صنایع خلاق؛ فناوری نرمِ تقویت تاب‌آوری و توسعه اقتصاد روایت در دوران بحران

باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی - حسنلو، دبیر اسبق ستاد توسعه فناوری‌های فرهنگی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار علمی باشگاه خبرنگاران جوان در تشریح نقش اکوسیستم صنایع خلاق در شرایط بحرانی اظهار کرد: هر بحران بزرگی از جمله جنگ، نیاز‌های جدیدی را برای جامعه ایجاد می‌کند. این نیاز‌ها تنها به حوزه معیشت محدود نیست، بلکه ابعاد روانی، فرهنگی و اجتماعی را نیز در بر می‌گیرد و مردم در چنین شرایطی بیش از هر زمان دیگری به امید، آرامش و تصویر روشنی از آینده نیاز دارند.

مسئول مرکز کودک و نوجوان سازمان هنری رسانه‌ای اوج با تأکید بر نقش راهبردی صنایع خلاق در شرایط بحرانی گفت: در دوران جنگ، فعالان حوزه صنایع خلاق علاوه بر پاسخگویی به نیاز‌های فرهنگی و روانی جامعه، می‌توانند با تولید محتوای اثرگذار، هم تاب‌آوری مردم را افزایش دهند و هم تصویری واقعی، قدرتمند و پیروزمند از ایران در عرصه بین‌المللی ارائه کنند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های صنایع خلاق در چنین شرایطی، کمک به مدیریت فضای روانی جامعه است. مردم باید بتوانند در کنار مواجهه با واقعیت‌های جنگ، امید خود را نسبت به آینده حفظ کنند و این وظیفه بر عهده تولیدکنندگان محتوا، هنرمندان و فعالان صنایع فرهنگی است که با تولید آثار مناسب، زمینه افزایش تاب‌آوری اجتماعی را فراهم کنند.

مسئول مرکز کودک و نوجوان سازمان هنری رسانه‌ای اوج ادامه داد: فناوری‌های نرم و صنایع خلاق دقیقاً در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کنند؛ زیرا این حوزه‌ها قادرند محصولاتی تولید کنند که متناسب با نیاز‌های روحی و روانی مردم باشد. تولید انیمیشن، فیلم، سریال، کتاب، موسیقی، بازی، محصولات فرهنگی و سایر آثار محتوایی می‌تواند بخشی از نیاز فرهنگی جامعه را در دوران بحران تأمین کند.

حسنلو با بیان اینکه فعالان صنایع خلاق متولی اصلی تولید این محصولات هستند، تصریح کرد: اگر این تولیدات با شناخت صحیح از نیاز مخاطب شکل بگیرد، علاوه بر ایجاد آرامش روانی، می‌تواند امید اجتماعی را نیز تقویت کند و تصویر روشنی از آینده پیش روی مردم قرار دهد.

وی در ادامه به ظرفیت‌های بین‌المللی صنایع خلاق اشاره کرد و گفت: نقش این حوزه تنها به داخل کشور محدود نمی‌شود. در فضای جهانی نیز صنایع خلاق می‌توانند تصویری متفاوت، واقعی و قدرتمند از ایران ارائه دهند و سرمایه نرم کشور را افزایش دهند.

دبیر اسبق ستاد توسعه فناوری‌های فرهنگی خاطرنشان کرد: در شرایط جنگی، اگرچه ممکن است بازار داخلی محصولات فرهنگی تحت تأثیر کاهش قدرت خرید خانوار‌ها کوچک‌تر شود، اما همزمان توجه افکار عمومی جهان به ایران افزایش پیدا می‌کند و این موضوع فرصت کم‌نظیری برای حضور محصولات فرهنگی ایران در بازار‌های بین‌المللی فراهم می‌آورد.

وی افزود: در روز‌های اخیر نمونه‌های متعددی از این اتفاق را مشاهده کردیم؛ برخی تولیدات محتوایی ایرانی در فضای مجازی به شکل گسترده در سطح جهان بازنشر شدند و توانستند مخاطبان فراوانی را جذب کنند. این اتفاق نشان می‌دهد که محتوای ایرانی ظرفیت بالایی برای ورود به اقتصاد جهانی محتوا دارد.

حسنلو با اشاره به مفهوم «اقتصاد توجه» اظهار کرد: امروز در دنیا هر محتوایی که بتواند توجه مخاطب را جلب کند، ظرفیت تبدیل شدن به یک فرصت اقتصادی را نیز خواهد داشت. زمانی که یک اثر فرهنگی در سطح بین‌المللی دیده می‌شود، زمینه توسعه کسب‌وکار‌های مرتبط نیز فراهم خواهد شد.

وی ادامه داد: صنایع خلاق باید از این فرصت استفاده کنند و علاوه بر پاسخگویی به نیاز‌های داخلی، نگاه خود را به بازار‌های جهانی نیز معطوف کنند؛ زیرا امروز مخاطبان بسیاری در خارج از کشور آماده دریافت روایت‌های تازه از ایران هستند.

مسئول مرکز کودک و نوجوان سازمان هنری رسانه‌ای اوج تأکید کرد: آنچه ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد، تولید روایت‌های جذاب، حرفه‌ای و امیدبخش است. این روایت‌ها می‌توانند هم روحیه مردم را تقویت کنند و هم تصویری متفاوت از ایران در افکار عمومی جهان بسازند.

وی با بیان اینکه صنایع خلاق یکی از مهم‌ترین ارکان قدرت نرم کشور محسوب می‌شوند، گفت: اگر فعالان این حوزه بتوانند ظرفیت‌های موجود را به درستی به کار بگیرند، نه تنها در عبور جامعه از شرایط بحرانی نقش مؤثری خواهند داشت، بلکه می‌توانند سهم قابل توجهی در توسعه اقتصاد فرهنگ و اقتصاد خلاق نیز ایفا کنند.

حسنلو در پایان خاطرنشان کرد: جنگ‌ها صرفاً در میدان نظامی تعیین تکلیف نمی‌شوند؛ بخش مهمی از این نبرد در عرصه روایت، فرهنگ و افکار عمومی جریان دارد و صنایع خلاق می‌توانند یکی از مؤثرترین بازیگران این میدان باشند.