توانمندسازی جایگزین حمایت صرف یارانه‌ای می‌شود/ تلاش برای شکستن چرخه بازتولید کودکان کار

باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی - همزمان با آخرین روز هفته بهزیستی، امروز ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵، بازدید رسانه‌ای از مرکز یازدهم صبح رویش با حضور سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، جمعی از اصحاب رسانه و همچنین تعدادی از پیشکسوتان ورزش، چهره‌های هنری، سینما و تلویزیون همچون شهرام لاسمی،بهمن دان،فرشاد پیوس،حمید درخشان ،فرهاد کاظمی و.... برگزار شد.

مهسا ایمانی در آیین بازدید جمعی از اهالی رسانه، هنر و ورزش از مرکز صبح رویش گفت: رویکرد این مجموعه را فراتر از اقدامات سطحی و موقتی معرفی کرد.

او با اشاره به پژوهش‌های میدانی انجام‌شده در این حوزه، یکی از مؤثرترین راه‌کار‌ها برای جلوگیری از تداوم آسیب اجتماعی کودکان کار را بهره‌مندی آنان از آموزش‌های هدفمند و متناسب با نیاز‌های واقعی‌شان دانست.بررسی الگو‌های موفق جهانی و بومی‌سازی آنها بر اساس بافت فرهنگی و اجتماعی ایران، بخش مهمی از فعالیت‌های آموزشی مرکز را تشکیل می‌دهد. 

وی تأکید کرد: آموزش در این مجموعه هرگز به دروس کلاسیک مانند فارسی و ریاضی خلاصه نمی‌شود، بلکه با نگاهی آینده‌نگرانه، مهارت‌هایی را در بر می‌گیرد که بتواند کودکان را برای ورود به بازار کار رسمی و ایمن آماده کند.

ایمانی در بخش دیگری از صحبت‌های خود، با روایت ماجرای یکی از نوجوانان این مرکز به نام بهرام، به چالشی اساسی در فرآیند توانمندسازی اشاره کرد. و گفت:بهرام پس از شناسایی استعدادش در حوزه نجاری، دوره‌های تخصصی را گذراند و با حمایت خیران، ابزار کار مورد نیازش را دریافت کرد. اما مدتی بعد، تمام تجهیزات را فروخت و به جای سرمایه‌گذاری در حرفه‌اش، یک موتورسیکلت خرید. این اتفاق، نقطه عطفی در نگاه مسئولان مرکز شد؛ چراکه نشان داد صرف آموزش مهارت کافی نیست و باید نگرش کودکان نسبت به مفهوم کار، درآمد و برنامه‌ریزی شغلی نیز دستخوش تغییر شود.

وی افزود:همین تجربه ایده ایجاد مرکزی با عنوان رشد را کلید زد. این مرکز به عنوان بازوی حمایتی اشتغال، وظیفه دارد کودکان را پس از فراگیری مهارت، تا مرحله کسب درآمد پایدار و مستقل همراهی کند. هدف نهایی این است که هیچ‌یک از این کودکان به دلیل نبود پشتوانه شغلی، ناچار به روی آوردن به مشاغل حاشیه‌ای، ناایمن یا کاذب نشوند.

عضو هیئت‌مدیره صبح رویش در ادامه، بر ضرورت شکستن چرخه‌ای تأکید کرد: بر اساس آن، بسیاری از کودکانی که امروز به اجبار اقتصادی یا خانوادگی وارد کار می‌شوند، در آینده همین الگو را برای فرزندان خود تکرار خواهند کرد. 

ایمانی خاطرنشان کرد: آموزش اثربخش در سنین پایین، کلید اصلی گسست این زنجیره است و می‌تواند احتمال بازتولید فقر و آسیب را در نسل‌های بعدی به شکل چشمگیری کاهش دهد. از همراهی سازمان بهزیستی، خیرین، فعالان اجتماعی و تمام کسانی که در این مسیر یاریگر مجموعه بوده‌اند، سپاسگزاری می‌کنیم و هنوز فاصله زیادی تا تحقق اهداف نهایی وجود دارد، تا هم‌افزایی نهاد‌ها و افراد خیرخواه، زمینه‌ساز تغییرات ماندگار در زندگی کودکان ایران شود. مسیر پیش‌رو طولانی است، اما باور داریم که هر گام مؤثر در این راه، ارزشمند و ضروری است.

در ادامه سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، با اشاره به همزمانی این بازدید با آخرین روز هفته بهزیستی اظهار کرد: هفته بهزیستی امسال با برنامه‌های متعدد ملی همراه بود و خوشحالیم که آخرین برنامه این هفته در مجموعه صبح رویش و با حضور جمعی از پیشکسوتان ورزش، هنرمندان، چهره‌های سینما و تلویزیون برگزار شد.

 وی با قدردانی از حضور این چهره‌ها افزود: ورزشکاران و هنرمندان سرمایه‌های اجتماعی کشور هستند و مردم سال‌ها با افتخارات و هنر آنها زندگی کرده‌اند. حضور این افراد در کنار کودکان تحت پوشش بهزیستی می‌تواند پیام امید، انگیزه و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را به همراه داشته باشد.

حسینی با اشاره به افتتاح این مرکز در ماه‌های گذشته گفت: هدف از راه‌اندازی این مجموعه آن بود که نشان دهیم با همت یک تیم جوان و همراهی سازمان بهزیستی می‌توان الگوی متفاوتی از آموزش و توانمندسازی را ارائه کرد.

وی ادامه داد: در این مرکز تلاش شده است مدرسه تنها محل آموزش درسی نباشد، بلکه آموزش، بازی، مهارت‌آموزی، تولید و در نهایت حضور مؤثر در جامعه در قالب یک زنجیره به هم متصل شوند. باید از پرداخت صرف یارانه و حمایت‌های مادی عبور کنیم و به سمت توانمندسازی واقعی افراد حرکت کنیم؛ مسیری که در چنین مراکزی قابل تحقق است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر لزوم استفاده از شیوه‌های نوین در ارائه خدمات اجتماعی اظهار کرد: این مراکز باید به محیطی برای پژوهش در عمل تبدیل شوند؛ یعنی برنامه‌ها به صورت مستمر اجرا، ارزیابی، اصلاح و بازسازی شوند تا بر اساس تجربه‌های واقعی، روش‌های مؤثرتری برای خدمت‌رسانی شکل بگیرد.

وی افزود: ایجاد محیط‌های متنوع یادگیری و بهره‌گیری از تجربه‌های عملی، زمینه توانمندسازی هرچه بیشتر کودکان و نوجوانان را فراهم می‌کند و صبح رویش نمونه‌ای از این رویکرد است.

حسینی با اشاره به نقش ورزش در جامعه گفت: ورزش تنها به سلامت جسم محدود نمی‌شود، بلکه در حوزه‌های توانبخشی، فرهنگ، هویت، انسجام اجتماعی، امیدآفرینی و نقش‌آفرینی اجتماعی نیز تأثیرگذار است.

وی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که در روز‌های دشوار، اتحاد مردم موجب تقویت هویت ملی می‌شود، موفقیت قهرمانان ورزشی نیز غرور ملی را شکوفا می‌کند. قهرمانان ورزشی همواره مایه افتخار مردم ایران بوده‌اند و جوانان آنها را به عنوان الگو می‌شناسند. حضور این چهره‌ها در کنار کودکان تحت پوشش بهزیستی می‌تواند انگیزه، امید و اعتماد به نفس بیشتری برای آنها ایجاد کند.