حمل‌ونقل عمومی رایگان تأثیری بر کاهش ترافیک تهران نداشته است

باشگاه خبرنگاران جوان؛ حسین قربانی - مهدی چمران رئیس شورای اسلامی شهر تهران در گفت‌وگویی تلویزیونی درباره آخرین وضعیت حمل‌ونقل عمومی پایتخت، توسعه مترو، افزایش تعداد اتوبوس‌ها، ورود اتوبوس‌های برقی، مهاجرت به تهران، ورود خودرو‌های شهرستانی به پایتخت و نوسازی بافت‌های فرسوده توضیحاتی ارائه کرد.

 چمران در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی بر کاهش ترافیک تهران اظهار کرد: آنچه آمار و ارقام نشان می‌دهد، رایگان شدن حمل‌ونقل عمومی تأثیری در ترافیک شهر تهران و کاهش استفاده از خودرو‌های شخصی نداشته است.

 وی افزود: علت این موضوع مشخص است. مردم زمانی از حمل‌ونقل عمومی استفاده می‌کنند که یا وسیله شخصی نداشته باشند یا اگر خودرو داشته باشند، استفاده از حمل‌ونقل عمومی از نظر مدت زمان، وقت، آسایش، آرامش، سرعت و رسیدن زودتر به مقصد برایشان به‌صرفه باشد.

نیاز تهران به ۱۰ تا ۱۱ هزار دستگاه اتوبوس

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به وضعیت ناوگان اتوبوسرانی پایتخت گفت: در حال حاضر شهر تهران از نظر حمل‌ونقل عمومی به اندازه کافی ظرفیت ندارد و هنوز نمی‌تواند به طور کامل پاسخگوی نیاز مردم باشد.

 چمران ادامه داد: بر اساس طرح جامع ترافیک و طرح جامع حمل‌ونقل شهر تهران که در سال‌های گذشته تهیه و پس از دفاع در شورای عالی ترافیک به تصویب رسیده است، تهران باید بین ۱۰ تا ۱۱ هزار دستگاه اتوبوس داشته باشد.

 وی بیان کرد: زمانی که دوره ششم شورای شهر را آغاز کردیم، تعداد اتوبوس‌هایی که تحویل گرفتیم به دو هزار و چند دستگاه بیشتر نمی‌رسید و از همین تعداد نیز حدود ۲ هزار دستگاه فعالیت می‌کرد. البته برخی اعلام می‌کردند حدود هزار و ۸۰۰ دستگاه اتوبوس فعال است، اما ما رقم حدود ۲ هزار دستگاه را در نظر گرفتیم.

 رئیس شورای شهر تهران افزود: در این مدت تلاش کردیم تعداد اتوبوس‌ها افزایش پیدا کند. البته بخشی از اتوبوس‌های فرسوده نیز از رده خارج شد و اکنون تعداد اتوبوس‌های فعال به بیش از ۳ هزار دستگاه رسیده است.

 چمران با بیان اینکه این میزان همچنان فاصله زیادی با نیاز واقعی تهران دارد، گفت: تعداد اتوبوس‌های موجود تنها حدود یک‌سوم تا یک‌چهارم میزان مورد نیاز است. هدف ما این بود که تعداد اتوبوس‌ها حداقل به ۷ هزار دستگاه برسد، اما هنوز به این میزان نرسیده‌ایم.

ورود ۵۰۰ اتوبوس برقی به تهران

 چمران درباره ورود اتوبوس‌های برقی به ناوگان حمل‌ونقل عمومی تهران اظهار کرد: برای ورود ۲ هزار دستگاه اتوبوس برقی برنامه‌ریزی شده و قرارداد‌های مربوط به آن نیز در نظر گرفته شده است.

 وی افزود: تاکنون حدود ۵۰۰ دستگاه اتوبوس برقی وارد تهران شده و مردم این اتوبوس‌ها را در سطح شهر مشاهده می‌کنند.

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران گفت: اگر تعداد این اتوبوس‌ها به ۲ هزار دستگاه برسد یا ناوگان اتوبوسرانی به همان ۷ هزار دستگاهی که برنامه‌ریزی کرده‌ایم نزدیک شود، مردم راحت‌تر می‌توانند از اتوبوس استفاده کنند.

 چمران ادامه داد: اتوبوس‌های برقی جدید، به‌خصوص اتوبوس‌های دوکابین، هم تمیز هستند و هم مرتب و عملکرد مناسبی دارند. تلاش زیادی انجام شد تا این اتوبوس‌ها وارد کشور شوند، هرچند در مقاطعی برخی دستگاه‌ها با خرید آنها مخالفت می‌کردند.

 وی تأکید کرد: برای ترغیب مردم به استفاده از حمل‌ونقل عمومی، کار فرهنگی لازم است و این کار نیز انجام می‌شود و باید ادامه پیدا کند، اما بهترین اقدام این است که آسایش مردم را هنگام استفاده از حمل‌ونقل عمومی فراهم کنیم.

 چمران افزود: وقتی مردم ببینند با حمل‌ونقل عمومی سریع‌تر، راحت‌تر و ارزان‌تر به مقصد می‌رسند، خودشان آن را ترجیح خواهند داد. کسی که خودرو شخصی دارد نیز وقتی ببیند با خودرو باید در شرایط سخت رانندگی کند، مدت بیشتری در مسیر باشد، جای پارک پیدا نکند، با احتمال خرابی خودرو و مشکلات دیگر مواجه شود، طبیعی است که استفاده از حمل‌ونقل عمومی را انتخاب کند.

افزایش واگن‌ها؛ راهکاری برای کاهش فاصله حرکت قطار‌ها

 رئیس شورای شهر تهران در ادامه درباره وضعیت مترو گفت: در مترو نیز با کمبود واگن مواجه هستیم. بخشی از واگن‌هایی که داشتیم با مشکل مواجه بودند که آنها را تعمیر کردیم و چند دستگاه قطار جدید و قطار ایرانی نیز وارد ناوگان شد و اکنون در حال فعالیت است.

 وی ادامه داد: با این حال، افزایش قابل توجهی در تعداد واگن‌ها نداشته‌ایم و نیاز جدی به واگن‌های جدید وجود دارد.

 چمران با اشاره به قرارداد خرید واگن‌های جدید گفت: اکنون برای خرید حدود هزار دستگاه واگن قرارداد داریم و باید این واگن‌ها خریداری و به تهران تحویل داده شوند.

 وی افزود: در این قرارداد، حدود ۱۵۰ دستگاه سهم ایران است و در مجموع قرارداد برای تحویل بیش از ۸۰۰ دستگاه واگن بسته شده است. حتی فکر می‌کنم دو رام قطار نیز بارگیری شده بود تا به ایران منتقل شود که متأسفانه همزمان با جنگ تحمیلی و حملات آمریکا و اسرائیل مواجه شد و روند انتقال آنها تحت تأثیر قرار گرفت.

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران ابراز امیدواری کرد این روند هرچه سریع‌تر ادامه پیدا کند و واگن‌های باقی‌مانده نیز ساخته و وارد کشور شوند.

 چمران درباره تأثیر ورود واگن‌های جدید بر کیفیت خدمات مترو گفت: اگر تعداد واگن‌های مترو افزایش پیدا کند، فاصله حرکت قطار‌ها در خطوط مختلف نصف خواهد شد.

 وی توضیح داد: اگر اکنون فاصله حرکت قطار‌ها ۸ یا ۱۰ دقیقه باشد، این فاصله می‌تواند به چهار یا پنج دقیقه برسد. اگر در برخی خطوط در ساعات صبح فاصله حرکت قطار‌ها ۶ دقیقه باشد، این فاصله می‌تواند به حدود ۳ دقیقه کاهش پیدا کند.

 چمران گفت: با افزایش تعداد قطار‌ها و کاهش فاصله حرکت، میزان جابه‌جایی مسافر تقریباً دو برابر می‌شود و سوار و پیاده شدن مسافران نیز راحت‌تر خواهد شد. این موضوع می‌تواند مردم را برای استفاده از مترو به جای خودروی شخصی ترغیب کند.

هشت خط مترو تقریباً تکمیل شده است

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران درباره آخرین وضعیت توسعه خطوط مترو اظهار کرد: هشت خط متروی تهران تقریباً به پایان رسیده است و اگر موارد کوچکی باقی مانده باشد، طی چند ماه آینده تکمیل خواهد شد.

 وی افزود: ایستگاه شهرری نیز در حال آماده شدن است و با تکمیل آن، این هشت خط تقریباً به طور کامل به پایان خواهند رسید.

 چمران ادامه داد: چهار خط جدید نیز آماده است که باید در شورای شهر به تصویب برسد. شورای عالی ترافیک نیز این خطوط را تصویب کرده و قرارداد‌های آنها آماده است و امیدواریم عملیات اجرایی خطوط جدید آغاز شود.

 وی گفت: این خطوط طول زیادی دارند و مطالعات و برنامه‌ریزی زیادی برای آنها انجام شده است و می‌توانند به ساماندهی بهتر حمل‌ونقل عمومی در تهران کمک کنند.

 رئیس شورای شهر تهران درباره زمان آغاز عملیات اجرایی خطوط جدید گفت: از میان چهار خط جدید، دست‌کم دو خط عملیات اجرایی خود را آغاز کرده‌اند و اکنون تونل‌های آنها در حال ساخت است و کار در حال پیشرفت است.

 چمران افزود: در مرحله نخست تونل‌ها ساخته می‌شوند و پس از آن ایستگاه‌ها نیز احداث خواهند شد.

مشکل اصلی مترو کمبود واگن است

 چمران با اشاره به تجربه تهران در زمینه ساخت مترو اظهار کرد: ما امکانات خوبی در حوزه مترو داریم و تجربه خوبی نیز در این سال‌ها به دست آورده‌ایم. بسیاری از این کار‌ها را خودمان انجام می‌دهیم و مهندسان ایرانی نیز با برنامه‌ریزی و ابتکار عمل توانسته‌اند پروژه‌های مترو را به خوبی پیش ببرند.

 وی افزود: در کنار تولید داخلی، باید از ظرفیت خارجی نیز استفاده کنیم و واگن‌ها را هم از چین و هم از داخل کشور تأمین کنیم و بخشی از واگن‌های موجود را نیز تعمیر کنیم.

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران تصریح کرد: خطوط مترو برای توسعه آماده است، ایستگاه‌های زیادی اضافه شده و حتی در دوره ششم نیز خطوط و ایستگاه‌های جدیدی ایجاد شده است، اما مشکل اصلی این است که تعداد واگن‌های مترو از سال ۱۳۹۲ تاکنون افزایش قابل توجهی نداشته است.

 چمران گفت: باید با تمام تلاش این مشکل را حل کنیم؛ زیرا وقتی خطوط و ایستگاه‌ها آماده باشد، اما واگن کافی وجود نداشته باشد، نمی‌توان از ظرفیت کامل شبکه مترو استفاده کرد.

قرارداد واگن‌ها وارد مرحله عملیاتی شده است

 وی درباره زمان به نتیجه رسیدن قرارداد‌های خرید واگن اظهار کرد: واگن‌ها اکنون در اختیار ما نیستند، اما قرارداد آنها منعقد شده و برخی در حال ساخت هستند.

 چمران افزود: مشکلاتی از جمله مسائل ارزی و برخی مشکلات دیگر در این زمینه وجود داشت که خوشبختانه با همکاری دولت، بانک مرکزی، وزارت امور اقتصادی و دارایی و به‌ویژه سازمان برنامه و بودجه این مسائل برطرف شد و قرارداد‌ها وارد مرحله عملیاتی شده‌اند.

 رئیس شورای شهر تهران گفت: واگن‌ها در حال ساخته شدن هستند و پس از تکمیل باید حمل آنها به کشور انجام شود. امیدواریم این روند ادامه پیدا کند و به صورت مرتب قطار‌ها و واگن‌های جدید وارد تهران شوند.

 وی درباره اتوبوس‌های جدید نیز گفت: یکی از مشکلات فعلی، حمل اتوبوس‌های خریداری‌شده به کشور است. حتی پیشنهاد شده که این اتوبوس‌ها از طریق قطار منتقل شوند که این روش نیز مشکلات خاص خود را دارد، اما امیدواریم با پیروزی ملت ایران و رزمندگان و پایان شرایط فعلی، این مسائل نیز حل شود.

مهاجرت به تهران؛ مسئله‌ای فراتر از مدیریت شهری

 چمران در بخش دیگری از گفت‌و‌گو درباره مهاجرت به تهران و تأثیر آن بر افزایش جمعیت، ترافیک و مشکلات پایتخت اظهار کرد: ساماندهی مهاجرت در اختیار شورای شهر تهران نیست و این موضوع یک مسئله ملی است.

 وی افزود: تقریباً تمام شهر‌های بزرگ کشور در معرض مهاجرت قرار دارند، به‌ویژه مهاجرت از روستا‌ها و شهر‌های کوچک به شهر‌های بزرگ.

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران ادامه داد: زمانی که در شورای عالی استان‌ها فعالیت می‌کردم، همواره به شورا‌های شهر سراسر کشور تأکید می‌کردم که اگر می‌خواهیم شهرهایمان را آباد کنیم، باید آبادانی را از روستا‌ها آغاز کنیم.

 چمران تصریح کرد: اگر روستا‌ها را آباد و توانمند کنیم و روستایی بتواند زندگی خود را به خوبی اداره کند و امکانات لازم را داشته باشد، مهاجرت کاهش پیدا خواهد کرد.

 وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌ها در روستا‌ها گفت: امروز آب، برق، گاز، جاده و بسیاری از امکانات به روستا‌های کشور رسیده است که حرکت بسیار خوبی است، اما باید این روند ادامه پیدا کند و به‌ویژه در زمینه درآمد و اشتغال نیز امکانات مناسبی فراهم شود.

 چمران افزود: اگر یک روستایی بتواند حتی نیمی از درآمدی را که ممکن است در تهران به دست آورد، در روستای خودش داشته باشد، ترجیح می‌دهد همان‌جا بماند و زندگی سالم و آرامی داشته باشد و با دود، شلوغی و مشکلات تهران مواجه نشود.

 رئیس شورای شهر تهران تأکید کرد: باید در سطح کل کشور برای افزایش درآمد و ایجاد امکانات در روستا‌ها برنامه‌ریزی شود؛ در این صورت مهاجرت‌ها به صورت طبیعی متوقف یا بسیار کمتر خواهد شد.

چرا برخی افراد برای کار با خودرو به تهران می‌آیند؟

 چمران در ادامه گفت: اکنون شرایط به گونه‌ای است که برخی افراد از شهرستان با خودرو به تهران می‌آیند، یک یا دو ماه کار می‌کنند، مقداری پول جمع می‌کنند و سپس به شهر خود بازمی‌گردند.

 وی افزود: سؤال این است که چرا این امکان در شهر خود فرد فراهم نباشد تا بتواند همان فعالیت را در محل زندگی‌اش انجام دهد؟ اگر چنین شرایطی فراهم شود، فرد مجبور نیست زن و بچه خود را رها کند و برای کسب درآمد به تهران بیاید و حتی شب‌ها در خودرو یا کنار خیابان با شرایط نامناسب زندگی کند.

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران تأکید کرد: این موضوع یک مسئله کلی و کشوری است و باید در سطح ملی برای آن چاره‌اندیشی شود.

افزایش هزینه ورود خودرو‌های شهرستانی به محدوده مرکزی تهران

 چمران درباره فعالیت خودرو‌های شهرستانی در تهران، از جمله در حوزه تاکسی‌های اینترنتی و حمل‌ونقل عمومی، گفت: مدیریت شهری تهران یک‌بار موضوع ساماندهی این خودرو‌ها را بررسی کرد، اما تصمیم ما این نبود که این خودرو‌ها وارد تهران نشوند، زیرا اجرای چنین تصمیمی بسیار سخت است و باید جوانب مختلف آن در نظر گرفته شود.

 وی افزود: برای ورود به محدوده مرکزی تهران، هر خودرویی که بخواهد وارد این محدوده شود باید مبلغی پرداخت کند و مجوز یا کارت مربوطه را دریافت کند. هدف از این موضوع نیز ایجاد بازدارندگی و کاهش تراکم خودرو در محدوده مرکزی شهر است.

 رئیس شورای شهر تهران ادامه داد: ما پیشنهاد کردیم خودرو‌های شهرستانی که قصد ورود به این محدوده را دارند، مبلغ بیشتری پرداخت کنند؛ زیرا نمی‌خواستیم فردی با خودروی شهرستانی وارد مرکز شهر شود، کارت تهیه کند و سپس به فعالیت حمل‌ونقل مسافر و تاکسی‌گونه بپردازد.

 چمران گفت: پیشنهاد ما این نبود که این افراد اصلاً وارد تهران نشوند، بلکه هدف این بود که هزینه ورود آنها به محدوده مرکزی بیشتر باشد تا یک عامل بازدارنده ایجاد شود؛ برای مثال به جای ۳۰۰ هزار تومان، مبلغی حدود ۴۰۰ هزار تومان پرداخت کنند.

 وی افزود: این موضوع در شورا مطرح شد، اما با مخالفت‌هایی مواجه شد و در نهایت از آن عبور کردیم. شاید منظور و هدف اصلی این پیشنهاد به درستی منتقل نشده بود.

نوسازی بافت‌های فرسوده؛ عوارض ساخت‌وساز صفر است

 چمران در بخش پایانی این گفت‌و‌گو درباره نوسازی بافت‌های فرسوده تهران اظهار کرد: همین امروز نیز جلسه‌ای درباره یکی از نقاط فرسوده مرکزی تهران داشتیم و درباره نحوه نوسازی این منطقه بحث شد.

 وی افزود: از دوره دوم شورای اسلامی شهر تهران این دیدگاه را دنبال کردیم که باید در بافت‌های فرسوده واقعاً به ساخت‌وساز و نوسازی کمک کنیم و بهترین راه نیز استفاده از ظرفیت خود مردم است.

 رئیس شورای اسلامی شهر تهران ادامه داد: به همین دلیل در آن دوره تصویب کردیم در بافت فرسوده هر فردی که اقدام به ساخت‌وساز می‌کند، عوارضی پرداخت نکند و عوارض ساخت‌وساز در این مناطق صفر باشد.

 چمران این اقدام را یک مشوق برای مردم دانست و گفت: این مصوبه باعث شد مردم برای ساخت‌وساز و نوسازی در بافت‌های فرسوده ترغیب شوند.

 وی افزود: پس از آن، مجلس شورای اسلامی نیز این موضوع را برای کل کشور تصویب کرد، با این تفاوت که مقرر شد ۵۰ درصد عوارض پرداخت نشود و ۵۰ درصد دیگر را دولت پرداخت کند؛ اما متأسفانه دولت‌ها تاکنون این سهم را پرداخت نکرده‌اند.

 رئیس شورای شهر تهران تأکید کرد: با وجود این، ما همچنان معافیت عوارض ساخت‌وساز در بافت‌های فرسوده را دنبال می‌کنیم و بیشترین میزان صدور پروانه ساختمانی در تهران مربوط به همین بافت‌هاست.

 چمران با اشاره به مناطق دارای بافت فرسوده گفت: در مناطقی مانند منطقه ۱۰ و منطقه ۱۵، میزان صدور پروانه در بافت‌های فرسوده قابل توجه است و این موضوع نشان می‌دهد مشوق‌های در نظر گرفته‌شده توانسته‌اند مردم را به نوسازی ترغیب کنند.

 وی در پایان اظهار کرد: برای نوسازی بافت‌های فرسوده راه‌های دیگری نیز در نظر گرفته‌ایم که امیدواریم با همکاری وزارت راه و شهرسازی و شهرداری تهران بتوانیم آنها را دنبال و اجرایی کنیم.