دانشگاهیان برای پیشرفت ایران، مستحکم‌تر از گذشته گام بردارند

در بیانیه ۲۲۹۲ نفر از اساتید دانشگاه‌های کشور که روز سه‌شنبه در اختیار خبرگزاری جمهوری اسلامی قرار گرفت، آمده است:

بسم الله الرحمن الرحیم

یک آزمون تاریخی

جنگ تحمیلی اخیر بر علیه ملت و تمدن ایران، نه یک حادثه گذرا، بلکه یک آزمون تاریخی تمام‌عیار بود که ابعاد مختلف قدرت، انسجام و اراده ملی ایرانیان را در معرض سنجش قرار داد. دشمن ددمنش با محاسباتی به ظاهر دقیق و با تکیه بر ابزارهای نظامی، رسانه‌ای و اقتصادی، در پی آن بود که ارکان تمدن ایرانی-اسلامی و نظام حاکمیت ایران را فرو بریزد، شکاف‌های اجتماعی را شعله‌ور، چرخ پیشرفت علمی و فناوری کشور را متوقف و ایران را به یک کشور منزوی و واداده در معادلات بین‌المللی تبدیل کند. اما آنچه در میدان عمل رقم خورد، یک شکست کامل برای دشمن پرمدعا و اعتلای جایگاه ایران عزیز در قالب یک نظم جدید جهانی بود. به شهادت دوست و دشمن، رمز این پیروزی تاریخی و توفیق الهی «نقش‌آفرینی به هنگام، وسیع، آگاهانه و منسجم آحاد مردم با گرایشات مختلف» بود که همچو عصای موسی باطل‌السحر همه دسیسه‌ها و نقشه‌های شوم رهبران خیره‌سر و بی‌مایه دشمن شد. بی‌تردید حفظ انسجام و وحدت اجتماعی و پرهیز از طرح دوگانه‌های موهوم و شکاف‌برانگیز توسط جریانات نخبگی کشور می‌تواند قوام‌بخش این نقش‌آفرینی تاریخی باشد.

علل و ریشه‌های تهاجم جنایتکارانه به ایران

هر چند که دشمن در ابتدای تهاجم سبعانه، اهداف خود را از بین بردن زیرساخت‌های فناوری هسته‌ای، نابودی توان نظامی و به خصوص موشکی و اسقاط نظام حاکمیت ایران اعلام کرد؛ لکن بعد از قریب به پانزده ماه، نه تنها به اهداف خود دست نیافته، بلکه در گرداب تنگه هرمز و باب‌المندب نیز گرفتار شده است. حقیقت این است که رویارویی دشمن با ایران جان نه از پانزده ماه پیش، بلکه از ۴۷ سال قبل شروع شده است و علل آن بیش از آنکه مربوط به فناوری هسته‌ای یا توان نظامی باشد مربوط به توفیق ایرانیان در ایجاد کشوری مستقل و مقتدر است که پیامد آن پیشرفت در علوم و فناوری‌های اقتدار آفرین بوده است. در واقع آنچه برای دشمن و نظام سلطه جهانی غیرقابل تحمل است، پیشرفت ایران و الهام‌بخشی آن برای کشورهای عقب‌نگهداشته شده جهان است.

راه علاج مشکلات کشور

در بیست سال گذشته جریانات نخبگی کشور در مورد راه پیشرفت و علاج مشکلات ایران نظریه‌های گوناگونی را مطرح کرده‌اند، اما همواره دو نظریه اصلی بیش‌تر در جامعه رخ نمایان کرده‌اند. یک نظریه راه علاج مشکلات را پیوستن به نظم جهانی ترسیم شده توسط کشورهای پیروز در جنگ جهانی دوم و نظریه دیگر رشد و شکوفاسازی ظرفیت‌های وسیع ملی و ایجاد یک الگوی رقیب برای نظم مورد نظر کشورهای غربی را راه علاج می‌داند. تجربه زیسته بیست سال اخیر به روشنی نشان داده است که اساساً کشورهای سلطه‌گر مانند آمریکا و دول اروپایی تنها زمانی پیوستن ایران به نظم جهانی را پذیرا خواهند بود که ایران به کشوری پیرو و مصرف‌کننده علم و فناوری تبدیل شود. بدعهدی این کشورها در معاهدات منعقد شده مانند برجام و تهاجم به زیرساخت‌های علم و فناوری کشور سندی غیرقابل انکار برای اثبات این مدعا است. لذا امروز به یقین می‌توان تایید کرد که نظریه رشد درونزا مبتنی بر توسعه علم و فناوری تنها راه علاج مشکلات کشور است و دانشگاه در این میانه رسالتی کلیدی برای سعادتمندی ایرانیان بر عهده دارد.

نقش دانشگاه در پیشرفت ایران

در قریب به نیم قرن گذشته، دانشگاه سیر تحولی پرسرعتی را در ایران سپری کرده است؛ به طوری که از یک نهاد متمرکز بر آموزش به یک نهاد توسعه‌دهنده علم و فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل شده است. اکنون ایران در زمره بیست کشور برتر توسعه‌دهنده علم در دنیا شناخته می‌شود و اساتید و دانشجویان ایرانی با تکیه بر نیم‌قرن تلاش عزتمندانه، عناصر محوری پیشرفت کشور محسوب می‌شوند.

بزرگترین دلیل بر این مدعا تلاش پرهزینه دشمن جنایتکار برای ترور اساتید، دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاه در جنگ اخیر بوده است به طوری که عدوی دژخیم برای حذف یک استاد یا از بین بردن یک مرکز فناوری در دانشگاه، عملیات هوایی چند میلیون دلاری را در دستور کار قرار می‌دهد. اگر چه راه طی شده در نهاد علم کشور مسیری عزتمندانه و پرافتخار بوده است، اما تکمیل آن در گرو طی کامل مسیر «تبدیل دانایی به توانایی» است؛ امری مهم که رسالتی تاریخی بر دوش نسل امروز دانشگاهیان می‌نهد.

سخنی با دانشگاهیان در آغاز سال تحصیلی

امسال در حالی سال تحصیلی جدید در دانشگاه‌ها آغاز می‌شود که جای خالی اساتید، دانشجویان و نخبگان به شهادت رسیده در جنگ اخیر با جوانانی شایسته و متعهد به راه یاران شهید پر می‌شود. به عنوان افرادی که بخش عمده‌ای از عمر خود را در راه تعلیم و تعلم و توسعه علم و فناوری در این مرزوبوم سپری کرده‌ایم، بر این باوریم که شروع سال تحصیلی جدید در دانشگاه‌ها فرصتی دوباره برای نیل به «ایران هر چه قوی‌تر» است. لذا از آحاد دانشگاهیان دعوت می‌کنیم که ضمن ارج نهادن به این فرصت تاریخی از لحظه لحظه آن برای پیشرفت ایران عزیز بهره وافر گرفته و در این راه مستحکم‌تر از گذشته گام بردارند. به خصوص انتظار می‌رود مدیران ارشد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دانشگاه آزاد اسلامی و رؤسا و مدیران دانشگاه‌ها نسبت به ایجاد فضای پرنشاط علمی و ارتقای سلامت فرهنگی-اجتماعی دانشگاه‌ها نقشی فعال و در میدان ایفا کنند. «حرکت استادی ایران» ضمن گرامی‌داشت یاد و خاطره شهدای جنگ‌های اخیر به خصوص قائد عظیم‌الشأن انقلاب اسلامی (رض) و قدردانی از نقش‌آفرینی مدیران و مسئولین دلسوز، دفاع جانانه نیروهای مسلح فداکار و حضور دشمن‌شکن مردم بصیر ایران، بر خود فرض می‌داند که با الهام گرفتن از مردم برانگیخته و در قالب «دانشگاه مبعوث» با شتاب‌بخشی به توسعه علم و فناوری و پرورش دانشجویانی شایسته، شکر این انسجام و وحدت اجتماعی را به جا آورد.