پارسی‌جان؛ صدای تازه پاسداشت زبان و ادبیات فارسی/ نشان پارسی‌جان به گنجور رسید

باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی - در دومین آیین اعطای «نشان ملی پارسی‌جان» سیدعلی میرفتاح، دبیر علمی با تأکید بر ضرورت پاسداشت و تقویت زبان فارسی گفت: حفظ و حراست از ادبیات فارسی از این جهت است که گیر و دار اخروی هم دارد. ما معتقدیم که این کلمات شأن قدسی دارند. ما مکلف هستیم که این زبان فارسی را حفظ کنیم. این بخشی که به ما رسیده و تا آن‌جا که در توان است را به نسل‌های آینده برسانیم. اگر آیندگان بخواهند راجع به ما قضاوت کنند، چه می‌گویند؟ روزی در این مملکت جنگ و گرانی بود ولی در عین حال گروهی حواسشان به زبان فارسی هم بود.

دبیر علمی آیین اعطای نشان ملی پارسی‌جان با اشاره به اهمیت توجه به زبان فارسی گفت: تصور کنید ۱۰۰ سال دیگر بگویند در دوره‌ای که در این کشور جنگ، توپ و تفنگ، تیر و موشک و مسائل و مشکلات اقتصادی، گرانی و اختلافات سیاسی وجود داشت، گروهی نیز بودند که حواسشان به زبان فارسی بود و آن را رصد می‌کردند تا آسیبی به این زبان وارد نشود.

میرفتاح افزود: بخشی از تلاش برای زبان فارسی، به جهان‌بینی و نگاه ما به این زبان بازمی‌گردد.زبان فارسی با ادبیات عرفانی و دنیای معنوی پیوند دارد و از گذشته تلاش‌هایی برای جدا کردن این زبان از این پیشینه و سکولار کردن آن صورت گرفته است.

وی با تأکید بر اینکه زبان تنها وسیله ارتباطی نیست، گفت: زبان، خودِ فکر است. زبان آشفته و پراکنده به فکر آشفته و پراکنده منجر می‌شود و زبان منسجم به شکل‌گیری فکر منسجم کمک می‌کند؛ بنابراین برای حل بسیاری از مسائل، باید به زبان توجه داشته باشیم و اگر زبان را اصلاح نکنیم، بخشی از مسائل فکری و فرهنگی نیز حل نخواهد شد.

میرفتاح با اشاره به ویژگی خطیبان و سخنوران برجسته در استفاده دقیق از واژه‌ها اظهار کرد: یکی از فضیلت‌هایی که برخی بزرگان داشتند، تسلط بر زبان و انتخاب دقیق کلمات بود. به یاد دارم که رهبر شهید انقلاب حتی پیش از سخنرانی، نکات و کلمات خاصی را یادداشت می‌کردند و با دقت به واژه‌هایی که استفاده می‌کردند، توجه داشتند. این موضوع نشان می‌دهد که کلمات اتفاقی و بی‌اهمیت نیستند.

دبیر علمی این دوره با اشاره به عرصه‌های مختلف توجه به زبان فارسی گفت: آقای فیض و مجموعه‌ای که در حوزه هنری برای این موضوع زحمت کشیده‌اند، بیشتر بر کسانی تمرکز کرده‌اند که به صورت مستقیم با زبان فارسی در ارتباط هستند؛ از موسیقی و اجرا‌ها گرفته تا گزارش‌ها و دیگر عرصه‌های فرهنگی.

میرفتاح افزود: یکی از بخش‌هایی که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد، سیستم اداری کشور و نظام بروکراسی است. در سیستم اداری و قانونی کشور، زبان فارسی به شکل قابل توجهی مورد بی‌توجهی قرار گرفته است. نمی‌خواهم تعابیری به کار ببرم که وجه سیاسی پیدا کند، اما حداقل می‌توان گفت که در این عرصه توجه کافی به زبان فارسی وجود ندارد.

وی ادامه داد: بزرگان ما در گذشته به این موضوع توجه داشتند. قائم‌مقام فراهانی یکی از خدماتی که انجام داد، نجات دادن نامه‌های اداری از وضعیت پیچیده و دشوار آن دوره بود. امروز نیز به چنین اتفاقی نیاز داریم. ادبیات نامه‌های اداری و برخی نامه‌های بسیار حقوقی به گونه‌ای است که گاهی مردم عادی اصلاً متوجه معنای آن نمی‌شوند. یکی از کار‌های مهمی که دفتر پاسداشت زبان فارسی می‌تواند آغاز کند، توجه به زبان فارسی در بخش اداری و بروکراسی کشور است؛ چراکه تأثیر و نفوذ این بخش بسیار زیاد است.

میرفتاح در پایان با اشاره به نظام آموزشی گفت: یکی دیگر از عرصه‌های مهم، نظام آموزشی کشور است که در این زمینه نیز نگرانی‌هایی وجود دارد و باید توجه بیشتری به زبان فارسی در این حوزه صورت گیرد.

حمیدرضا محمدی، بنیان‌گذار گنجور و نامزد دریافت نشان ملی پارسی‌جان، در این آیین گفت: گنجور اساساً یک چهره و یک شخص نیست و باید از هزاران نفری یاد کنم که پشت این مجموعه ایستاده‌اند و آن را پرورش داده‌اند تا به مقصد کاربران اینترنت تبدیل شود؛ کاربرانی که با یک جست‌و‌جو به شعر مورد نظر خود دسترسی پیدا می‌کنند.

بنیان‌گذار گنجور ادامه داد: گنجور حاصل کار هزاران نفر است و اینکه در این مراسم به گنجور بها داده شده، فقط به من مربوط نیست، بلکه به کار و تلاش این هزاران نفر بها داده شده است.

سپس محمد معتمدی، خواننده آواز ایرانی و دیگر نامزد دریافت «نشان ملی پارسی‌جان»، دو قطعه موسیقی «حالا که می‌روی» و «مژده باران» را برای حاضران اجرا کرد.

معتمدی در ادامه گفت: برای من باعث افتخار است که در این جمع ادبی و به بهانه پاسداشت زبان فارسی حضور دارم. من خوشه‌چین دفتر ادبیات ایران هستم و دستم در سفره شعر و شاعران است. وظیفه دارم بدون اینکه تخریبی در این مسیر ایجاد کنم، شعر را به گوش شنونده منتقل کنم.

در ادامه، یوسفعلی میرشکاک، شاعر و پژوهشگر ادبیات، ضمن قدردانی از کسانی که در عرصه نهاد هنر و اندیشه کشور تلاش می‌کنند، گفت: یادمان نرود که اگر پارسی‌جان گل کرده، برای این است که در این مملکت شعر وجود دارد و شعر است که زبان فارسی را نجات داده است.

میرشکاک ادامه داد: مدت‌هاست می‌بینم که جلسه و شب شعر داریم، اما جلسه هندسه کلمات نداریم. امیدوارم این پارسی‌جان روزی جهانی شود و ان‌شاءالله می‌شود.

این شاعر و پژوهشگر ادبی در ادامه گفت: این زبان امانت دست مقدس متعالی است که پشت کتف سلمان فارسی گذاشت، یعنی امیرالمؤمنین (ع). این زبان هم جزو امانتی است که بر گردن ماست. امانت ولایت معصوم است و این زبان اگر بروز و ظهور دارد، به ولایت مظاهر ازلی ابدی حضرت حق برمی‌گردد.

حسین اژدهایی، خبرنگار واحد مرکزی هرمزگان و دیگر نامزد دریافت «نشان ملی پارسی‌جان»، در ادامه این برنامه گفت: امروز هم جنگ تمدنی ادامه دارد؛ تمدن شرق با پرچمداری ما و تمدن غرب. حتماً پیروزی نهایی با ماست، چراکه اینجا سرزمین خداست.

اژد‌هایی افزود: آنچه به نظرم می‌رسد این است که «پارسی» همان سرو سخن‌گوست؛ این همان ایران ماست. ایران، جاودان‌ترین خاک خدا و خون و شرف ماست.

اعلام نامزد‌های دریافت نشان ملی و سرو زرین پارسی‌جان

در ادامه، هیئت داوران دومین آیین اعطای نشان ملی پارسی‌جان، نامزد‌های دریافت نشان ملی و سرو زرین پارسی‌جان را به شرح زیر اعلام کرد:نرم‌افزار بله، محمدمهدی باقری (مدیر مؤسسه ویراستاران)، حمیدرضا محمدی (مؤسس تارنمای گنجور)، محمد معتمدی (خواننده آواز ایرانی)، قطار شهری تهران (معاونت فرهنگی مترو) و حسین اژد‌هایی (خبرنگار واحد مرکزی هرمزگان).

در پایان، نشان ملی پارسی‌جان به حمیدرضا محمدی، مؤسس تارنمای گنجور، اعطا شد.