مذاکره با آمریکا؛ حرف اول مجامع سیاسی این روزها

باشگاه خبرنگاران جوان؛ فاطمه تورانلو بامداد شنبه بود که وزیر خارجه کشورمان برای شرکت در دور دوم مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا وارد رم شد. مذاکراتی البته غیر مستقیم با «استیو ویتکاف»، نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا در امور خاورمیانه. مذاکراتی که اگرچه پشت درب های بسته برگزار شد اما در پایان چهار ساعت وقت منقضی آن عباس عراقچی درباره آن گفت:  امروز ما حدود چهار ساعت جلسه داشتیم و جلسه خوبی بود و مذاکرات رو به جلو است. این‌بار موفق شدیم درخصوص یک سری اصول و اهداف به یک تفاهم بهتری برسیم و نهایتا قرار شد مذاکرات ادامه یابد و وارد مرحله بعدی شود، به این ترتیب که جلسات کارشناسی شروع شود. از چهارشنبه این هفته مذاکرات فنی در سطح کارشناسان در عمان آغاز خواهد شد. طبیعی است که کارشناسان فرصت بیشتری برای ورود به جزئیات و طراحی یک چارچوب برای توفق شوند و بعد ما شنبه آینده در عمان ملاقات خواهیم کرد تا نتیجه کار کارشناسان را بررسی می‌کنیم تا ببینیم چقدر به اصول یک توافق نزدیک هستیم.

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه هم درباره این که این دور از مذاکرات چقدر طول خواهد کشید، گفت: این که مذاکرات چقدر طول بکشد بستگی به روند مذاکرات دارد، تا جایی که به ما مربوط می‌شود هیئت مذاکره کننده ایران با آمادگی کامل و با جدیت در این مذاکرات حضور پیدا کرده و تا زمانی که فکر کنیم مذاکرات به صورت سازنده و هدفمند ادامه دارد، ما هم ادامه می‌دهیم. برای رفع تحریم‌های ظالمانه علیه مردم ایران با جدیت و حسن نیت کامل آماده طی کردن این مسیر هستیم. برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است و بار‌ها این موضوع ثابت شده است.

آمریکا به دنبال بازی یا مذاکره واقعی؟

گفت و گوهایی که البته باعث اظهار نظر های بسیاری نیز در سطح مقامات و نمایندگان کشورمان شد برای مثال ابوالفضل ظهره‌وند، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت:  به نظر می‌رسد که آمریکایی‌ها همچنان در حال بازی بوده و چندان مصمم نیستند؛ لذا به آنها اطمینان نداریم. اکنون سه ماه از ریاست جمهوری ترامپ می‌گذرد و کارنامه وی از تحقق وعده‌هایی که می‌داد، خالی است. اعضای کابینه ترامپ مانند وزیر دفاع وی سابقه خوبی ندارند و به دنبال فعال کردن اسنپ بک هستند و سعی دارند که مسیر دیپلماسی را ببندند.به هر حال ما با ایالات متحده آمریکا طرفیم و باید با توجه به تجربه تلخ برجام مطالبه‌گر باشیم و نباید امتیاز بدهیم و همچنین لازم است تضمین‌های مناسبی از طرف مقابل بگیریم.

لطفا شفاف باشید

متقی استاد دانشگاه تهران  نیز معتقد است: صدا و سیمای ما باید ارتباط دقیق‌تری با تیم مذاکره کننده داشته باشند. حرف‌های کلی اعتماد سازی به جامعه نمی‌دهد. در داده‌های مذاکرات ابهام وجود دارد و حرف‌ها کلی است و جامعه ایرانی این را نمی‌پذیرد. همینکه مذاکرات به دور دوم کشیده شده یعنی رو به پیش است. باید سوال کرد که کارشناسان قرار است دور بعدی را بحث کنند آیا مربوط به انرژی هسته‌ای هستند یا نه و اینکه در چه مورد میخواهند صحبت کنند. این مبهم است. از دور سوم اختلافات و تفاوت رویکرد‌ها شروع خواهد شد.وقتی که ما میگوییم گفت و گوی کارشناسی باید دید که آیا منظور گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای است یا تسلیحات؟ واقعیت این است که حداقل‌هایی وجود دارد که میشود در باره آن استنتاج کرد مثلا اینکه بازی همه یا هیچ که ترامپ به راه انداخته بود یعنی اینکه قابلیت‌های اصلی ایران باید برچیده شود نه مورد رضایت ایران و نه مورد اصرار آمریکاست. 

ابراهیم عزیزی رئیس کمیسیون امنیت ملی نیز معتقد است :  ارزیابی ما از مذاکرات مثبت است اما آمریکایی های دچار تناقض هستندمجلس در جریان جرییات مذاکرات قرار دارد و حتی ملاحظاتمان را به تیم مذاکره کننده اعلام کردیم.

اما رسانه های خارجی نیز دیدگاه های متفاوتی به این مذاکره داشتند برای مثال این اسپوتینک نوشته است: اقتدار نظامی ایران آمریکا را وادار به مذاکره کرده است.  اگر ایران، اقتدار نظامی نداشت، امکان نداشت که اسرائیل و آمریکا از حمله به ایران خودداری کنند.

و در پایان باید گفت در عالم دیپلماسی معمولا درخخواست مذاکره زمانی انجام میشود که طرف مقابل احساس ضعف داشته باشد. احساسی که شاید در پشت پرده تمامی اظهارات ضد و نقیض طرف آمریکایی نیز واضح باشد. همان طرفی که رهبر معظم انقلاب درباره آن فرمودند: به شدت به آن بدبین هستیم.