سکوهای طلا و دارایی مردم؛ نظارت جدی و تعهد کجای ماجراست؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - رشد سریع پلتفرم‌های خرید و فروش برخط طلا، در کنار استقبال مردم، ضرورت نظارت جدی‌تر بر این بازار را به یکی از موضوعات مهم تبدیل کرده است. طبق دستورالعمل هیئت وزیران، بانک مرکزی مکلف شد سامانه ناظر را برای پایش معاملات طلا و نقره برخط ایجاد کند؛ سامانه‌ای که قرار است موجودی واقعی طلا، میزان تعهدات پلتفرم‌ها و معاملات انجام‌شده را رصد و از ایجاد تعهد بدون پشتوانه جلوگیری کند.

با وجود تعیین مهلت سه‌ماهه، راه‌اندازی این سامانه با تأخیر همراه شد و اتصال پلتفرم‌ها به آن در ادامه وارد مرحله اجرایی شد و به تازگی در همین رابطه بانک مرکزی در خصوص درخواست چهار بانک خبری منتشر کرد. 

در همین شرایط، موضوع تأخیر در تسویه توسط برخی کاربران یک پلتفرم به تازگی مطرح شده است شرکت مالک این پلتفرم در نامه‌ای به شورای عالی امنیت ملی مدعی شده است که طلای مربوط به تعهدات کاربران در خزانه‌های بانکی موجود است، اما محدودیت‌های ایجادشده در دسترسی به این ذخایر، فرآیند تسویه برخی کاربران را با مشکل مواجه کرده است. 

اما نکته مهم این است که حالا باتوجه به شرایط پیش آماده این مردم هستند که علیرغم وعده‌های داده شده در خصوص میزان نقدشوندگی دارایی خود در این پلتفرم‌ها حالا با چالش مواجه هستند مسئله‌ای که تعهد به وعده‌ها را نیز زیرسوال برده است.

پیش از این نیز سرهنگ خالقی، معاون پلیس فتا در خصوص خالی‌فروشی در این حوزه گفته بود: ۵۰۸ پرونده در حوزه فروش طلا در پلتفرم‌های برخط طی سه سال شناسایی شده است و یک پلتفرم طلا با ۲۰۰ هزار کاربر به سبب خالی فروشی متوقف شده است.

در نهایت فارغ از اینکه در این پرونده مسئولیت تأخیر متوجه کدام طرف باشد، این اتفاق یک ضرورت را برجسته می‌کند نظارت بر پلتفرم‌های طلا باید پیشگیرانه، برخط و قابل راستی‌آزمایی باشد، نه اینکه پس از بروز مشکل وارد عمل شود.

بانک مرکزی و سایر نهاد‌های مسئول باید بتوانند به‌صورت مستمر موجودی طلای پلتفرم‌ها، میزان تعهدات آنها، وضعیت خزانه‌ها و فرآیند تسویه با مشتریان را پایش کنند. شفافیت در این موارد، در کنار اجرای کامل سامانه ناظر، می‌تواند از بروز مشکلات مشابه جلوگیری کرده و اعتماد مردم به بازار طلای برخط را تقویت کند.