراحی همکاری میان دستگاهها، ایجاد مسئولیت مشترک، یکپارچهسازی دادهها، فرآیندها و خدمات و حل مسائل میانبخشی است؛ بنابراین هدف اصلی، صرفاً دیجیتالی کردن خدمات نیست، بلکه اصلاح شیوه تعامل میان سازمانهای دولتی است.
وی کاهش زمان و هزینه دریافت خدمات، حذف درخواستهای مکرر برای ارائه اطلاعات، اشتراکگذاری دادهها، افزایش شفافیت، امکان مشاهده وضعیت درخواستها، تصمیمگیری مبتنی بر داده و فراهم شدن زمینه مشارکت بخش خصوصی در ارائه خدمات را از مهمترین اهداف این پروژه برشمرد.
مدیر پروژه مدل مفهومی پلتفرم اکوسیستم دیجیتال دولت با اشاره به جایگاه ایران در شاخصهای بینالمللی حوزه حکمرانی دیجیتال گفت: ایران در شاخص توسعه دولت الکترونیک (EGDI) رتبه ۱۰۱ جهان را در اختیار دارد و بر اساس برنامه هفتم توسعه، هدفگذاری شده است این رتبه به ۷۵ ارتقا یابد. همچنین در شاخص سهولت انجام کسبوکار رتبه ۱۲۷، در شاخص عملکرد لجستیک رتبه ۱۰۲ و در شاخص رقابتپذیری رتبه ۹۹ ثبت شده است که اجرای پروژه اکوسیستمهای دیجیتال دولت میتواند در بهبود این شاخصها نقش مؤثری ایفا کند.
وی همچنین به گزارش اتاق بازرگانی ایران اشاره کرد و افزود: بر اساس نظرسنجی از فعالان اقتصادی، تعدد سامانههای مورد استفاده، ضعف تعاملپذیری میان سامانهها و نبود مرجع بالادستی برای تدوین نقشه راه ملی یکپارچهسازی خدمات، از مهمترین مشکلات موجود است و پروژه اکوسیستمهای دیجیتال دولت برای رفع همین چالشها طراحی شده است.
غروری با تشریح دستاوردهای این طرح برای مردم، کسبوکارها و دولت اظهار کرد: مردم خدمات را سریعتر، سادهتر و بدون نیاز به ارائه مکرر مدارک دریافت خواهند کرد. در همین راستا، پروژه «ایرانپس» با هدف ایجاد مدارک الکترونیکی و حذف بارگذاری مکرر اسناد طراحی شده است. همچنین امکان رهگیری شفاف وضعیت درخواستها برای متقاضیان فراهم خواهد شد.
وی افزود: کاهش هزینههای کسبوکارها، شفافسازی فرآیندهای صدور مجوز، ایجاد بستر مناسب برای نوآوری و سرمایهگذاری، استفاده مؤثرتر دولت از دادهها و ارتقای کیفیت تصمیمگیری و نظارت از دیگر مزایای اجرای این پروژه خواهد بود.
مدیر پروژه مدل مفهومی پلتفرم اکوسیستم دیجیتال دولت در عین حال مقاومت سازمانها در برابر تغییر، تفاوت سطح بلوغ دیجیتال دستگاهها، نبود استانداردهای مشترک، دغدغههای امنیت و حریم خصوصی، نامشخص بودن مالکیت دادهها، فرسودگی برخی سامانهها و محدودیتهای قانونی را از مهمترین چالشهای اجرای این طرح عنوان کرد.
وی درباره روند اجرای پروژه نیز گفت: فاز نخست این طرح از نیمه دوم سال ۱۴۰۴ و با دستور رئیسجمهور آغاز شده و شش زیستبوم شامل زمین، زنجیره تأمین، تجارت فرامرزی، سلامت، انرژی و مالیات در اولویت قرار گرفتهاند. مستندات این زیستبومها آماده شده و به مرحله انتشار فراخوان رسیده است. همچنین در فاز دوم، زیستبومهایی همچون کشاورزی، آموزش، محیط زیست و چند حوزه دیگر در دستور کار قرار خواهند گرفت.
غروری با اشاره به جایگاه «ایرانپس» در معماری این پروژه گفت: ایرانپس خدمات مشترکی نظیر احراز هویت، اسناد الکترونیکی، مدیریت مدارک و امضای الکترونیکی را برای تمامی زیستبومها فراهم میکند تا دستگاهها بتوانند این خدمات را به صورت یکپارچه در اختیار مردم و کسبوکارها قرار دهند.
وی در پایان با بیان اینکه سازمان فناوری اطلاعات ایران به دلیل مأموریتهای فرابخشی، تجربه توسعه سامانههای ملی، در اختیار داشتن زیرساختهایی نظیر ابر دولت و جایگاه بیطرفانه، مسئولیت راهبری این پروژه را بر عهده گرفته است، تأکید کرد: اجرای موفق پروژه اکوسیستمهای دیجیتال دولت، علاوه بر ارتقای کیفیت خدمات عمومی، زمینه افزایش شفافیت، توسعه حکمرانی دادهمحور، تقویت رقابتپذیری و تسهیل فضای کسبوکار را فراهم خواهد کرد.
12294481
مهمترین اخبار علمی فناوری
