صرف مرگ زیر ۲۴ ساعت در بیمارستان، دلیلی برای ارجاع جسد به پزشکی قانونی نیست

باشگاه خبرنگاران جوان - دکتر علی ضیایی گفت: متاسفانه در بسیاری موارد مراکز درمانی، اجسادی را به دلیل مرگ کمتر از ۲۴ ساعت از زمان پذیرش در بیمارستان به مراکز پزشکی قانونی ارجاع می‌دهند در حالیکه این موضوع به هیچ عنوان موضوعیت ندارد و نمی‌تواند دلیل ارجاع متوفی به پزشکی قانونی باشد.

وی با تأکید بر اینکه هیچ مکتوب یا دستورالعملی در این خصوص وجود ندارد، تصریح کرد: نکته مهم در صدور جواز دفن برای افرادی که پس از مراجعه به بیمارستان جان خود را از دست می‌دهند، حتی اگر مدت بستری شدن آنان کمتر از یک ساعت هم باشد، اطمینان و آگاهی از طبیعی بودن مرگ و مطرح نبودن احتمال مرگ غیرطبیعی و یا هرگونه مورد مشکوک یا شکایت برای آنان است.

وی در توضیح مرگ‌های طبیعی و غیرطبیعی گفت: برای هر فرد فوت شده که مسجل باشد مرگ او غیرطبیعی بوده و یا شک و شبهه‌ای در مورد آن وجود داشته باشد، ارجاع به پزشکی قانونی قطعی و ضروری است؛ اما اگر مرگ فرد ناشی از بیماری باشد و هیچ عامل خارجی در وقوع آن دخالت نداشته باشد، مرگ او طبیعی محسوب می‌شود و ضرورتی برای ارجاع به پزشکی قانونی وجود ندارد.

 ضیایی ادامه داد: منظور از عوامل خارجی در وقوع مرگ، وضعیت فیزیکی خاص مثل وقوع تصادف، حادثه کار، نزاع و درگیری، هر نوع ضربه قابل توجه و ... است. گاهی نیز شرایطی مثل یک شوک یا استرس روحی و روانی و یا اقدام پزشکی و .. زمینه ساز مرگ افراد می‌شود که همه اینها دخالت عامل خارجی و مرگ غیرطبیعی محسوب می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن مرگ بر عهده پزشک است، اظهار داشت: اگر فرد فوت شده به دلیل سابقه بیماری و یا هر دلیل دیگری پزشک معالجی داشته باشدکه از سیر درمانی و یا بیماری او کاملا مطلع بوده، پس از بررسی و معاینه دقیق جسد، جواز دفن او را صادر می‌کند.

رئیس گروه بررسی صحنه جرم سازمان افزود: در صورت در دسترس نبودن پزشک معالج و یا اساساً نداشتن پزشک معالج، سایر پزشکان دارای پروانه مطب نیز می‌توانند جواز دفن صادر کنند که لازم است مهارت‌های لازم را در این خصوص داشته و از موارد ۱۹ گانه ارجاع جسد به پزشکی قانونی که در پشت برگه‌های جواز دفن نوشته شده به طور دقیق مطلع باشند.

وی با اشاره به فعالیت دادپزشکان خاطرنشان کرد: مردم در صورت فوت بستگان خود در منزل می‌توانند از خدمات دادپزشکان که پزشکان معتمد سازمان و آموزش دیده هستند نیز استفاده کنند. دادپزشکان پس از معاینه جسد، در صورت نبود موارد مشکوک و اطمینان از طبیعی بودن مرگ متوفی، جواز دفن را صادر و در غیر این صورت پیکر را برای بررسی‌های بیشتر به پزشکی قانونی ارجاع می‌دهند.

 ضیایی با تأکید بر لزوم دقت در صدور جواز دفن در مراکز درمانی و یا در منزل فرد متوفی توسط پزشک، اظهار داشت: پزشکان، مراکز درمانی و بیمارستان‌ها در صدور و تکمیل جواز دفن باید دقت لازم را داشته باشند و با اشراف کامل بر این موضوع، از ارجاع بی مورد اجساد به پزشکی قانونی خودداری کنند؛ در مقابل هر مورد مشکوک را حتماً به پزشکی قانونی ارجاع دهند.

وی از پزشکان درخواست کرد: در صورت ضرورت ارجاع جسد به پزشکی قانونی، بخش مربوط به علت ارجاع که در فرم‌های مربوط به ارجاع جسد به پزشکی قانونی وجود دارد را با توجه و دقت لازم تکمیل کنند چرا که در برخی موارد شاهد درج دلایل نادرست در این قسمت بوده‌ایم.

کارشناس سازمان پزشکی قانونی کشور با تأکید بر لزوم ارائه آموزش‌های تخصصی به پزشکان برای اقدام به صدور جواز دفن و داشتن نظارت‌های دقیق بر جواز‌های صادر شده از سوی سیستم بهداشت و درمان کشور، گفت: فرهنگ کشور ما بر دفن هرچه سریع‌تر متوفی است و به همین دلیل ممکن است در مواردی بستگان خواستار صدور سریع‌تر جواز دفن بدون در نظر گرفتن ملاحظات قانونی و پزشکی باشند، البته در این موارد لازم است پزشکان حتماً تمامی جوانب و ضوابط را برای صدور جواز مد نظر قرار دهند.

وی به خانواده‌ها توصیه کرد: در صورت فوت یکی از اعضای خانواده ضمن حفظ خونسردی برای مدیریت امور از افرادی که به طور مستقیم با ماجرا درگیر نیستند و شرایط روحی آرام‌تری دارند برای تصمیمات مهم کمک بگیرند، همچنین ضمن نداشتن وسواس بیجا، اگر به تشخیص پزشک نیاز به ارجاع جسد به پزشکی قانونی بود، به هیچ عنوان مقاومت نکنند چرا که ممکن است مرگ فرد به دلایل مشکوک و غیرطبیعی رقم خورده باشد.

منبع: پزشکی قانونی