«غوطه‌ور»؛ تأملی آرام بر انزوا و فروبستگی درونی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ هادی مقدسیان* - فیلم «غوطه‌ور» به کارگردانی جواد حکمی، اثری آرام و درون‌گراست که در امتداد سینمای مینیمال ایران حرکت می‌کند؛ فیلمی که به‌جای تکیه بر روایت پرحادثه، بر فضا، سکوت و وضعیت روانی شخصیت‌ها تمرکز دارد. «غوطه‌ور» تماشاگر را به دل جهانی سرد و کم‌کلام می‌برد؛ جهانی که در آن، شخصیت‌ها بیش از آن‌که با یکدیگر گفت‌وگو کنند، در درون خود فرو می‌روند.

جواد حکمی در نخستین تجربه‌ی بلند داستانی‌اش، آگاهانه از الگوهای مرسوم درام فاصله می‌گیرد. روایت خطی و کلاسیک جای خود را به نوعی تعلیق ذهنی می‌دهد؛ تعلیقی که ریشه در بلاتکلیفی، انزوا و گسست ارتباط انسانی دارد. فیلم نه توضیح می‌دهد و نه قضاوت می‌کند و همین رویکرد، مخاطب را به مشارکت فعال در کشف معنا دعوت می‌کند. در این میان، بازی آییدا ماهیانی یکی از نقاط قابل توجه فیلم است. ماهیانی با بازی‌ای کنترل‌شده، کم‌اغراق و مبتنی بر جزئیات رفتاری، موفق می‌شود حس سرکوب‌شدگی و درون‌ریزی شخصیت خود را منتقل کند. او بیشتر از طریق سکوت، نگاه و بدن، احساساتش را بروز می‌دهد؛ انتخابی که کاملاً با لحن سرد و مینیمال فیلم هم‌خوان است.

محسن قصابیان نیز با حضوری آرام و بی‌ادعا، نقش خود را در همین مسیر ایفا می‌کند. بازی او متکی بر خویشتن‌داری و پرهیز از بیان مستقیم احساسات است و در کنار ماهیانی، زوجی می‌سازد که فاصله‌ی عاطفی میان‌شان، یکی از مؤلفه‌های اصلی فضای فیلم را شکل می‌دهد. قصابیان بدون تلاش برای برجسته‌نمایی، در خدمت کلیت اثر باقی می‌ماند.

از نظر بصری، «غوطه‌ور» با قاب‌بندی‌های خلوت، لوکیشن‌های محدود و نورپردازی سرد، حس خفگی و فروبستگی را تقویت می‌کند. عنصر آب و مفهوم غوطه‌وری، نه‌تنها در عنوان، بلکه در لایه‌های معنایی فیلم حضور دارد و به‌عنوان استعاره‌ای از فرو رفتن در ذهن، خاطره یا گذشته‌ی حل‌نشده‌ی شخصیت‌ها عمل می‌کند. با این حال، ریتم کند و روایت مینیمال فیلم ممکن است برای مخاطب عام چالش‌برانگیز باشد. «غوطه‌ور» فیلمی نیست که به‌سرعت با تماشاگر ارتباط برقرار کند، اما برای مخاطبان علاقه‌مند به سینمای تأملی و شخصیت‌محور، تجربه‌ای قابل توجه به شمار می‌آید. در مجموع، «غوطه‌ور» نشان می‌دهد جواد حکمی دغدغه‌ی ساخت سینمایی مبتنی بر فضا و ذهنیت را دارد؛ سینمایی که بیش از قصه‌گویی، بر حس، سکوت و تجربه‌ی درونی تکیه می‌کند.

*فعال رسانه