جمعیت سالمندان تهران به یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر رسیده است

باشگاه خبرنگاران جوان - حمید صاحب، مدیرکل سلامت شهرداری تهران، همزمان با هفته گرامیداشت ملی سالمندان، با تأکید بر ضرورت مشارکت مردم در مدیریت شهری اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در ادوار گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته، مناسب‌سازی فرهنگی و اجتماعی است؛ به این معنا که مردم باید از مرحله تحلیل شرایط زندگی و شناسایی آسیب‌های اجتماعی تا سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و پایش در امور شهری حضور داشته باشند.

وی افزود: ما نباید به جای مردم تصمیم بگیریم، برنامه اجرا کنیم و در نهایت خودمان به عملکرد خودمان نمره بدهیم؛ بلکه باید مردم را در این فرآیند دخیل کنیم. مناسب‌سازی فرهنگی و اجتماعی به معنای فراهم کردن شرایط برای حضور و مشارکت واقعی شهروندان در امور مرتبط با زندگی خودشان است.

صاحب با بیان اینکه شهرداری به دلیل ارتباط مستقیم با شهروندان و در اختیار داشتن زیرساخت‌های شهری و محله‌ای، بستر مناسبی برای تحقق این مشارکت دارد، گفت: رویدادهایی که توسط شهرداری برگزار می‌شود، زمانی می‌تواند موفق باشد که عنصر مردمی و مشارکت گروه‌های هدف در آن حضور داشته باشد.

شهرداری یعنی مردم

مدیرکل سلامت شهرداری تهران ادامه داد: اگر بخواهیم شهرداری را در یک جمله خلاصه کنیم، شهرداری یعنی مردم و میزان موفقیت آن را باید بر اساس میزان مشارکت مردم در برنامه‌ها و همچنین ایجاد کنشگران و مطالبه‌گران اجتماعی سنجید.

وی تأکید کرد: شاخص عملکرد ما نباید صرفاً تعداد رویدادها باشد، بلکه باید ببینیم تا چه اندازه توانسته‌ایم کنشگر اجتماعی و در مرحله بالاتر، مطالبه‌گرانی ایجاد کنیم که نسبت به حقوق خود آگاه باشند و بتوانند از خود در برابر آسیب‌های اجتماعی مراقبت کنند.

صاحب افزود: اگر مردم به اندازه کافی توانمند نیستند و نمی‌توانند از خود در برابر آسیب‌های اجتماعی مراقبت کنند، نهادهای فرهنگی نیز در این زمینه مسئولیت دارند و ما این مسئولیت را می‌پذیریم.

کانون جهاندیدگان؛ شبکه مردمی سالمندان تهران

وی با اشاره به برنامه‌های شهرداری در حوزه سالمندی گفت: در حوزه سالمندی، موضوع «شهر دوستدار سالمند» را دنبال می‌کنیم و دبیرخانه آن در شهرداری طراحی شده است. هدف ما این است که حضور سالمندان را در مدیریت شهری افزایش دهیم.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران ادامه داد: برای تحقق این هدف به یک شبکه مردمی نیاز داشتیم که در این زمینه، «کانون جهاندیدگان» شکل گرفته است. این عنوان نیز بنا بر نظر خود سالمندان انتخاب شده و ما به نظر این شبکه مردمی احترام می‌گذاریم.

صاحب با بیان اینکه این شبکه بدون دریافت حقوق و با هدف مشارکت در امور مرتبط با سالمندان فعالیت می‌کند، گفت: شهرداری در اینجا نقش خدمتگزار این شبکه را دارد. اعضای این کانون درباره مسائل و نیازهای خود تصمیم‌گیری می‌کنند و ما نیز به آنها کمک می‌کنیم تا با سیاست‌های کلان، قوانین بالادستی و آموزش‌های مورد نیاز آشنا شوند و بتوانند در برنامه‌ها مشارکت کنند.

وی افزود: این شبکه در محلات شکل گرفته و سالمندان در دورهمی‌های خود مسائل و چالش‌هایشان را مطرح می‌کنند و سپس برای حل آنها از نهادهای مختلف از جمله شهرداری مطالبه‌گری می‌کنند.

عضویت بیش از ۷۰ هزار نفر در کانون‌های جهاندیدگان

صاحب با بیان اینکه شبکه کانون‌های جهاندیدگان در حال توسعه است، گفت: تعداد اعضای این شبکه در حال حاضر از مرز ۷۰ هزار نفر عبور کرده است و تلاش می‌کنیم این شبکه در سطح شهر تهران توسعه پیدا کند.

وی با اشاره به جمعیت سالمندان تهران اظهار کرد: برآورد ما این است که نزدیک به یک میلیون و ۳۰۰ هزار سالمند در تهران زندگی می‌کنند و تعداد اعضای فعلی کانون‌های جهاندیدگان نسبت به این جمعیت هنوز بالا نیست؛ بنابراین توسعه این کانون‌ها یکی از برنامه‌های اصلی ماست.

در سال ۱۴۳۰ بیش از یک‌سوم جمعیت کشور سالمند خواهند بود

مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به روند سالمندی جمعیت کشور گفت: ما در آستانه یک بحران جمعیتی قرار داریم و اکنون باید برای کاهش عوارض و تبعات آن برنامه‌ریزی کنیم. در سال‌های گذشته شاخص‌های جمعیتی با سرعت قابل توجهی کاهش پیدا کرده و در سال‌های آینده آثار این تغییرات بر نظام اقتصادی و اجتماعی و همچنین نیروی کار بیشتر نمایان خواهد شد.

صاحب ادامه داد: برآورد ما این است که در سال ۱۴۳۰ بیش از یک‌سوم جمعیت کشور سالمند باشند و این مسئله همه ابعاد اقتصادی و اجتماعی جامعه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

وی تأکید کرد: هیچ نهادی به تنهایی نمی‌تواند از جامعه سالمند مراقبت کند و راهکار اصلی، توانمندسازی مردم و جلب مشارکت خود سالمندان است. بنابراین شهرداری باید از یک نهاد صرفاً خدمت‌رسان به نهادی تبدیل شود که بتواند مشارکت گروه هدف خود را جلب کند.

تکریم منزلت سالمندان؛ نخستین هدف برنامه‌های هفته سالمندان

صاحب با اشاره به اهداف برنامه‌های هفته گرامیداشت ملی سالمندان گفت: نخستین هدف ما تبیین و تکریم منزلت و شأن سالمندان به عنوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های انسانی و اجتماعی است.

وی افزود: نباید سالمند را صرفاً به دلیل محدودیت‌های جسمی از جامعه کنار گذاشت؛ سالمندان به دلیل تجربه و دانشی که در طول زندگی به دست آورده‌اند، سرمایه اجتماعی و انسانی مهمی محسوب می‌شوند.

مدیرکل سلامت شهرداری تهران، ایجاد نشاط اجتماعی در میان سالمندان را دومین هدف این برنامه‌ها دانست و گفت: این موضوع از طریق شناسایی و تأمین نیازهای واقعی سالمندان و افزایش مشارکت آنها در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی دنبال می‌شود.

صاحب تصریح کرد: هدف دیگر، حساس کردن سیاست‌گذاران، جوانان و میانسالان نسبت به مسئله سالمندی و همچنین افزایش مشارکت اجتماعی و توانمندسازی سالمندان است.

وی با اشاره به برخی برنامه‌های طراحی‌شده در این حوزه گفت: یکی از این برنامه‌ها «به وقت قدردانی» است که با هدف توجه به سالمندان تنها و منزوی در محلات اجرا می‌شود.