نقش بیبدیل رهبر شهید انقلاب در مدیریت بحران‌های دفاع مقدس

باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی - سرلشکر یحیی رحیم صفوی، دستیار و مشاور عالی فرمانده معظم کل قوا، در مراسم رونمایی از دستخط تاریخی رهبر شهید به تبیین ابعاد پنهان هشت سال دفاع مقدس، نقش بی‌بدیل رهبر انقلاب در مدیریت بحران‌های جنگی و ساده‌زیستی ایشان پرداخت و تأکید کرد که جبهه مقاومت امروز نیز از همان روحیه تاریخ‌ساز ملت ایران تغذیه می‌کند.

سرلشکر صفوی در ابتدای سخنان خود، هدف از برگزاری مستمر این نشست‌ها را انتقال ارزش‌های دفاع مقدس به نسل جوان دانست و گفت: بخش قابل توجهی از نسل امروز، دوران سخت جنگ را درک نکرده‌اند. آنان باید بدانند که پزشکان، کادر درمانی، رانندگان آمبولانس‌ها و تمامی نیرو‌های پشتیبانی، چه حماسه عظیمی در پشت جبهه‌ها خلق کردند؛ حماسه‌ای که نظیر آن در تاریخ جنگ‌های جهان کم نظیر است. هدف دیگر، شناخت ارزش‌های انسانی و روحیه مقاومتی است که ملت ایران را به ملتی تاریخ‌ساز تبدیل کرده است.

فرمانده پیشین سپاه با اشاره به شرایط آغاز جنگ تحمیلی افزود: شهریور ۱۳۵۹، کشور در دشوارترین شرایط ممکن بود. نه ارتش آمادگی کامل داشت و نه سپاه پاسداران مسئولیت مشخصی در حوزه جنگ بر عهده داشت. جنگ غافلگیرانه آغاز شد و شهر‌های مرزی نظیر خرمشهر، سوسنگرد، مهران، دهلران، گیلان‌غرب و قصرشیرین با بحران جدی مواجه شدند. در آن روزها، ساختار منسجمی برای اداره جنگ وجود نداشت و اوضاع سیاسی کشور نیز ویژه بود. در همین مقطع بود که رهبر معظم انقلاب، به عنوان نماینده امام خمینی (ره) در شورای عالی دفاع، با حضور در خطوط مقدم، به تقویت روحیه رزمندگان و نیرو‌های مردمی پرداختند.

سرلشکر صفوی با اشاره به حضور مستمر رهبر انقلاب در جبهه‌ها اظهار کرد: ایشان حتی در خطوط مقدم حضور می‌یافتند و در هشت سال دفاع مقدس، همواره همراه با رزمندگان بودند. این حضور، تأثیر شگرفی در افزایش روحیه نیرو‌های سپاه و بسیج داشت. در روز‌های ابتدایی جنگ، بسیاری از نیرو‌ها حتی سلاح و تجهیزات کافی نداشتند، اما حضور فرماندهان در دل میدان، روحیه مقاومت را شکل داد.

وی با اشاره به شرایط سخت پایان جنگ گفت: از فروردین تا تیرماه ۱۳۶۷، مجموعه‌ای از اتفاقات تلخ رقم خورد؛ از حملات گسترده عراق و استفاده رژیم بعث از سلاح‌های شیمیایی تا ورود مستقیم آمریکا به درگیری‌های خلیج فارس. با وجود پذیرش قطعنامه ۵۹۸ در تیرماه، رژیم بعث برای کسب برگ برنده در مذاکرات سیاسی، بار دیگر برای بازپس‌گیری خرمشهر وارد عمل شد. هم‌زمان، منافقین نیز از غرب کشور حرکت خود را آغاز کردند و شرایط به شدت حساس و آشفته شد.

دستیار فرمانده کل قوا خاطرنشان کرد: در آن ایام، حضرت آقا برای حضور در مناطق عملیاتی از امام (ره) اجازه خواستند، اما امام (ره) به دلیل نگرانی از سلامتی ایشان، ابتدا مخالفت کردند. ایشان حتی قصد داشتند به استان ایلام بروند، اما مراقبت امام (ره) مانع شد. در روز‌های پایانی، بخشی از نیرو‌های بسیجی به دلیل تصور پایان جنگ به شهر‌های خود بازگشته بودند و حضرت آقا با حضور در نماز جمعه تهران، مردم را نسبت به حساسیت شرایط آگاه کردند.

وی ادامه داد: عراقی‌ها تا جاده اهواز - خرمشهر پیشروی کرده بودند. در آن مقطع، تقسیم کار انجام شد؛ بنده در جنوب ماندم و آقای شمخانی و آقا محسن در غرب مسئولیت مقابله با منافقین را بر عهده گرفتند. ما طرحی ریختیم تا از منطقه کوشک به شلمچه برسیم و پشت نیرو‌های عراقی را ببندیم که با موفقیت همراه شد و تعداد زیادی از نیرو‌های دشمن به اسارت درآمدند. در همین زمان، حضرت آقا در جبهه حضور داشتند و وقتی نیرو‌ها به مرز بین‌المللی رسیدند، ایشان دستور تماس با امام (ره) برای اخذ اجازه عبور از مرز را صادر کردند.

سرلشکر صفوی با اشاره به نقش لشکر ۸ نجف به فرماندهی شهید احمد کاظمی، تصریح کرد: حضور حضرت آقا در یگان‌های ارتش و سپاه در جنوب، نگاه ایشان را نسبت به توانمندی نیرو‌های مسلح عمیق‌تر کرد. ایشان از نزدیک دیدند که چگونه ارتش، سپاه، مخابرات و بهداری، از شرایط ابتدایی جنگ به تحولی عظیم رسیدند و جوانانی با ایمان و تخصص، در سخت‌ترین شرایط ایستادگی می‌کنند.

دستیار عالی فرمانده کل قوا با اشاره به عملیات کربلای ۴ و ۵ گفت: در این دو عملیات، حدود ۵۲ هزار مجروح داشتیم و انتقال و درمان این عزیزان در شهر‌های اهواز، تهران، اصفهان، تبریز و مشهد، خود حماسه‌ای بزرگ در پشتیبانی از جبهه‌ها بود. بیمارستان‌های صحرایی با مدیریت عزیزانی همچون دکتر محقق نقش حیاتی ایفا کردند و حضور حضرت آقا در این مراکز، روحیه‌ای مضاعف به نیرو‌ها می‌داد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به خاطره‌ای از ساده‌زیستی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، گفت: یک روز هنگام ناهار خدمت ایشان رسیدم. غذایی بسیار ساده، مانند عدس‌پلو، بدون گوشت و خورشت، آماده کرده بودند و حتی قاشق‌ها نیز معمولی بود. از ایشان پرسیدم بعد از ریاست‌جمهوری چه برنامه‌ای دارید؟ ایشان فرمودند: من سرباز امام هستم؛ هر جا امام بفرمایند، می‌روم. اگر بگویند به شرق کشور بروم و مسئولیتی را بر عهده بگیرم، می‌روم. این روحیه اخلاص و تبعیت از امام، همواره در وجود ایشان مشاهده می‌شد.

سرلشکر صفوی با بیان اینکه برای شناخت رهبر باید ابعاد مختلف اندیشه، اخلاق و عملکرد او را بررسی کرد، افزود: حضور میلیونی در تشییع امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی، نشان از جایگاه مردمی دارد، اما آنچه اهمیت دارد، مجموعه ویژگی‌هایی نظیر ساده‌زیستی، اخلاص، استقلال فکری، شناخت مسائل جهانی، حمایت از محرومان و هدایت جبهه مقاومت است که در وجود رهبر معظم انقلاب جمع شده است.

وی در بخش دیگری از تحلیل‌های خود با اشاره به افزایش قدرت تاب‌آوری ملت ایران، اظهار داشت: امروز حتی تحلیلگران غربی نیز به رشد قدرت ایران در عرصه‌های علمی، فناوری، پزشکی و دفاعی اذعان دارند. دشمنان نمی‌توانند مانند گذشته با فشار‌های سیاسی و اقتصادی، اراده ملت را تضعیف کنند. در شرایط کنونی، سه سناریو پیش روی دشمنان وجود دارد: گسترش دامنه جنگ، توسعه اقدامات رژیم صهیونیستی، یا ادامه عملیات‌های محدود. تصور من این است که دشمنان تا مشخص شدن برخی تحولات سیاسی در آمریکا، وضعیت موجود را حفظ کنند، اما مقاومت می‌تواند معادلات را تغییر دهد.

سرلشکر صفوی در پایان، با اشاره به عظمت راهپیمایی اربعین حسینی گفت: به عنوان رزمنده‌ای که خود را عقب‌مانده از قافله شهدا می‌دانم، عظمت اربعین را با زبان نمی‌توان بیان کرد. این پیاده‌روی، ادامه همان مسیری است که از صدر اسلام با غدیر و عاشورا آغاز شده و با فرهنگ انتظار و مهدویت پیوند خورده است. این اجتماع عظیم، پیام بزرگی برای جهانیان دارد و نشانه آمادگی معنوی ملت‌ها برای آینده روشن امت اسلامی است.

در بخشی دیگر مراسم حسن عراقی زاده معاون بهداشت و درمان ستاد کل نیرو‌های مسلح نیز با تأکید بر نقش ماندگار دانشجویان پزشکی در دوران دفاع مقدس، گفت: بسیاری از مدیران ارشد امروز نظام سلامت، فعالیت انقلابی و حرفه‌ای خود را از بیمارستان‌های صحرایی و جبهه‌های جنگ آغاز کرده‌اند و جامعه پزشکی در همه بحران‌ها، از دفاع مقدس تا کرونا و جنگ ۱۲ روزه، حضوری مؤثر و فداکارانه داشته است.این مراسم، روزی ماندگار در تاریخ جامعه پزشکی و بهداری دفاع مقدس خواهد بود و مستندسازی آن برای نسل‌های آینده اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با اشاره به شکل‌گیری هسته‌های دانشجویی اعزام به جبهه در دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت: در سال ۱۳۶۲، گروه جبهه و جنگ در دانشگاه علوم پزشکی تهران با ثبت‌نام داوطلبان پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی فعالیت خود را آغاز کرد و در نخستین فراخوان، ۱۲۰ دانشجو برای حضور در جبهه اعلام آمادگی کردند که این تعداد بعد‌ها به حدود ۲۵۰ نفر افزایش یافت. این دانشجویان پس از گذراندن دوره‌های آموزشی، در قالب تیم‌های اضطراری دانشجویی همزمان با عملیات‌ها به بیمارستان‌های صحرایی، اورژانس‌ها و پست‌های امداد اعزام می‌شدند و خدمات درمانی ارائه می‌کردند.

معاون بهداشت و درمان ستاد کل نیرو‌های مسلح تصریح کرد: تعداد زیادی از وزیران، معاونان وزیر، رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی و مدیران ارشد نظام سلامت، فعالیت خود را از حضور داوطلبانه در جبهه‌های دفاع مقدس آغاز کردند و همان تجربه، روحیه مسئولیت‌پذیری و خدمت را در آنان نهادینه کرد. اگر امروز به دانشجویان اعتماد کنیم و مسئولیت بدهیم، می‌توان امیدوار بود که آینده مدیریت حوزه سلامت و انقلاب اسلامی با توان و انگیزه این نسل تضمین شود.کادر درمان کشور پس از جنگ نیز در عرصه درمان مجروحان و جانبازان، مقابله با حوادث طبیعی، مدیریت همه‌گیری کرونا و همچنین جنگ ۱۲ روزه اخیر، حضوری مؤثر و افتخارآفرین داشته است.

وی تأکید کرد: در روز‌های بمباران شهر‌هایی همچون تهران و اصفهان، هیچ بیمارستانی فعالیت خود را متوقف نکرد و پزشکان، پرستاران و کارکنان درمانی با وجود همه دشواری‌ها، محل خدمت خود را ترک نکردند و با احساس مسئولیت در کنار مردم ماندند.بسیج جامعه پزشکی فهرست گسترده‌ای از پزشکان و نیرو‌های داوطلب در اختیار دارد که بدون داشتن مسئولیت اجرایی، برای خدمت در بیمارستان‌ها، مناطق جنوبی و جزایر کشور در شرایط نیاز اعلام آمادگی کرده‌اند.