هشدار علمی: برخی از دارو‌های رایج دیابت ممکن است بیماری را بدتر کنند

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - سولفونیل اوره‌ها از اوایل دهه ۱۹۵۰ برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده شده‌اند و همچنان جزو رایج‌ترین دارو‌های تجویز شده برای این بیماری هستند.

نمونه‌های رایج این دارو‌ها شامل گلیمپرید (آماری)، گلیپیزید (گلوکوترول) و گلیبرید (دیابتا، میکرونایز) است. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که اثربخشی آنها ممکن است با استفاده طولانی مدت کاهش یابد و ممکن است عوارض جانبی بیشتری نسبت به چندین داروی جدیدتر دیابت ایجاد کنند.

یک مقاله تحقیقاتی جدید از دانشگاه بارسلونا، موسسه تحقیقات زیست پزشکی بلویتگه (IDIBELL)، بیمارستان دانشگاه بلویتگه و مرکز دیابت و بیماری‌های متابولیک مرتبط CIBERDEM که در مجله دیابت، چاقی و متابولیسم منتشر شده است، نشان می‌دهد که دارو‌های سولفونیل اوره ممکن است در عملکرد طبیعی سلول‌های تولیدکننده انسولین اختلال ایجاد کنند.

این مطالعه نشان داد که این دارو‌ها می‌توانند باعث از دست دادن هویت سلولی در سلول‌های بتای پانکراس شوند، توانایی آنها را در ترشح انسولین محدود کنند و به طور بالقوه پیشرفت دیابت نوع ۲ را تسریع کنند.

نتایج آزمایشگاهی نشان داد که سلول‌های تحت درمان با این دارو‌ها به تدریج توانایی اولیه خود را در تولید انسولین از دست دادند، فعالیت ژن‌های مسئول عملکرد تخصصی خود را کاهش دادند و میزان مرگ سلولی را افزایش دادند. محققان این پدیده را با این پیشنهاد توضیح دادند که این دارو باعث "از دست دادن هویت عملکردی" در سلول‌های بتا می‌شود و آنها را از سلول‌های تولیدکننده انسولین به سلول‌های غیرفعال تبدیل می‌کند، حتی در حالی که هنوز زنده هستند.

این اثر با افزایش استرس داخلی در شبکه آندوپلاسمی (ER)، شبکه آندوپلاسمی سلول که مسئول تولید پروتئین‌های مهم مانند انسولین است، مرتبط است. با ادامه مصرف دارو، این وضعیت بدتر می‌شود و به طور بالقوه توضیح می‌دهد که چرا این دارو‌ها به مرور زمان اثربخشی خود را از دست می‌دهند - وضعیتی که از نظر پزشکی به عنوان "نارسایی ثانویه سولفونیل اوره" شناخته می‌شود.

این یافته‌ها کورسوی امیدی برای تحقیقات آینده ارائه می‌دهند. از آنجایی که مشکل در "از دست دادن هویت" نهفته است نه "مرگ سلولی"، این فرآیند از نظر تئوری برگشت‌پذیر است. این موضوع راه را برای تحقیقات آینده با هدف توسعه درمان‌هایی که عملکرد طبیعی سلول‌ها را بازیابی می‌کنند، نشان می‌دهد و به طور بالقوه رویکرد جدیدی را برای مدیریت کاهش طولانی مدت عملکرد پانکراس در بیماران دیابتی ارائه می‌دهد.

محققان تأکید کردند که این یافته‌ها به معنای قطع فوری دارو نیست. در عوض، آنها توضیحی علمی برای یکی از چالش‌های درمان دیابت ارائه می‌دهند و اهمیت پیگیری منظم و ارزیابی برنامه درمانی با پزشک معالج را، به ویژه با توجه به در دسترس بودن گزینه‌های درمانی جدیدتر، برجسته می‌کنند.

منبع: scitechdaily