راهبرد آسمان سوخته از سوی ایران

باشگاه خبرنگاران جوان؛ مهدی سیف تبریزی - حرکات نمایشی امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد مبنی بر تلاش برای تشکیل «ائتلاف چندملیتی به‌اصطلاح مستقل» جهت مداخله در خلیج فارس و تنگه هرمز، بار دیگر عمق ورشکستگی راهبردی کاخ الیزه و نفاق ساختاری غرب را عیان ساخت. پاریس که هنوز داغ شکست طرح چند ماه پیش خود را بر پیشانی دارد، بار دیگر توهم پلیس خلیج فارس بودن را نشخوار می‌کند؛ اقدامی که نه‌تنها مصداق نقض صریح حقوق بین‌الملل و تجاوز به حاکمیت امنیتی ایران در شاهراه هرمز است، بلکه نشان می‌دهد هیئت حاکمه فرانسه هنوز از تجربه فضاحت‌بار دخالت در جنگ چهل‌روزه اخیر آمریکا علیه ایران درس نگرفته است.

در اثنای همان درگیری همه‌جانبه، الیزه در حالی که در عرصه عمومی دم از بی‌طرفی می‌زد و ناو‌های جنگی خود را سراسیمه به آب‌های دریای سرخ روانه می‌کرد تا چتر نجات ناوگان ضربتی پنتاگون باشد، هم‌زمان از کانال‌های محرمانه دیپلماتیک با التماس و تنزل دادن جایگاه بین‌المللی خود، در پی کسب ضمانت امنیتی و کریدور عبور برای نفتکش‌های فرانسوی از تهران بود. این سیاست ریاکارانه پاریس، چنانکه مارک روته، دبیرکل ناتو، در حاشیه اجلاس ملل متحد ناخواسته به آن اعتراف کرد و پرده از مشارکت فعال نظامی دولت‌های اروپایی در حمایت از تجاوزات آمریکا علیه ایران برداشت طشتی است که مدت‌هاست از بام افتاده است.

با این حال، با تدبیر و دیپلماسی فعال تهران و هماهنگی کم‌نظیر ژئوپلیتیک با قدرت‌های عضو بریکس همچون روسیه و چین، تمامی تلاش‌های مشترک پاریس–منامه در هفت ماه گذشته برای جعل حقانیت و تصویب قطعنامه‌های ضدایرانی در شورای امنیت، با قاطعیت در بن‌بست وتو و شکست دیپلماتیک مدفون گردید.

هم‌زمان با این ناکامی‌های غربی، تحرکات جبهه ضدایرانی در ابعاد اقتصادی و ترانزیتی شدت گرفته است؛ به‌طوری‌که واشنگتن در اقدامی خصمانه با اعمال تحریم‌های جدید فرودگاهی، برخی پایتخت‌های همسایه را وادار به توقف خدمات‌رسانی و بستن باند‌های پروازی به روی ناوگان هوایی ایران کرده است. این سرسپردگی سریع همسایگان بلافاصله با ضرب‌شست کلامی و اخطار بی‌سابقه مقامات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطوح امنیتی و سیاسی مواجه شد؛ هشداری قاطع که نشان داد تهران هرگز در برابر خفه‌سازی هوایی سکوت نخواهد کرد و هزینه این همراهی با واشنگتن را مستقیماً از امنیت آسمان و فرودگاه‌های همین کشور‌های منطقه وصول خواهد نمود.

نمک‌گیران خائن و حافظه کوتاه همسایگان؛ نقاب حسن همجواری فرو ریخت

در شرایطی که واشنگتن پس از شکست میدانی، وارد فاز جدیدی از جنگ نامتقارن و کمپین تروریسم اقتصادی علیه معیشت مردم ایران شده و با اعمال تحریم‌های ثانویه و نامشروع، کشور‌ها را برای قطع خدمات فرودگاهی و بستن آسمان به روی پرواز‌های مسافربری ایرانی تحت فشار گذاشته است، رفتاری که از برخی پایتخت‌های همسایه سر زده، اوج بی‌حیایی سیاسی و نقض تمام موازین حسن‌همجواری است. کشور‌هایی نظیر عراق، امارات، ترکیه، عمان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان با تمکین کورکورانه از بخشنامه‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا، وارد پازل مجازات دسته‌جمعی ملت ایران شده‌اند.

این حافظه تاریخی کوتاه‌مدت، حیرت‌انگیز و خشم‌آور است. رجب طیب اردوغان گویی به‌کل فراموش کرده است که در نیمه‌شب کودتای نافرجام ۲۰۱۶، زمانی که جنگنده‌های کودتاچیان بر فراز کاخ ریاست‌جمهوری آنکارا غرش می‌کردند و متحدان غربی‌اش در واشنگتن و ناتو در انتظار سقوط او دست بر روی دست گذاشته بودند، این هشدار‌های اطلاعاتی، پیام‌های راهبردی و حمایت همه‌جانبه امنیتی تهران بود که او را در قدرت نگه داشت و دولت وقت ترکیه را از کام ژنرال‌های کودتاچی نجات داد. بغداد نیز ظاهراً فراموش کرده است روز‌هایی را که گروه‌های وحشی داعش تا دروازه‌های فرودگاه بغداد و اربیل پیش آمده بودند و اربابان آمریکایی‌شان نظاره‌گر ذبح عراق بودند؛ این سلاح‌ها، مستشاران و خون شهدای ایران بود که حاکمیت ملی عراق را از تاراج تکفیری‌ها مصون داشت.

مراکز پژوهشی و اندیشکده‌های راهبردی غرب نظیر «بنیاد واشنگتن» و «شورای آتلانتیک» بار‌ها در گزارش‌های خود تصریح کرده‌اند که پیوند ژئومورفولوژیک و ترانزیتی ایران با همسایگانش یک‌طرفه نیست و هرگونه همکاری پیرامونی با کمپین خفه‌سازی آمریکا، بازی با آتش در انبار باروت منطقه است. ایستادن در صف واشنگتن علیه کشوری که عمق استراتژیک منطقه را در سخت‌ترین بحران‌ها حفظ کرده، نه دیپلماسی عمل‌گرایانه، بلکه خیانتی آشکار است که بی‌تردید هزینه‌های سنگین ژئوپلیتیکی را برای این رژیم‌ها به بار خواهد آورد؛ هزینه‌هایی که آمریکا با تمام پایگاه‌های نظامی در حال لرزشش، توانایی جبران سرسوزنی از آن را نخواهد داشت.

دکترین آسمان سوخته؛ پرواز یا برای همه یا برای هیچ‌کس

سیگنال‌های ارسال‌شده از مراجع حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران طی روز‌های اخیر نشان‌دهنده تولد یک دکترین بازدارندگی نوین و آفندی است. هشدار صریح محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به دولت‌های منطقه مبنی بر اینکه «اگر پرواز‌های ایران را ممنوع کنید و با آمریکا همکاری کنید، فرودگاه‌های شما نیز هیچ پروازی نخواهد داشت؛ اگر با آمریکا بایستید ما بی‌تفاوت نخواهیم ایستاد و تماشایتان نخواهیم کرد»، نشان داد که روزگار صبر استراتژیک یک‌سویه پایان یافته است.

این معادله قاطع بلافاصله با موضع مستحکم محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر معظم انقلاب اسلامی، تکمیل و تثبیت شد: «همسویی با آمریکا در اجرای سیاست‌های خصمانه در خاطر ملت ایران ماندگار خواهد بود، هرچند راهبرد ما در این مورد مشخص است: پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچ‌کس. اگر ایران امکان پرواز و دریافت خدمات فرودگاهی نداشته باشد، هیچ کشوری در منطقه هم این امکان را نخواهد داشت.»

این جملات صرفاً یک بیانیه سیاسی تند نیست، بلکه سرفصل یک مانیفست نظامی و راهبردی است که در چارچوب نظریه «امنیت تقسیم‌ناپذیر» صورت‌بندی شده است. پیامی که تهران مخابره می‌کند کاملاً شفاف و بی‌تعارف است: «امنیت و انتفاع اقتصادی، کلیتی یکپارچه است؛ شما نمی‌توانید در داخل دژ تحریم‌های آمریکایی بنشینید، از آبراه‌ها و موقعیت تجاری مجاورت با ایران پول دربیاورید، پرواز‌های توریستی و تجاری خود را هدایت کنید و هم‌زمان شریان‌های هوانوردی ایران را ببندید».

چنانکه در ارزیابی‌های نظامی پنتاگون نیز بیان شده، زرادخانه موشکی، سامانه‌های پیشرفته جنگ الکترونیک و انبوه پهپاد‌های تهاجمی نقطه‌زن ایران نیازی به اعلان جنگ تمام‌عیار ندارند تا نشان دهند چگونه اختلال الکترونیکی، تغییر دالان‌های هوایی و ناامن‌سازی کریدور‌های پروازی می‌تواند ترافیک هوایی فرودگاه‌های پر زرق‌وبرق دبی، استانبول، بغداد و باکو را ظرف چند ساعت به صفر مطلق برساند. ایران معادلات مهار اقتصادی را با استراتژی اقدام متقابل و نامتقارن پاسخ خواهد داد.

دوران بزن‌ودررو و شراکت پنهانی در جنایات تحریمی پنتاگون به پایان رسیده است؛ همسایگان یا باید در برابر فشار‌های غیرقانونی کاخ سفید سر خم نکنند و به تعهدات مرزی و همجواری وفادار بمانند، یا خود را برای هزینه‌های سهمگین «آسمان سوخته» و فروپاشی امنیت شکننده هوانوردی خود آماده سازند. تهران سطح پاسخ را ارتقا داده و این‌بار، دست بر روی ماشه موازنه‌ای مرگبار برای همه متخاصمان گذاشته است.