نوروبیون داروی عمومی نیست/ هشدار درباره تزریق خودسرانه ویتامین‌ها

باشگاه خبرنگاران جوان - دکتر عاطفه گل‌حسنی، متخصص بیماری‌های داخلی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با بیان اینکه نوروبیون ترکیبی از ویتامین‌های گروه B (معمولاً B ۱، B ۶ و B ۱۲) است که نقش مهمی در عملکرد سیستم عصبی، متابولیسم انرژی و سلامت عضلات دارند. عنوان کرد: تصور اشتباهی که میان برخی افراد، به‌خصوص ورزشکاران، شکل گرفته این است که تزریق نوروبیون باعث افزایش انرژی، عضله‌سازی یا رفع خستگی می‌شود، در حالی که چنین باوری پایه علمی محکمی ندارد.

چرا مصرف خودسرانه نوروبیون خطرناک است؟

گل‌حسنی عنوان کرد: هرچند ویتامین‌ها در نگاه عمومی بی‌خطر به نظر می‌رسند، اما مصرف بی‌رویه و بدون اندیکاسیون پزشکی، به‌ویژه به شکل تزریقی، می‌تواند آسیب‌زا باشد.

وی عنوان کرد: افزایش سطح ویتامین B ۶ و بروز آسیب عصبی (نوروپاتی) با علائمی مثل گزگز، بی‌حسی و درد دست و پا، واکنش‌های حساسیتی و در موارد نادر شوک آنافیلاکسی پس از تزریق، اختلال در عملکرد کبد در مصرف طولانی‌مدت و احساس کاذب بهبود و به تعویق افتادن تشخیص بیماری‌های زمینه‌ای و در موارد نادر سرطان ریه از جمله عوارض مصرف خودسرانه نوروبیون است.

آیا همه افراد به نوروبیون نیاز دارند؟

این متخصص داخلی تأکید کرد: نوروبیون داروی عمومی برای همه نیست. تجویز نوروبیون معمولا در شرایط مشخصی از جمله کمبود اثبات‌شده ویتامین‌های گروه B در آزمایش خون، برخی نوروپاتی‌ها (مثلاً نوروپاتی دیابتی)، کم‌خونی‌های خاص مرتبط با کمبود B ۱۲ و بعضی بیماری‌های گوارشی که جذب ویتامین‌ها را مختل می‌کنند، انجام می‌شود. در افراد سالم با تغذیه مناسب، معمولاً نیازی به مصرف مکمل‌های تزریقی وجود ندارد.

آیا نوروبیون فقط تزریقی است؟

بنابر اعلام وزارت بهداشت، این متخصص بیماری‌های داخلی با بیان اینکه نوروبیون علاوه بر شکل تزریقی، به‌صورت خوراکی (قرص یا کپسول) ویال خوراکی نیز در دسترس است. خاطرنشان کرد: در صورت نیاز واقعی به مکمل، شکل خوراکی در اغلب موارد ایمن‌تر و کافی است و تنها در شرایط خاص از تزریق استفاده می‌شود.

آیا می‌توان نوروبیون را با تغذیه مناسب جایگزین کرد؟

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در پاسخ به این سوال که آیا می‌توان با تغذیه مناسب ویتامین‌های موجود در نوروبیون را جایگزین کرد؟ گفت: بله در بسیاری از موارد قابل جایگزینی است، ویتامین‌های گروه B به‌طور طبیعی در مواد غذایی مانند گوشت قرمز، مرغ و ماهی، تخم‌مرغ و لبنیات، حبوبات و غلات کامل، سبزیجات برگ سبز و مغز‌ها و دانه‌ها وجود دارد.

به گفته این متخصص، اصلاح سبک زندگی، خواب کافی و تغذیه متعادل، بسیار مؤثرتر و کم‌خطرتر از تزریق‌های مکرر و خودسرانه است.

گل‌حسنی در پایان تأکید کرد: هر دارویی حتی ویتامین‌ها، باید با تشخیص و تجویز پزشک مصرف شود. نوروبیون نه داروی افزایش انرژی است، نه معجزه عضله‌سازی. آگاهی مردم و پرهیز از مصرف خودسرانه، مهم‌ترین قدم برای حفظ سلامت است.

منبع: وزارت بهداشت