تشریح روند فرزندخواندگی در تهران؛ از ثبت‌نام تا واگذاری نهایی کودک

باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی- فاطمه محمدی‌سرشت، کارشناس مسئول فرزندخواندگی بهزیستی استان تهران، در تشریح روند فرزندخواندگی اظهار کرد: خانواده‌ها برای پذیرش فرزند، ابتدا باید یک فرآیند گزینشی را طی کنند تا در نهایت به کمیته‌های فرزندخواندگی برسند.

وی افزود: در گام نخست، متقاضیان در سامانه ملی فرزندخواندگی ثبت‌نام کرده و مدارک لازم از جمله مدارک شناسایی، شغلی، تحصیلی، بیمه، ازدواج و مسکن را بارگذاری می‌کنند. پس از تکمیل مدارک، کارشناس شهرستان با خانواده تماس گرفته و زمان مصاحبه تعیین می‌شود.

محمدی‌سرشت ادامه داد: پس از انجام مصاحبه و در صورت احراز شرایط اولیه، خانواده‌ها باید مراحل تکمیلی از جمله مشاوره تخصصی نزد مشاورانی که دوره‌های فرزندخواندگی را گذرانده‌اند، مراجعه به پزشکی قانونی برای بررسی سلامت جسمی، روانی و عدم اعتیاد، احراز هویت و بررسی نداشتن سوءسابقه، و در نهایت بازدید از منزل را طی کنند.

وی گفت: در صورت تأیید تمامی این مراحل، پرونده در کمیته فرزندخواندگی مطرح می‌شود و در آنجا خانواده‌ها یا تأیید و یا رد می‌شوند. پس از تأیید خانواده، با توجه به شرایط سنی، اجتماعی و وضعیت خانواده، فرزند متناسب معرفی می‌شود. تلاش می‌شود از نظر ظاهری نیز بیشترین شباهت میان کودک و خانواده وجود داشته باشد؛ موضوعی که در بسیاری از موارد، به‌ویژه شباهت کودک به مادر، مشاهده می‌شود.

کارشناس مسئول فرزندخواندگی بهزیستی استان تهران با اشاره به طرح خانواده‌های میزبان گفت: در حال حاضر برخی کودکان پیش از واگذاری نهایی، به صورت موقت در خانواده‌های میزبان نگهداری می‌شوند. سیاست سازمان به سمت حذف مراکز نگهداری و انتقال فرآیند نگهداری به خانواده‌هاست. در این طرح، کودک تا تعیین تکلیف نهایی در خانواده میزبان زندگی می‌کند.

وی افزود: پس از معرفی کودک به خانواده متقاضی، مراحل حقوقی از جمله ثبت دادخواست و دریافت حکم قضایی انجام می‌شود که معمولاً بین دو تا سه هفته زمان می‌برد. پس از صدور حکم، کودک از خانواده میزبان تحویل خانواده متقاضی می‌شود.

محمدی‌سرشت با اشاره به آمار واگذاری‌ها گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۳۷۳ کودک واگذار شده‌اند و پیش‌بینی می‌شود این عدد تا پایان سال به بیش از ۴۰۰ مورد برسد. در حال حاضر حدود ۶۰ کودک آماده معرفی هستند که ۳۷ نفر از آنها شرایط کامل فرزندخواندگی را دارند.

 همچنین حدود ۲ هزار خانواده آماده در نوبت دریافت فرزند در استان تهران وجود دارد.

وی درباره نام‌گذاری کودکان گفت: نام کودک در زمان پذیرش توسط مددکار تعیین می‌شود، اما هنگام صدور شناسنامه جدید پس از شش ماه، خانواده جایگزین این اختیار را دارد که نام مورد نظر خود را انتخاب کند؛ برخی خانواده‌ها ترجیح می‌دهند از اسامی ائمه اطهار استفاده کنند.

محمدی‌سرشت در پاسخ به پرسشی درباره مسائل ارث و اموال بیان کرد: طبق قانون، کودک فرزندخوانده ارث نمی‌برد، اما برخی قضات خانواده‌ها را ملزم می‌کنند یک‌سوم اموال خود را به صورت وصیت یا در مواردی به صورت قطعی به نام کودک منتقل کنند. این موضوع کاملاً به نظر قاضی بستگی دارد.

وی در پایان تأکید کرد: طی سه سال اخیر، با تسریع فرآیند‌ها و اطلاع‌رسانی مناسب، مشکلات موجود به حداقل رسیده و حتی مسائل مربوط به بیمه درمانی کودکان نیز تا حد امکان برطرف شده است. در حال حاضر مانع جدی در مسیر فرزندخواندگی وجود ندارد.