تنها ۱۳ درصد استعلام‌های معدنی منابع طبیعی تأیید شد/ اعلام موانع اصلی سرمایه‌گذاری در معدن

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - عسگرزاده، دبیر انجمن سنگ ایران در برنامه میز اقتصاد، با بیان اینکه در بخش معدن چند مرحله کاملاً قابل تفکیک وجود دارد، اظهار کرد: ابتدا ثبت محدوده انجام می‌شود، سپس پروانه اکتشاف صادر می‌شود، بعد از آن گواهی کشف و در نهایت پروانه بهره‌برداری صادر می‌شود و پس از دریافت پروانه نیز عملیات بهره‌برداری آغاز خواهد شد.

وی افزود: در هر یک از این مراحل، پیچیدگی‌های قابل توجهی وجود دارد و شاید بزرگ‌ترین مسئله ما در حوزه سرمایه‌گذاری معدنی نیز دقیقاً در همین نقاط باشد.

دبیر انجمن سنگ ایران با اشاره به ریسک ذاتی فعالیت‌های معدنی تصریح کرد: خود معدن به‌ماهو معدن، فعالیتی پرریسک است؛ چراکه فعالیت معدنی به ذخایری وابسته است که اطلاعات دقیقی از آنها در دست نیست. این ذخایر در زیر زمین قرار دارند و بر اساس شواهد موجود، محدوده، حجم، عیار و سایر مشخصات آنها برآورد می‌شود و در برخی موارد نیز با نمونه‌برداری و حفاری اطلاعات بیشتری به دست می‌آید، اما هیچ‌گاه قطعیت کامل وجود ندارد.

عسگرزاده ادامه داد: وقتی در چنین فضای پرریسکی، پیچیدگی‌های اداری نیز ایجاد و فرآیندها طولانی شود، طبیعی است که سرمایه‌گذار با دشواری بیشتری مواجه شود و انگیزه سرمایه‌گذاری کاهش پیدا کند.

وی یکی از مشکلات جدی در فرآیند استعلام‌ها را نحوه پاسخگویی دستگاه‌های مختلف عنوان کرد و گفت: به نظر می‌رسد قانونگذار برای برخی استعلام‌ها مهلت مشخصی تعیین کرده تا دستگاه‌ها در مدت مقرر پاسخ دهند، اما در عمل ممکن است دستگاه مربوطه تا روزهای پایانی مهلت، بررسی لازم را انجام نداده باشد و در نهایت یک پاسخ منفی ارسال کند.

دبیر انجمن سنگ ایران افزود: این پاسخ منفی باعث می‌شود سرمایه‌گذار به جای اینکه فرآیند به شکل روان ادامه پیدا کند، مجبور شود برای حل مسئله و رفع ایراد اعلام‌شده، وارد مذاکره و تعامل با دستگاه مربوطه شود تا مشخص شود مشکل چیست و چه اقداماتی می‌توان انجام داد که ایراد برطرف شود.

عسگرزاده با اشاره به همزمانی استعلام‌های دستگاه‌های مختلف اظهار کرد: مشکل دیگر این است که استعلام‌ها مدت‌دار هستند. یعنی ممکن است سرمایه‌گذار برای حل مشکل یک دستگاه وارد تعامل شود، اما در همین فاصله، اعتبار استعلام‌های دیگر به پایان برسد و مجدداً مجبور شود فرآیند دریافت استعلام‌ها را از ابتدا طی کند.

وی ادامه داد: در حالی که منطقی این است که اگر مثلاً از نظر سازمان محیط زیست یک محدوده معدنی مشکلی ندارد، این استعلام برای مدت مشخصی معتبر باقی بماند و صرفاً به دلیل گذشت چند ماه، دوباره باطل نشود و سرمایه‌گذار مجبور نباشد مجدداً همان مسیر را طی کند.

دبیر انجمن سنگ ایران خاطرنشان کرد: اگر استعلام‌هایی که قبلاً اخذ شده‌اند باطل نمی‌شدند، روند کار قابل هضم‌تر بود؛ اما در شرایط فعلی، ممکن است سرمایه‌گذار یک استعلام را حل کند و در همان زمان اعتبار استعلام دستگاه دیگری به پایان برسد و دوباره مجبور شود برای دریافت آن اقدام کند.

عسگرزاده گفت: برای مثال، ممکن است پس از حل یک مسئله، استعلام مربوط به وزارت راه اعتبارش را از دست بدهد و سرمایه‌گذار دوباره برای دریافت آن اقدام کند. از طرف دیگر، دستگاه مربوطه نیز ممکن است این پرسش را مطرح کند که چرا استعلام قبلی باطل شده و چرا مجدداً درخواست استعلام شده است؛ در نتیجه یک چرخه اداری ایجاد می‌شود که به پیچیده‌تر شدن فرآیند سرمایه‌گذاری در بخش معدن منجر خواهد شد.